मुंबई : (YasminSheikh)ज्येष्ठ मराठी व्याकरणतज्ज्ञ, भाषाअभ्यासक, लेखिका आणि शिक्षिका प्रा. यास्मिन शेख यांचे सोमवारी, २४ ऑगस्ट रोजी वृद्धापकाळाने निधन झाले. त्या १०१ वर्षांच्या होत्या. त्यांच्या निधनाने मराठी भाषा, व्याकरण आणि साहित्य क्षेत्रातील एक ज्येष्ठ मार्गदर्शक व्यक्तिमत्त्व हरपले आहे.
प्रा. यास्मिन शेख यांनी आपले संपूर्ण आयुष्य मराठी भाषा, व्याकरण, शुद्धलेखन आणि लेखनसंस्कृतीच्या प्रसारासाठी समर्पित केले. त्यांच्या कार्यामुळे अनेक विद्यार्थी, लेखक आणि भाषा अभ्यासकांना मार्गदर्शन मिळाले. (YasminSheikh)
प्रदीर्घ अध्यापन कारकीर्द
प्रा. शेख यांनी सुमारे ३४ वर्षे अध्यापन क्षेत्रात काम केले. मराठी व्याकरण आणि लेखनशास्त्र विद्यार्थ्यांना सोप्या, रंजक आणि प्रभावी पद्धतीने समजावून सांगण्याची त्यांची खास शैली होती. मुंबईतील शीव परिसरातील एसआयईएस महाविद्यालयात त्यांनी सहा वर्षे मराठी विभागप्रमुख म्हणून जबाबदारी सांभाळली. (YasminSheikh)
महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांसोबतच स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनाही त्यांच्या मार्गदर्शनाचा लाभ झाला. व्याकरण शिकवताना त्या केवळ नियम सांगत नसत, तर भाषेची रचना, शब्दांचा संदर्भ आणि लेखनातील अचूकता यांचे महत्त्वही पटवून देत. (YasminSheikh)
मराठी व्याकरण आणि शुद्धलेखनासाठी योगदान
मराठी व्याकरण, शब्दलेखन आणि भाषिक शुद्धतेच्या क्षेत्रात प्रा. यास्मिन शेख यांचे योगदान उल्लेखनीय मानले जाते. त्यांनी विद्यार्थ्यांना शुद्धलेखनाचे नियम, वाक्यरचना आणि भाषेचा योग्य वापर याबाबत सातत्याने मार्गदर्शन केले. (YasminSheikh)
त्यांच्या कार्याची प्रमुख वैशिष्ट्ये :
मराठी व्याकरणाचा शास्त्रीय अभ्यास.
शुद्धलेखनाच्या नियमांचा प्रसार.
विद्यार्थ्यांना सोप्या भाषेत भाषिक मार्गदर्शन.
लेखनातील चुका आणि भाषिक दोष दूर करण्यासाठी मार्गदर्शक साहित्य.
वाचन आणि लेखनाची आवड निर्माण करण्याचे काम.
लेखक, विद्यार्थी आणि भाषा अभ्यासकांना मार्गदर्शन.
मराठी भाषा अधिक शुद्ध, समृद्ध आणि प्रभावी व्हावी, यासाठी त्यांनी आयुष्यभर प्रयत्न केले. (YasminSheikh)
जन्मनाव जेरुषा रुबेन
प्रा. यास्मिन शेख यांचे मूळ नाव जेरुशा रुबेन होते. जन्माने ज्यू धर्मीय असलेल्या त्यांनी अझीझ अहमद इब्राहिम शेख यांच्याशी विवाह केल्यानंतर शेख कुटुंब स्वीकारले. (YasminSheikh)
लग्नानंतर त्यांनी आपला धर्म बदलला नाही, पण आपले नाव जेरुषा रुबेनवरून यास्मिन शेख असे बदलले. त्यांना डॉ. शमा आणि प्रा. रुकसाना अशा दोन मुली आहेत. मराठी ही त्यांची मातृभाषा नसतानाही त्यांनी या भाषेवर प्रभुत्व मिळवले आणि व्याकरणाच्या क्षेत्रात स्वतंत्र ओळख निर्माण केली. (YasminSheikh)
विविध सांस्कृतिक आणि भाषिक अनुभवांचा त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वावर प्रभाव होता. मराठी भाषेवरील त्यांचे प्रेम, अभ्यासू वृत्ती आणि अध्यापनाची बांधिलकी अनेकांसाठी प्रेरणादायी ठरली. (YasminSheikh)
विविध पुरस्कारांनी सन्मान
मराठी भाषा आणि व्याकरण क्षेत्रातील योगदानाबद्दल प्रा. शेख यांना विविध साहित्यिक आणि शैक्षणिक संस्थांनी गौरविले. त्यांना मराठी भाषा जीवनगौरव पुरस्कार तसेच साहित्यविषयक जीवनगौरव सन्मानानेही गौरवण्यात आले होते. (YasminSheikh)
वयाच्या शंभराव्या वर्षीही त्या साहित्यिक आणि भाषिक कार्यक्रमांमध्ये सक्रिय होत्या. मराठी भाषेच्या अभ्यासासाठी त्यांनी केलेली सातत्यपूर्ण साधना त्यांच्या पुरस्कारांपेक्षा अधिक मोठी होती. (YasminSheikh)
विद्यार्थ्यांसाठी सदैव मार्गदर्शक
प्रा. शेख यांच्या मते, व्याकरण म्हणजे केवळ नियम पाठ करण्याचा विषय नव्हता. भाषेची रचना, शब्दांचे सौंदर्य आणि योग्य संदर्भ समजून घेणे हा व्याकरणाचा महत्त्वाचा भाग आहे, असे त्या विद्यार्थ्यांना सांगत. (YasminSheikh)
त्या विद्यार्थ्यांना वाचनाची सवय लावण्याचा, शुद्धलेखनाकडे गांभीर्याने पाहण्याचा आणि लेखनात सातत्य ठेवण्याचा सल्ला देत. त्यामुळे अनेक विद्यार्थ्यांसाठी त्या केवळ शिक्षिका नव्हे, तर भाषिक मार्गदर्शक ठरल्या. (YasminSheikh)
साहित्यविश्वात शोककळा
प्रा. यास्मिन शेख यांच्या निधनाने मराठी भाषा आणि व्याकरण क्षेत्रात मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे. मराठी भाषेचा अभ्यास, अध्यापन आणि शुद्धलेखन यासाठी त्यांनी दिलेले योगदान दीर्घकाळ स्मरणात राहील. (YasminSheikh)
त्यांच्या निधनाबद्दल साहित्यिक, शिक्षक, विद्यार्थी आणि भाषा अभ्यासकांनी शोक व्यक्त केला आहे. त्यांच्या पश्चात दोन मुली आहेत. त्यांचा अभ्यासपूर्ण दृष्टिकोन, विद्यार्थ्यांशी असलेले आत्मीय नाते आणि मराठी भाषेच्या संवर्धनासाठीची बांधिलकी हा त्यांचा खरा वारसा आहे. (YasminSheikh)