तृतीयपंथीय व्यक्तींना आता एसटी बसमधून मोफत प्रवासाची सुविधा! राज्य सरकारचा मोठा निर्णय

    24-Aug-2026   
Maharashtra transgender free travel 
 
मुंबई: (ST bus) महाराष्ट्र सरकारने सामाजिक समता आणि सर्वसमावेशकतेच्या दिशेने एक अत्यंत ऐतिहासिक आणि महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. राज्यातील तृतीयपंथीय समुदायाला आर्थिक आणि सामाजिक बळ देण्यासाठी एसटी महामंडळाच्या बसेसमधून आता तृतीयपंथीय व्यक्तींना मोफत प्रवासाची सुविधा अधिकृतपणे लागू करण्यात आली आहे.
 
एसटी महामंडळाच्या बसेसमध्ये या मोफत प्रवासाच्या सुविधेचा गैरवापर टाळण्यासाठी आणि संपूर्ण प्रक्रिया पारदर्शक ठेवण्यासाठी डिजिटल प्रणालीचा वापर केला जाणार आहे. (ST bus)
 
परिवहन विभागाने स्पष्ट केले आहे की, १ सप्टेंबर २०२६ पासून या सुविधेचा लाभ घेण्यासाठी ’नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड’ म्हणजेच एनसीएमसीस्मार्ट कार्ड वापरणे पूर्णपणे अनिवार्य असेल. आता महिला आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या धर्तीवर तृतीयपंथीय व्यक्तींनाही हक्काचा आणि मोफत प्रवासाचा अधिकार मिळाला आहे. (ST bus)
 
"हा केवळ प्रवासाचा सवलतीचा निर्णय नसून, तृतीयपंथीय बांधवांना समाजात सन्मानाने जगण्याची आणि वावरण्याची संधी देणारा क्रांतिकारी निर्णय आहे," असे सामाजिक न्याय विभागाच्या वरिष्ठ अधिकार्‍यांनी सांगितले. (ST bus)
 
मोफत प्रवासाचा लाभ कसा मिळवावा?
 
योजनेचा थेट लाभ घेण्यासाठी तृतीयपंथीय व्यक्तींना काही साध्या कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण कराव्या लागणार आहेत: (ST bus)
 
१. अधिकृत ओळखपत्र: लाभार्थ्याकडे केंद्र सरकारच्या सामाजिक न्याय व सक्षमीकरण मंत्रालयाद्वारे जारी केलेले अधिकृत ’तृतीयपंथी ओळखपत्र’ आणि प्रमाणपत्र असणे बंधनकारक आहे.
 
२. एसटी डेपोत नोंदणी: हे अधिकृत ओळखपत्र आणि आधार कार्ड घेऊन लाभार्थ्यांनी आपल्या जवळच्या एसटी बस डेपोमध्ये जाणे आवश्यक आहे.
 
३. स्मार्ट कार्ड वितरण: डेपोमध्ये कागदपत्रांची पडताळणी झाल्यानंतर महामंडळाकडून विशेष ’एनसीएमसी स्मार्ट कार्ड’ वितरित केले जाईल. १ सप्टेंबरनंतर हेच डिजिटल कार्ड वाहकाला दाखवून मोफत प्रवासाचे तिकीट मिळवता येईल. (ST bus)
 
 




योगिता साळवी

एम.ए. समाजशास्त्र. सध्या मुंबई तरुण भारत  येथे वार्ताहर-उपसंपादक पदावर कार्यरत. राजकीय कार्यकर्ता म्हणून प्रदीर्घ अनुभव. विविध सामाजिक प्रश्‍नांच्या अभ्यासाची आवड व लिखाण. वस्त्यांचे वास्तव हे मुंबई तरुण भारतमधील लोकप्रिय सदराच्या लेखिका.
संबंधित मजकूर