मुंद्रा बंदरात अदानी पोर्ट्सचे स्वतंत्र ‘रिक्त कंटेनर यार्ड’; वाहतूक खर्चात बचत होणार

मुंबई : (Adani Ports) मालवाहतुकीतील कार्यक्षमता वाढविण्यासाठी अदानी पोर्ट्स अँड स्पेशल इकॉनॉमिक झोन लिमिटेडकडून मुंद्रा बंदर आणि विशेष आर्थिक क्षेत्रात स्वतंत्र ‘रिक्त कंटेनर यार्ड’ सुरू करण्यात येणार आहे. या सुविधेमध्ये रिकाम्या कंटेनरची साठवणूक, देखभाल, तपासणी तसेच निर्यातदार आणि मालवाहतूक केंद्रांपर्यंत त्यांची सुलभ वाहतूक अशा सर्व सेवा एकाच ठिकाणी उपलब्ध होणार आहेत.

मुंद्रा बंदरातून देशातील सुमारे ३५ टक्के कंटेनर मालवाहतूक हाताळली जाते. त्यामुळे मुंद्रा हे देशातील सर्वाधिक कंटेनर हाताळणाऱ्या बंदरांपैकी प्रमुख बंदर ठरले आहे. या बंदरातून दरवर्षी सुमारे १६ लाख रिकाम्या कंटेनरची हाताळणी केली जाते. आर्थिक वर्ष २०२६ मध्ये देशातील कंटेनर वाहतूक बाजारपेठेत अदानी पोर्ट्सचा वाटा ४५.५ टक्के होता. (Adani Ports)

या स्वतंत्र रिक्त कंटेनर यार्डचे संचालन अदानी पोर्ट्स आणि त्यांच्या भागीदारांकडून करण्यात येणार आहे. यामध्ये मालवाहतूक केंद्रे आणि जहाज वाहतूक कंपन्यांचाही सहभाग असेल. स्वतंत्र यार्ड उपलब्ध झाल्यामुळे रिकाम्या कंटेनरची अनावश्यक वाहतूक कमी होईल. त्यामुळे कंटेनरची उपलब्धता अधिक वेगाने होण्यासोबतच निर्यातदार आणि जहाज वाहतूक कंपन्यांचा वाहतूक व साठवणूक खर्च कमी होण्याची अपेक्षा आहे. (Adani Ports)

अदानी पोर्ट्सचे पूर्णवेळ संचालक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी अश्वनी गुप्ता यांनी सांगितले की, या सुविधेमुळे कंटेनर वाहतूक व्यवस्थेतील कार्यक्षमता वाढेल. मुंद्रा बंदराच्या विशेष आर्थिक क्षेत्रातच रिकाम्या कंटेनरची व्यवस्था केल्यामुळे सीमाशुल्क विभाग, जहाज वाहतूक कंपन्या, बंदर व्यवस्थापन आणि वाहतूकदार यांच्यात अधिक चांगला समन्वय साधता येणार आहे. दरम्यान, अदानी पोर्ट्सने आपल्या ‘महत्त्वाकांक्षा २०३१’ या आराखड्यांतर्गत पुढील पाच वर्षांत कंटेनर हाताळणी क्षमतेत ६० लाख TEUs पेक्षा अधिक वाढ करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. या विस्तारात मुंद्रा बंदराची भूमिका महत्त्वाची राहणार आहे. (Adani Ports)

सध्या कंपनीकडून देश-विदेशातील १६ बंदरे आणि मालवाहतूक केंद्रांचे संचालन केले जाते. त्यांची एकूण माल हाताळणी क्षमता सुमारे ६५.३ कोटी टन प्रतिवर्ष आहे. २०३० पर्यंत ही क्षमता वाढवून एक अब्ज टन माल हाताळणीचे उद्दिष्ट कंपनीने निश्चित केले आहे. नवीन रिक्त कंटेनर यार्डमुळे मुंद्रा बंदरातील मालवाहतूक अधिक वेगवान आणि सुलभ होण्यासोबतच देशाच्या निर्यात व्यवस्थेला आणि वाहतूक क्षेत्राला मोठी चालना मिळण्याची अपेक्षा आहे. (Adani Ports)

दरम्यान, ‘अॅम्बिशन २०३१’ या रोडमॅपअंतर्गत अदानी पोर्ट्स अँड स्पेशल इकॉनॉमिक झोन पुढील पाच वर्षांत कंटेनर हाताळणी क्षमतेत ६० लाख TEUs पेक्षा अधिक वाढ करण्याच्या तयारीत आहे. मुंद्रा बंदर या विस्ताराच्या केंद्रस्थानी आहे. कंपनी सध्या १६ बंदरे आणि टर्मिनल्स चालवते. त्यांची एकूण कार्गो हाताळणी क्षमता सुमारे ६५.३ कोटी टन प्रतिवर्ष असून, २०३० पर्यंत एक अब्ज टन कार्गो हाताळणीचे उद्दिष्ट कंपनीने ठेवले आहे. नवीन ‘एम्प्टी कंटेनर यार्ड’मुळे मुंद्रा बंदरावरील कंटेनर व्यवस्थापन अधिक वेगवान आणि सुव्यवस्थित होण्याबरोबरच भारताच्या निर्यात-लॉजिस्टिक साखळीला चालना मिळण्याची शक्यता आहे. (Adani Ports)