साखरेची भाववाढ! पुरेसा साठा उपलब्ध आहे का? असोसिएशनने दिले स्पष्टीकरण

मुंबई : (Sugar Price Rise in India) सणासुदीच्या पार्श्वभूमीवर साखरेचे दर वाढल्याने ग्राहकांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे. गेल्या काही आठवड्यांत साखरेच्या किमतीत मोठी वाढ झाली असली, तरी देशात साखरेचा प्रत्यक्ष तुटवडा नसल्याचे इंडियन शुगर अँड बायो-एनर्जी मॅन्युफॅक्चरर्स असोसिएशनने (ISMA) स्पष्ट केले आहे. देशातील उपलब्ध साठा देशांतर्गत मागणी आणि आगामी सणासुदीची गरज भागवण्यासाठी पुरेसा असल्याचे संघटनेचे म्हणणे आहे.

 

 

ISMAनुसार, देशांतर्गत साखर कारखाने आणि व्यापारी यांच्याकडे उपलब्ध असलेला साठा नियमित वापरासाठी पुरेसा आहे. सध्या देशात दरमहा सुमारे २२ लाख टन साखरेचा वापर होतो. आगामी गाळप हंगाम सुरू होण्यापूर्वी सुमारे ३५ लाख टन साखर शिल्लक राहण्याचा अंदाज आहे. त्यामुळे ऑक्टोबर-नोव्हेंबरपर्यंत देशांतर्गत मागणी भागवण्यासाठी पुरेसा साठा उपलब्ध राहणार आहे. (Sugar Price Rise in India)

 

याशिवाय, नवीन २०२६-२७ गाळप हंगाम नेहमीपेक्षा १० ते १५ दिवस आधी सुरू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. त्यामुळे नवीन हंगामातील ताजी साखर बाजारात लवकर उपलब्ध होईल आणि पुरवठा आणखी वाढेल. (Sugar Price Rise in India)

 

 

ISMAच्या मते, साखरेच्या दरवाढीमागे प्रत्यक्ष तुटवड्यापेक्षा अनेक तात्पुरते घटक कारणीभूत आहेत. सणासुदीपूर्वी मिठाई, बेकरी पदार्थ, शीतपेय आणि खाद्यप्रक्रिया उद्योगांकडून मागणी वाढली आहे. त्याचवेळी काही मोठ्या खरेदीदारांनी भविष्यातील दरवाढीच्या भीतीने अतिरिक्त साठा करण्यास सुरुवात केली. (Sugar Price Rise in India) 

 

व्यापाऱ्यांकडून होणारी साठेबाजी आणि बाजारातील सट्टेबाजीमुळेही दरावर कृत्रिम दबाव निर्माण झाला आहे. ISMAने सध्याच्या दरवाढीचे वर्णन “नैसर्गिक नसलेली” वाढ असे केले असून, मोठ्या ग्राहकांकडून होणारी साठवणूक हे त्यामागील प्रमुख कारण असल्याचे म्हटले आहे. (Sugar Price Rise in India)

 

 

यंदा साखर उत्पादनाच्या अंदाजात घट झाली आहे. ऊस पिकावर रेड रॉट आणि टॉप बोरर रोगाचा प्रादुर्भाव तसेच काही भागांतील अतिवृष्टी आणि पाणी साचल्यामुळे उत्पादनावर परिणाम झाला. २०२५-२६ हंगामातील उत्पादनाचा अंदाज सुरुवातीच्या ३४३ लाख टनांवरून सुमारे ३०६ लाख टनांपर्यंत घटवण्यात आला आहे. (Sugar Price Rise in India)

 

उत्पादन घटले असले तरी सध्याचा शिल्लक साठा, नियंत्रित पुरवठा, आगामी नवीन गाळप हंगाम आणि केंद्र सरकारचा आयात निर्णय यामुळे देशांतर्गत बाजारात तातडीची टंचाई निर्माण झालेली नाही. (Sugar Price Rise in India)

 

 

दरवाढीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी केंद्र सरकारने ३१ ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत १० लाख टन कच्च्या साखरेची शुल्कमुक्त आयात करण्यास परवानगी दिली आहे. जवळपास दशकभरानंतर भारताने कच्च्या साखरेच्या आयातीला परवानगी दिली आहे. या निर्णयामुळे देशातील उपलब्ध साठा वाढेल आणि सणासुदीच्या काळात मागणी-पुरवठ्यातील तफावत कमी होईल. (Sugar Price Rise in India)

 

आयातीत साखर बाजारात उपलब्ध झाल्यानंतर व्यापारी आणि मोठे ग्राहक अतिरिक्त साठेबाजी कमी करतील, अशी सरकारची अपेक्षा आहे. यासोबतच मोठ्या प्रमाणात साखर वापरणाऱ्या मिठाईविक्रेते, कन्फेक्शनरी उद्योग, शीतपेय उत्पादक आणि खाद्यप्रक्रिया उद्योगांच्या साठ्यावर मर्यादा आणण्यात आली आहे.(Sugar Price Rise in India)

  

 

गणेशोत्सव, दसरा आणि दिवाळीच्या काळात साखरेची मागणी वाढणार असली तरी पुरवठा समाधानकारक राहण्याची शक्यता आहे. ISMAच्या मते, विद्यमान साठा देशांतर्गत वापर आणि सणासुदीची अतिरिक्त मागणी पूर्ण करण्यास सक्षम आहे. शुल्कमुक्त आयातीमुळे उपलब्धता वाढेल आणि लवकर सुरू होणाऱ्या गाळप हंगामातून नवीन साखर बाजारात येईल. (Sugar Price Rise in India)

 

त्यामुळे सणासुदीच्या काळात साखरेची मोठी टंचाई निर्माण होण्याची शक्यता कमी आहे. मात्र, आयातीत साखर वेळेत बाजारात पोहोचणे, कारखान्यांकडून नियमित पुरवठा होणे आणि व्यापाऱ्यांच्या साठेबाजीवर प्रभावी नियंत्रण ठेवणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. (Sugar Price Rise in India)

 

 

साखरेचा पुरवठा सुधारल्यानंतर येत्या काही दिवसांत किंवा आठवड्यांत दर कमी होण्याची शक्यता ISMAने व्यक्त केली आहे. आयातीत साखर, लवकर सुरू होणारा गाळप हंगाम आणि साठेबाजीवर नियंत्रण यामुळे बाजारातील दबाव कमी होऊ शकतो. (Sugar Price Rise in India)

 

मात्र, स्थानिक बाजारपेठ, वाहतूक खर्च, जागतिक साखरेचे दर आणि सणासुदीतील प्रत्यक्ष मागणी यानुसार किरकोळ दरात काही प्रमाणात चढ-उतार राहू शकतात. त्यामुळे साखरेचे दर वाढले असले तरी देशात प्रत्यक्ष तुटवडा नाही आणि ग्राहकांनी घाबरून अतिरिक्त साठेबाजी करण्याची गरज नाही, असा ISMAचा स्पष्ट संदेश आहे. (Sugar Price Rise in India)