४८,००० अन्न व्यवस्था, ५,००० रात्रींचा निवारा आणि ३९,००० जणांना मदत; रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड हाऊस इंडियाच्या सेवेला १० वर्षे पूर्ण

मुंबई, : (Ronald McDonald House India)रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड हाऊस इंडियाने कर्करोगावरील उपचार घेणाऱ्या मुलांना आणि त्यांच्या कुटुंबांना मदत करण्याची १० वर्षे पूर्ण केली आहेत. या काळात हजारो कुटुंबांना उपचारांच्या कठीण काळात एकत्र राहण्यासाठी मदत करण्यात आली आहे. या महत्त्वपूर्ण टप्प्यानिमित्त काल मुंबईतील माहिम येथे भारतातील पहिल्या रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड हाऊसमध्ये कार्यक्रम आयोजित करण्यात आला. या हाऊसला एक वर्ष पूर्ण झाले असून, मुलांवर उपचार सुरू असताना त्यांच्या कुटुंबीयांना रुग्णालयाजवळ मोफत राहण्याची सुविधा येथे दिली जाते.

 

गेल्या १० वर्षांत रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड हाऊस इंडियाने आपल्या फॅमिली रूम आणि हाऊस या उपक्रमांद्वारे ३९,००० हून अधिक मुलांना आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना मदत केली आहे. उपचार सुरू असताना कुटुंबीयांना आपल्या मुलांच्या जवळ राहता यावे, हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे.(Ronald McDonald House India)

 

केवळ राहण्याची सुविधा देण्यापलीकडे जाऊन, बालकांच्या कर्करोग उपचारांमध्ये कुटुंबाचा सहभाग वाढवण्यासाठीही या उपक्रमाने महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. विकसनशील देशांमध्ये बालकांच्या कर्करोग उपचारांमध्ये उपचार अर्धवट सोडण्याचे प्रमाण पूर्वी ६० टक्क्यांपर्यंत असल्याचे नोंदवले गेले आहे. आर्थिक अडचणी, राहण्याची सोय नसणे आणि रुग्णालयापासून दूर राहणे यांसारख्या कारणांमुळे अनेक कुटुंबांना मुलांचे उपचार मध्येच थांबवावे लागत होते. अशा अडचणी दूर करण्यासाठी रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड हाऊस इंडिया काम करत आहे.

 

२०१६ मध्ये मुंबईतील बै. जेरबाई वाडिया हॉस्पिटल फॉर चिल्ड्रन येथील बालरक्तविज्ञान आणि कर्करोग विभागाला जोडून पहिली रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड फॅमिली रूम सुरू करण्यात आली. त्या काळात कर्करोगग्रस्त मुलांचे उपचार अर्धवट सोडण्याचे प्रमाण ४० ते ५० टक्क्यांपेक्षा जास्त असल्याचे सांगितले जात होते. आज हे प्रमाण ५ टक्क्यांपेक्षा कमी झाले आहे. या सुधारणेमागे अनेक कारणे असली, तरी फॅमिली रूममुळे पालकांना मुलांच्या जवळ राहता येते आणि उपचारांच्या संपूर्ण प्रक्रियेत त्यांचा सहभाग कायम राहतो.(Ronald McDonald House India)

 

ऑक्टोबर २०२५ मध्ये माहिम येथे हाऊस सुरू झाल्यापासून आतापर्यंत ७४ कुटुंबांना येथे मदत करण्यात आली आहे. या काळात जवळपास ४८,००० जेवणं देण्यात आली, ५,००० हून अधिक रात्रींच्या निवासाची सोय करण्यात आली, मानसिक आणि भावनिक आधार देण्यासाठी ४५ सत्रे घेण्यात आली आणि रुग्णालयात ये-जा करण्यासाठी ३०० हून अधिक वेळा वाहतुकीची व्यवस्था करण्यात आली. या सर्व सुविधा कुटुंबांना पूर्णपणे मोफत दिल्या जातात.

 

रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड हाऊस इंडियाच्या अध्यक्ष स्मिता जटिया यांनी हाऊसमध्ये राहणाऱ्या पालकांशी संवाद साधला. त्यांनी मुलांच्या उपचारांबद्दल आणि रुग्णालयाजवळ राहण्याची सोय उपलब्ध झाल्यामुळे त्यांच्या आयुष्यात झालेल्या बदलांबद्दल पालकांचे अनुभव जाणून घेतले. यावेळी हाऊसमधील कर्मचारी आणि मदतनीसांचाही गौरव करण्यात आला. हे कर्मचारी दिवसरात्र कुटुंबांना आधार देत त्यांच्या कठीण काळात मदत करतात.(Ronald McDonald House India)

 

रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड हाऊस इंडियाच्या अध्यक्ष स्मिता जटिया म्हणाल्या, “मुलाला आजार झाला की त्याचा परिणाम संपूर्ण कुटुंबावर होतो. त्यामुळे मुलाला मदत करायची असेल, तर त्याच्या कुटुंबाच्या पाठीशी उभे राहणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे, असा माझा नेहमीच विश्वास राहिला आहे. माझ्यासाठी हे काम केवळ खोली किंवा बेड उपलब्ध करून देण्यापुरते मर्यादित नाही. कठीण परिस्थितीत पालकांना आपल्या मुलांच्या जवळ राहता यावे, त्यांना धीर मिळावा आणि मुलांच्या उपचारांमध्ये सहभागी होता यावे, हा त्यामागचा खरा उद्देश आहे.

 

“२०१६ मध्ये पहिली फॅमिली रूम सुरू झाली, तेव्हापासून हाच विचार आमच्या कामाचा आधार राहिला आहे. देशभरातील अधिकाधिक कुटुंबांना मदत करण्यासाठीही आम्ही याच विचाराने पुढे जात आहोत. गेल्या १० वर्षांत आम्ही मोठा प्रवास केला आहे; मात्र अजूनही बरेच काम करायचे आहे. याच उद्देशामुळे आम्हाला या सेवेसाठी सातत्याने काम करण्याची प्रेरणा मिळते.”

त्या पुढे म्हणाल्या, “भारतात बालकांच्या कर्करोग उपचारांच्या आणि बालरोग आरोग्यसेवेच्या सुविधा अधिक मजबूत होत असताना, उपचारांदरम्यान कुटुंबीयांना मुलांच्या जवळ राहता येणे हा आरोग्यसेवेचा महत्त्वाचा भाग बनला पाहिजे.”

 

उपचारांसाठी अनेक कुटुंबांना देशाच्या वेगवेगळ्या भागांतून शेकडो किलोमीटरचा प्रवास करून मुंबईसारख्या शहरांत यावे लागते. मुलांचे उपचार अनेक आठवडे किंवा महिने चालू शकतात. अशा वेळी पालकांना काम, घर आणि अनेकदा इतर मुलांनाही मागे सोडावे लागते. काही कुटुंबांकडे राहण्यासाठी कोणतीही व्यवस्था नसते.(Ronald McDonald House India)

 

जागतिक स्तरावरील संशोधनातूनही उपचारांमध्ये कुटुंबाचा सहभाग महत्त्वाचा असल्याचे समोर आले आहे. रुग्णालयात दाखल असलेल्या मुलाच्या जवळ पालक राहू शकले, तर त्यांना उपचारांमध्ये अधिक सक्रिय सहभाग घेता येतो, त्यांचा मानसिक ताण कमी होतो आणि मुलाच्या उपचारांचा अनुभव अधिक चांगला होण्यास मदत होते.

 

रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड हाऊस इंडियाच्या प्रवासाची सुरुवात २०१६ मध्ये मुंबईतील बै. जेरबाई वाडिया हॉस्पिटल फॉर चिल्ड्रन येथे देशातील पहिली रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड फॅमिली रूम सुरू करून झाली. त्यानंतर २०२४ मध्ये छत्रपती संभाजीनगर येथे दुसरी फॅमिली रूम सुरू करण्यात आली. पुढे २०२५ मध्ये माहिम येथे हाऊस सुरू झाले.

 

या उपक्रमांतर्गत दीर्घकाळ उपचार घेणाऱ्या मुलांच्या कुटुंबीयांना मोफत निवास, जेवण, वाहतूक, समुपदेशन आणि घरासारखे वातावरण उपलब्ध करून दिले जाते.(Ronald McDonald House India)

 

 

२०३० पर्यंत दरवर्षी ५,००० हून अधिक कुटुंबांना मदत करण्याचे रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड हाऊस इंडियाचे उद्दिष्ट आहे. यासाठी देशातील पाच शहरांमध्ये किमान पाच रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड हाऊस आणि तीन फॅमिली रूम सुरू करण्याची योजना आहे. तसेच बालरोग उपचार करणाऱ्या किमान पाच प्रमुख रुग्णालयांसोबत काम करण्याचे आणि स्वयंसेवकांचा सहभाग वाढवण्याचेही उद्दिष्ट आहे.

 

मुलांना त्यांचे उपचार पूर्ण करता येतात का, कुटुंबांना मोठ्या आर्थिक अडचणींपासून दिलासा मिळतो का आणि त्यांना मानसिक व भावनिक आधार मिळतो का, या निकषांवर संस्थेच्या कामाचे मूल्यमापन केले जाईल.

 

प्रत्येक मुलाला उपचारांची गरज असताना त्याचे कुटुंब त्याच्या जवळ राहू शकेल आणि कुटुंबाला योग्य आधार मिळेल, यासाठी भारतात कुटुंबकेंद्रित आरोग्यसेवा ही सर्वसामान्य पद्धत बनवणे, हे या उपक्रमाचे मुख्य ध्येय आहे.(Ronald McDonald House India)

 

 

रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड हाऊस इंडिया ही कंपनी कायदा, २०१३ अंतर्गत स्थापन झालेली कलम ८ मधील ना-नफा तत्त्वावर काम करणारी संस्था आहे. ती जागतिक रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड हाऊस नेटवर्कचा भारतातील भाग आहे. हे जागतिक नेटवर्क ६० देश आणि प्रदेशांमध्ये कार्यरत असून, गेल्या ५१ वर्षांपासून गंभीर आजारांवर उपचार घेणाऱ्या मुलांच्या कुटुंबांना मदत करत आहे.

 

गंभीर आजारांवर उपचार घेणाऱ्या मुलांच्या कुटुंबांना उपचारांच्या काळात सुरक्षित आणि आधार देणारी जागा उपलब्ध करून देणे, हे संस्थेचे ध्येय आहे. रुग्णालयांच्या आत किंवा बाहेर कुटुंबांसाठी केअर सेंटर्स, केअर रूम्स आणि केअर हाऊसेस उभारून ही मदत पूर्णपणे मोफत दिली जाते. यामुळे कुटुंबांचा आर्थिक, मानसिक आणि व्यवस्थापनाशी संबंधित ताण कमी होतो आणि त्यांना मुलांच्या उपचारांवर लक्ष केंद्रित करता येते.

 

भारतात रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड हाऊस इंडियाचे दोन प्रमुख उपक्रम आहेत. यामध्ये मुंबईतील बै. जेरबाई वाडिया हॉस्पिटल आणि औरंगाबाद येथील शासकीय कर्करोग रुग्णालयातील दोन रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड फॅमिली रूम्स आणि मुंबईतील माहिम येथील रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड हाऊसचा समावेश आहे.(Ronald McDonald House India)

 

या हाऊसमध्ये उपचारांसाठी दूरवरून येणाऱ्या कुटुंबांना दीर्घकाळ राहण्यासाठी सुरक्षित आणि सोयीस्कर जागा उपलब्ध करून दिली जाते. येथे झोपण्यासाठी, स्वयंपाक करण्यासाठी, विश्रांती घेण्यासाठी आणि पुन्हा उभारी मिळवण्यासाठी आवश्यक सुविधा आहेत.

 

फॅमिली रूम्समध्ये रुग्णालयातील उपचारांच्या वातावरणातून थोडा वेळ विश्रांती घेता येते. येथे कुटुंबांना भावनिक आधार आणि समुपदेशन मिळते. तसेच मुलांना खेळण्यासाठी स्वच्छ आणि आरोग्यदायी जागाही उपलब्ध करून दिली जाते.(Ronald McDonald House India)