पश्चिम बंगालमध्ये डीआरडीओचे नवे क्षेपणास्त्र चाचणी केंद्र:जुनपुटमध्ये उभारला जाणार संरक्षण प्रकल्प

 

 

 

मुंबई (DRDO Junput Missile Testing Centre): पश्चिम बंगालमधील पूर्व मेदिनीपूर जिल्ह्यातील जुनपुट येथे डीआरडीओ नवे शस्त्र आणि क्षेपणास्त्र चाचणी केंद्र उभारणार असून, त्यामुळे भारताच्या पूर्वेकडील संरक्षण चाचणी पायाभूत सुविधांना मोठी बळकटी मिळणार आहे. हा प्रकल्प २०२४ मध्ये प्रथम प्रस्तावित करण्यात आला होता; मात्र त्यावेळी ममता बॅनर्जी यांच्या नेतृत्वाखालील तृणमूल काँग्रेस सरकारने आवश्यक जमीन उपलब्ध करून दिली नव्हती. आता हा प्रकल्प पुढे सरकला असून, पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री सुवेंदू अधिकारी यांनी राज्य सरकारने डीआरडीओच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिल्याचे सांगितले आहे. हे केंद्र ओडिशातील चांदीपूर येथील विद्यमान इंटिग्रेटेड टेस्ट रेंजला पूरक ठरणार आहे.(DRDO Junput Missile Testing Centre)

 

डीआरडीओने एप्रिल २०२४ मध्ये पूर्व मेदिनीपूरच्या किनारपट्टीवर नवे शस्त्र चाचणी केंद्र उभारण्याचा प्रस्ताव दिला होता. चांदीपूरवरील ताण कमी करून अधिक चाचण्या घेता याव्यात, हा त्यामागील उद्देश होता. मात्र त्यावेळी आवश्यक जमीन न मिळाल्याने हा प्रस्ताव रखडला. ११ सप्टेंबर रोजी एका कार्यक्रमात बोलताना मुख्यमंत्री सुवेंदू अधिकारी म्हणाले की, डीआरडीओने या प्रकल्पाबाबत राज्य सरकारला पत्र पाठवले होते; परंतु तत्कालीन सरकारने त्यावर कोणतीही कार्यवाही केली नाही. आता हा प्रस्ताव मंजूर करण्यात आला असून, पश्चिम बंगालच्या विकासासाठी हा महत्त्वाचा प्रकल्प ठरेल, असे त्यांनी सांगितले.(DRDO Junput Missile Testing Centre)

 

जुनपुटमधील प्रस्तावित केंद्र डीआरडीओच्या क्षेपणास्त्र आणि शस्त्र चाचणी नेटवर्कमधील महत्त्वाचा दुवा ठरणार आहे. ओडिशातील चांदीपूर आणि आंध्र प्रदेशातील प्रस्तावित केंद्रानंतर हे देशातील तिसरे मोठे संरक्षण चाचणी केंद्र असेल. भारताची विद्यमान इंटिग्रेटेड टेस्ट रेंज ओडिशात असून, ती दोन प्रक्षेपण संकुलांद्वारे कार्यरत आहे. यामध्ये लाँच कॉम्प्लेक्स-३ आणि ओडिशा किनारपट्टीजवळील लाँच कॉम्प्लेक्स-४ यांचा समावेश आहे.(DRDO Junput Missile Testing Centre)

 

लाँच कॉम्प्लेक्स-३ वरून प्रामुख्याने अल्प पल्ल्याच्या सामरिक क्षेपणास्त्रांची, पृष्ठभाग-ते-आकाश प्रणालीची तसेच आकाश आणि पिनाका सारख्या बहुनळी रॉकेट प्रणालींची चाचणी घेतली जाते. तर लाँच कॉम्प्लेक्स-४ वरून अग्नी मालिकेतील बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे आणि के-सीरिज पाणबुडीवरून डागली जाणारी क्षेपणास्त्रे यांसारख्या दीर्घ पल्ल्याच्या सामरिक शस्त्रांची चाचणी केली जाते.(DRDO Junput Missile Testing Centre)

 

चांदीपूरचे चाचणी केंद्र बंगालच्या उपसागरावर पूर्वेकडे मोकळा मार्ग उपलब्ध असल्याने क्षेपणास्त्र चाचण्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. जुनपुट हे चांदीपूरपासून बंगालच्या उपसागराच्या किनाऱ्यावर सुमारे ७० किलोमीटर अंतरावर आहे. त्यामुळे जुनपुट येथील नवे केंद्र डीआरडीओला अधिक शस्त्र आणि क्षेपणास्त्र चाचण्या घेण्यास मदत करेल आणि चांदीपूरवरील ताण कमी करेल. या प्रकल्पामुळे भारताच्या पूर्वेकडील संरक्षण क्षमता अधिक मजबूत होण्याबरोबरच पश्चिम बंगालमध्येही एक महत्त्वाचा संरक्षणविषयक प्रकल्प उभा राहणार आहे.(DRDO Junput Missile Testing Centre)