मुंबई (Singapore Zero-Tolerance Policy on Extremism) : सिंगापूरने अनेक वर्षांपासून कट्टरतावाद, द्वेषपूर्ण भाषणे, धार्मिक भेदभाव किंवा शांतता, सामाजिक सलोखा, बहुसांस्कृतिक मूल्ये आणि राष्ट्रीय एकात्मतेला बाधा आणणाऱ्या कोणत्याही अतिरेकी कृतींबाबत शून्य-सहिष्णुतेचे धोरण स्वीकारले आहे. समाजात फूट पाडणारी, चिथावणीखोर आणि भडकाऊ विधाने करणाऱ्या कट्टर विचारसरणीच्या व्यक्तींना सिंगापूर सरळ प्रवेशबंदी घालतो किंवा देशाबाहेर हद्दपार करतो. याच धोरणानुसार, गेल्या काही वर्षांत सिंगापूरने अनेक इस्लामी कट्टर प्रचारकांच्या देशात प्रवेशावर बंदी घातली आहे. अधिकाऱ्यांच्या मते, हे प्रचारक देशाच्या एकात्मता आणि अखंडतेसाठी धोका ठरू शकतात तसेच तरुणांच्या मनात संकुचित धार्मिक विचार रुजवण्याचा प्रयत्न करतात.(Singapore Zero-Tolerance Policy on Extremism)
सिंगापूरचे धार्मिक द्वेष आणि अतिरेकी कृत्यांविरोधातील हे शून्य-सहिष्णुतेचे धोरण समाजातील कट्टरतेची मुळे उपटून टाकण्याचे एक प्रभावी उदाहरण मानले जाते. त्यामुळे शांतता, सामाजिक ऐक्य आणि नागरिकांची सुरक्षितता टिकून राहते. या धोरणामुळे समाजातील सर्व घटकांना भीती आणि द्वेषाशिवाय समानतेने जगण्याची संधी मिळते. त्याचवेळी, अनेक इस्लामी कट्टर प्रचारकांवर घालण्यात आलेली बंदी ही कट्टर इस्लामी विचारसरणीचे काही घटक पक्षपाती कथानके आणि द्वेषपूर्ण भाषणांच्या माध्यमातून समाजात फूट पाडण्याचा प्रयत्न करतात, याकडेही लक्ष वेधते.(Singapore Zero-Tolerance Policy on Extremism)
सिंगापूरने प्रवेशबंदी घातलेल्या काही इस्लामी कट्टर प्रचारकांपैकी इमाम नल्ला मोहम्मद अब्दुल जमील हे सिंगापूरने देशाबाहेर हद्दपार केलेल्या सर्वाधिक चर्चित इस्लामी कट्टर प्रचारकांपैकी एक आहेत. त्यांनी ज्यू आणि ख्रिश्चनांविरोधात द्वेषपूर्ण प्रार्थना केल्याचा आरोप होता. २०१७ मध्ये त्यांच्यावर बंदी घालण्यात आली. त्यांनी न्यायालयात दोषी असल्याची कबुली देत माफीही मागितली होती. सिंगापूरमधील कायदे कट्टरतावादाबाबत किती कठोर आहेत, याचे हे उदाहरण मानले जाते. २०१७ मध्ये राज्य न्यायालयाने त्यांना वंश आणि धर्माच्या आधारावर समुदायांमध्ये वैमनस्य पसरवल्याबद्दल दोषी ठरवले. त्यांच्यावर २,८६० अमेरिकी डॉलरचा दंड ठोठावण्यात आला आणि त्यानंतर त्यांना देशाबाहेर पाठवण्यात आले. सिंगापूरमध्ये एका प्रार्थना सत्रादरम्यान त्यांनी ज्यू आणि ख्रिश्चनांविरोधात प्रार्थना केली होती आणि त्यासाठी कुरआनचा हवाला दिला होता. न्यायालयाने स्पष्ट केले की धार्मिक किंवा वांशिक आधारावर समाजात फूट पाडण्याचा कोणताही प्रयत्न सहन केला जाणार नाही.(Singapore Zero-Tolerance Policy on Extremism)
इस्लामी प्रचारक झाकीर नाईक यांच्यावरही सिंगापूरने प्रवेशबंदी घातली. अधिकाऱ्यांच्या मते, त्यांच्या ऑनलाइन भाषणांमधील काही शिकवण आणि विधाने भडकाऊ स्वरूपाची होती आणि त्यामुळे सामाजिक सलोख्याला धोका निर्माण होऊ शकतो. सिंगापूर सरकारने म्हटले की, त्यांच्या काही विधानांचा देशाच्या बहुसांस्कृतिक आणि बहुवांशिक रचनेवर विपरीत परिणाम होऊ शकतो. अधिकाऱ्यांनी असेही नमूद केले की, २०२० मध्ये एका १८ वर्षीय युवकाचे ऑनलाइन भाषणे ऐकून कट्टरपंथीकरण झाले आणि त्याने हिंसक कारवाया करण्याचा विचार केल्याचे तपासात समोर आले. या पार्श्वभूमीवर झाकीर नाईक यांच्यावर बंदी कायम ठेवण्यात आली.(Singapore Zero-Tolerance Policy on Extremism)
इंडोनेशियातील प्रचारक अब्दुल सोमाद बटुबारा यांनाही सिंगापूरने प्रवेश नाकारला. त्यांच्यावर सार्वजनिकरित्या अतिरेकी विचारांचा प्रचार केल्याचा आरोप आहे. त्यांनी आत्मघाती बॉम्बस्फोटांना वैध ठरवणारी विधाने केल्याचे, शहादतीचे समर्थन केल्याचे आणि ख्रिश्चनांविरोधात द्वेषपूर्ण टिप्पणी केल्याचे अधिकाऱ्यांनी नमूद केले. त्यांनी मुस्लीमांनी गैर-मुस्लीमांना आपले नेते स्वीकारू नये, कारण ते मुस्लीमांवर अत्याचार करू शकतात, असेही सांगितले होते. तसेच 'त्यांचे गळे चिरा' अशा स्वरूपाची भडकाऊ टिप्पणी केल्याचा आरोप असून, त्यामुळे समाजात हिंसा भडकण्याची शक्यता लक्षात घेऊन त्यांच्यावर बंदी घालण्यात आली.(Singapore Zero-Tolerance Policy on Extremism)
झिम्बाब्वेचे इस्लामी प्रचारक इस्माईल मेंक यांच्यावर २०१७ मध्ये सिंगापूरने प्रवेशबंदी घातली. त्यांनी मुस्लीम व्यक्तीने गैर-मुस्लीमांना 'मेरी ख्रिसमस' किंवा 'हॅपी दीपावली' अशा शुभेच्छा देणे हे मोठे पाप असल्याचे म्हटले होते. सिंगापूर सरकारने पुन्हा एकदा स्पष्ट केले की धार्मिक सलोखा आणि सामाजिक ऐक्याचे संरक्षण करणे ही सरकारची जबाबदारी आहे. त्याचप्रमाणे बांगलादेशातील इस्लामी प्रचारक आमिर हमजा यांनी २०२४ मध्ये सिंगापूरमधील एका वसतिगृहात बांगलादेशी स्थलांतरित कामगारांच्या गटासमोर बेकायदेशीररीत्या प्रवचन दिल्याचा आरोप आहे. अधिकाऱ्यांच्या मते, त्यांनी सामाजिक सलोख्यास बाधा पोहोचवणारी अतिरेकी विधाने केली. त्यांना अल-कायदाशी संबंधित प्रभावशाली व्यक्ती मानले जात असल्याचेही अधिकाऱ्यांनी नमूद केले. त्यांनी बनावट नाव आणि वेगळा पासपोर्ट वापरून सिंगापूरमध्ये प्रवेश केल्याचे तपासात समोर आले. पोलिसांना माहिती मिळाल्यानंतर त्यांना अटक करण्यात आली आणि त्यांच्यावर प्रवेशबंदी घालण्यात आली.(Singapore Zero-Tolerance Policy on Extremism)
कठोर धोरणामुळे टिकून राहिलेला सामाजिक सलोखा
सिंगापूरने प्रवेशबंदी घातलेल्या इस्लामी कट्टर प्रचारकांची ही यादी यापेक्षाही मोठी आहे. मात्र, या देशाच्या कठोर आणि स्पष्ट शून्य-सहिष्णुता धोरणाने शहर-राज्यातील सामाजिक सलोखा टिकवून ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. आज अनेक देशांमध्ये धार्मिक कट्टरता, हिंसाचार आणि तरुणांचे कट्टरपंथीकरण वाढत असल्याच्या पार्श्वभूमीवर सिंगापूरचे कठोर कायदे वेगळे ठरतात. राष्ट्रीय एकात्मता, शांतता, सामाजिक ऐक्य आणि नागरिकांची सुरक्षितता जपण्यासाठी अशा कठोर कायद्यांची प्रभावी अंमलबजावणी आवश्यक असल्याचे या धोरणातून अधोरेखित होते.(Singapore Zero-Tolerance Policy on Extremism)
'मास मीडिया' या विषयातून पदवीपर्यंतचे शिक्षण पूर्ण.'कम्युनिकेशन ॲण्ड जर्नालिझम' विषयातून पदव्युत्तरपर्यंतचे शिक्षण पूर्ण. सध्या दै.'मुंबई तरुण भारत'मध्ये वेब उपसंपादक म्हणून कार्यरत. लिखाण, संगीत, वाचन, फोटोग्राफी, इ.ची आवड.लिवोग्राफी भाषाशैलीत विशेष प्रावीण्य.बालपणापासून रा.स्व.संघाचा स्वयंसेवक