मुंबईच्या झोपडपट्टी परिसरात गरोदर मातांसाठी ‘सुरक्षित मातृत्व’ कवच; आशा सेविकांच्या मदतीने विशेष आरोग्य शिबिरांचा धडाका

    13-Sep-2026   
 
Safe Motherhood Camp
 
मुंबई (Safe Motherhood Camp) : मुंबईतील वाढती लोकसंख्या आणि पावसाळ्यानंतर पसरणार्‍या डेंग्यू, मलेरिया व चिकनगुनिया यांसारख्या जलजन्य व कीटकजन्य साथीच्या आजारांचा धोका लक्षात घेऊन बृहन्मुंबई महानगरपालिका आणि राज्य आरोग्य विभागाने एक अत्यंत कौतुकास्पद पाऊल उचलले आहे. मुंबईच्या धारावी, मानखुर्द, गोवंडी, मालवणी आणि कुर्ला यांसारख्या मोठ्या झोपडपट्टी परिसरांमध्ये गरोदर महिलांसाठी विशेष आरोग्य तपासणी मोहीम आणि शिबिरांचे आयोजन करण्यात आले आहे'.  दि. १० सप्टेंबर २०२६ पासून सुरू झालेली ही विशेष मोहीम नोव्हेंबर महिन्यापर्यंत युद्धपातळीवर राबवली जाणार आहे .
या मोहिमेत आरोग्य विभागाचा कणा असलेल्या आशा सेविका अत्यंत मोलाची भूमिका बजावत आहेत. झोपडपट्टी परिसरामध्ये अनेकदा आर्थिक परिस्थिती, अज्ञान किंवा वेळेअभावी गरोदर महिला नियमित सरकारी रुग्णालयात जाऊन तपासणी करत नाहीत. हीच अडचण दूर करण्यासाठी आशा सेविका आणि कम्युनिटी हेल्थ वॉलेंटिअर्स थेट झोपडपट्ट्यांमधील गल्ल्यांमध्ये जाऊन घरोघरी सर्व्हे करत आहेत. ज्या महिलांची अद्याप नोंदणी झालेली नाही किंवा ज्यांनी गेल्या काही महिन्यांत तपासणी केलेली नाही, अशा महिलांना शोधून त्यांना जवळच्या ’हेल्थ पोस्ट’ किंवा फिरत्या आरोग्य शिबिरांपर्यंत आणण्याची जबाबदारी आशा सेविका पार पाडत आहेत. (Safe Motherhood Camp)
  
’प्रधानमंत्री सुरक्षित मातृत्व अभियान’
 
राज्य सरकारच्या विशेष आरोग्य मोहिमेअंतर्गत आयोजित या शिबिरांमध्ये गरोदर मातांना सर्व प्रकारच्या वैद्यकीय सुविधा पूर्णपणे मोफत दिल्या जात आहेत.
 
मूलभूत तपासण्या: गरोदर महिलांचे वजन, रक्तदाब , हिमोग्लोबीन चाचणी आणि रक्तातील साखरेची मोफत तपासणी केली जात आहे.
 
सोनोग्राफी आणि औषधोपचार: आवश्यकतेनुसार तज्ज्ञ स्त्रीरोग तज्ज्ञांच्या देखरेखीखाली मोफत सोनोग्राफी केली जात असून, मातांना लोह , फॉलिक अ‍ॅसिड आणि कॅल्शियमच्या गोळ्यांचे मोफत वाटप केले जात आहे.
 
साथीच्या आजारांपासून संरक्षण: पावसाळ्यानंतर गरोदर महिलांची रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे त्यांना डेंग्यू आणि मलेरियापासून वाचण्यासाठी डास प्रतिबंधक उपाय आणि स्वच्छतेविषयी विशेष समुपदेशन केले जात आहे.
 
सरकारी आर्थिक योजनांची माहिती नुरूया शिबिरांचा केवळ आरोग्यासाठीच फायदा होत नसून, गरोदर महिलांना बाळंतपणाच्या खर्चासाठी मदत करणार्‍या ’जननी सुरक्षा योजना’ आणि ’प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना’ यांसारख्या सरकारी आर्थिक साहाय्य योजनांची माहिती देऊन तिथेच त्यांचे अर्ज भरून घेण्याची सोयही करण्यात आली आहे. (Safe Motherhood Camp)





योगिता साळवी

एम.ए. समाजशास्त्र. सध्या मुंबई तरुण भारत  येथे वार्ताहर-उपसंपादक पदावर कार्यरत. राजकीय कार्यकर्ता म्हणून प्रदीर्घ अनुभव. विविध सामाजिक प्रश्‍नांच्या अभ्यासाची आवड व लिखाण. वस्त्यांचे वास्तव हे मुंबई तरुण भारतमधील लोकप्रिय सदराच्या लेखिका.
संबंधित मजकूर