'स्वच्छ पंढरी, सुंदर पंढरी’साठी महायोग!

 

 

पंढरपूर : (Clean Pandharpur Campaign) लाखो वारकर्‍यांच्या उपस्थितीत आषाढी एकादशीचा सोहळा उत्साहात पार पडल्यानंतर, आता ’विठू माऊली’च्या पंढरीला वर्षभर स्वच्छ आणि सुंदर ठेवण्यासाठी एक मोठी लोकचळवळ सुरू झाली आहे. आषाढी वारीनंतर निर्माण होणार्‍या कचर्‍याची आणि आरोग्याची समस्या केवळ तात्पुरती न सोडवता, पंढरपूर तीर्थक्षेत्राचा कायमस्वरूपी विकास करण्यासाठी आणि वारकर्‍यांना दर्जेदार सुविधा देण्यासाठी राज्यातील अग्रगण्य सामाजिक संस्थांनी आणि स्वयंसेवी संघटनांनी मोठा पुढाकार घेतला आहे.

 

दरवर्षी आषाढी वारीच्या काळात १५ ते २० लाख भाविक पंढरपुरात दाखल होतात. एवढ्या मोठ्या जनसमुदायामुळे वारीनंतर शहरात स्वच्छतेचे मोठे आव्हान निर्माण होते. यंदा राज्यातील नामांकित संस्थांनी प्रशासनाच्या खांद्याला खांदा लावून शहराचा कायापालट करण्याची मोहीम हाती घेतली आहे. पंढरपूरला वर्षभर कचरामुक्त ठेवण्यासाठी सामाजिक संस्थांनी आधुनिक कचरा व्यवस्थापन यंत्रणा उभारण्याचा संकल्प केला आहे. यामध्ये प्रामुख्याने घनकचरा प्रक्रिया, प्लास्टिक मुक्ती आणि सांडपाणी व्यवस्थापनावर भर दिला जाणार आहे. विविध संस्थांच्या वतीने शहरात फिरत्या कचराकुंडी गाड्या आणि आधुनिक स्वच्छता यंत्रे उपलब्ध करून देण्यात आली आहेत. (Clean Pandharpur Campaign)

 

 

चंद्रभागा घाट सुशोभीकरण: नदीच्या घाटांची दुरुस्ती करून तिथे २४ तास स्वच्छता रक्षक तैनात केले जातील.दर्शन रांगेत शेड आणि पाणी: गोपाळपूर आणि मंदिर परिसरातील दर्शन रांगेत उन्हा-पावसापासून संरक्षणासाठी कायमस्वरूपी शेड उभारण्यात येत आहेत.

 

फिरती डिजिटल शौचालये: सणासुदीच्या काळात महिला भाविकांची अडचण दूर करण्यासाठी आधुनिक ई-टॉयलेट्सची सोय केली जात आहे. (Clean Pandharpur Campaign)

 

 

’निर्मल वारी अभियान’ हा राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ आणि ’जनकल्याण समिती’ यांच्या वतीने आषाढी एकादशीच्या पंढरपूर पालखी सोहळ्यात राबवला जाणारा एक स्तुत्य आणि यशस्वी सामाजिक उपक्रम आहे. २०१५ मध्ये ’निर्मल वारी’ अभियानाची सुरुवात झाली. या अभियानाचे प्रामुख्याने दोन मोठे उद्देश आहेत: ’उघड्यावरील शौचमुक्त वारी’ आणि ’प्लास्टिकमुक्त वारी’. (Clean Pandharpur Campaign)

  

 

फिरती शौचालये: अभियानांतर्गत पालखी मार्गावर आणि मुक्कामाच्या गावांमध्ये हजारो फिरती शौचालये (चेलळश्रश ढेळश्रशीीं) उभारली जातात. यामुळे परिसर स्वच्छ राहतो आणि रोगांचा प्रादुर्भाव टळतो.

 

स्वच्छता दूत (स्वयंसेवक): संघाचे हजारो तरुण स्वयंसेवक स्वतः हातात झाडू आणि टोपले घेऊन वारीचा मार्ग, विहिरींचा परिसर आणि मुक्कामाची ठिकाणे स्वच्छ करतात.

 

कचरा व्यवस्थापन: वारीत जमा होणारा प्लास्टिक आणि ओला-सुका कचरा गोळा करून त्याची योग्य विल्हेवाट लावली जाते.जनजागृती: वारकर्‍यांमध्ये आरोग्याविषयी आणि स्वच्छतेविषयी विविध पथनाट्ये, पोस्टर्स आणि घोषणांद्वारे जागृती केली जाते. (Clean Pandharpur Campaign)