मुंबई विद्यापीठात ’बोधिसत्व परंपरा’ या विषयावर आंतरराष्ट्रीय परिसंवाद संपन्न;

 

 

मुंबई(Mumbai University): मुंबई विद्यापीठाच्या पालि व बौद्ध अभ्यास विभागातर्फे ज्ञान आणि प्राचीन संस्कृतीचा वारसा उलगडणारा एक अत्यंत महत्त्वाचा आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थी परिसंवाद यशस्वीरीत्या संपन्न झाला. "बोधिसत्व परंपरा" या संकल्पनेवर आधारित हा विशेष परिसंवाद १७ सप्टेंबर २०२६ रोजी आयोजित करण्यात आला होता. विद्यापीठाच्या सांताक्रूझ (पूर्व) येथील कलिना कॅम्पसमधील ’न्यू लँग्वेज भवन’ येथे सकाळी ९:३० ते संध्याकाळी ६:०० या वेळेत हा सोहळा पार पडला. या परिसंवादामुळे महाराष्ट्रातील प्राचीन बौद्ध लेणी आणि कला संस्कृतीच्या जागतिक महत्त्वाला पुन्हा एकदा उजाळा मिळाला आहे.(Mumbai University)

 

या आंतरराष्ट्रीय परिसंवादाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे यात सादर करण्यात आलेले संशोधन. पालि व बौद्ध अभ्यास विभागाच्या विद्यार्थ्यांनी काही महिन्यांपूर्वी अजिंठा, एलोरा आणि छत्रपती संभाजीनगरयेथील जागतिक दर्जाच्या बौद्ध लेण्यांना प्रत्यक्ष भेट देऊन एक सविस्तर ’फील्ड स्टडी टूर’ पूर्ण केली होती. या दौर्‍यादरम्यान विद्यार्थ्यांनी लेण्यांमधील दगडात कोरलेल्या बोधिसत्वांच्या मूर्ती, शिलालेख, वास्तुशिल्प आणि तत्कालीन सामाजिक-सांस्कृतिक जीवनाचा सखोल अभ्यास केला. याच संशोधनातून समोर आलेले निष्कर्ष, पुरावे आणि प्रबंधांचे सादरीकरण विद्यार्थ्यांनी या परिसंवादात केले.(Mumbai University)

 

 

परिसंवादामध्ये केवळ भारतातीलच नव्हे, तर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील बौद्ध अभ्यासक, इतिहासकार आणि भाषातज्ज्ञांनी ऑनलाइन व ऑफलाईन माध्यमातून सहभाग घेतला होता. विद्यार्थ्यांनी आपल्या सादरीकरणात स्पष्ट केले की, अजिंठा आणि एलोरा येथील दगडात कोरलेली ’बोधिसत्व परंपरा’ ही केवळ धार्मिक कला नसून, ती मानवी करुणा, प्रज्ञा आणि शांततेचे जागतिक प्रतीक आहे. या शिल्पांचा आणि तिथल्या शिलालेखांचा संबंध पालि साहित्याशी कसा जोडलेला आहे, याचे उत्कृष्ट विश्लेषण या प्रसंगी करण्यात आले. पालि भाषेचे संवर्धन आणि प्राचीन लिप्यांचा अभ्यास करून भारताचा हा समृद्ध इतिहास तरुण पिढीपर्यंत पोहोचवणे किती गरजेचे आहे, यावर उपस्थित वक्त्यांनी भर दिला.(Mumbai University)