परभणी–मुदखेड रेल्वेमार्ग होणार अधिक सक्षम; वंदे भारतसाठी पायाभूत सुविधा मजबूत

रेल्वेमार्गाच्या आधुनिकीकरणासाठी ₹१६३ कोटी

Parbhani-Mudkhed Railway Route
 
मुंबई : (Parbhani-Mudkhed Railway Route) भारतीय रेल्वेने दक्षिण मध्य रेल्वेच्या नांदेड विभागातील परभणी–मुदखेड दुहेरी रेल्वेमार्गावरील विद्युत ट्रॅक्शन प्रणालीच्या उन्नतीकरणासाठी ₹१६३ कोटींच्या प्रकल्पाला मंजुरी दिली आहे. या प्रकल्पाअंतर्गत सुमारे १६४ ट्रॅक किलोमीटर अंतरावरील विद्यमान 1x25 केव्ही (kV) विद्युत ट्रॅक्शन प्रणालीचे अत्याधुनिक 2x25 केव्ही प्रणालीमध्ये रूपांतर करण्यात येणार असून, त्यासाठी आवश्यक वीजपुरवठा यंत्रणाही उभारली जाणार आहे.
 
भारतीय रेल्वेच्या दृष्टीने हा प्रकल्प महत्त्वाचा मानला जात असून, त्यामुळे या मार्गावरील वीजपुरवठा अधिक सक्षम होईल, जड मालगाड्या चालविण्याची क्षमता वाढेल आणि वंदे भारत एक्स्प्रेससारख्या वेगवान रेल्वेगाड्यांचे संचालन अधिक प्रभावीपणे करता येईल.(Parbhani-Mudkhed Railway Route)
 
परभणी–मुदखेड मार्ग हा भारतीय रेल्वेच्या 'हायली युटिलाइज्ड नेटवर्क रूट-९' चा भाग आहे. हा मार्ग अजमेर–इंदूर–खंडवा–अकोला–पूर्णा–मुदखेड–सिकंदराबाद–महबूबनगर–धोने या महत्त्वाच्या रेल्वे कॉरिडॉरला जोडतो. त्यामुळे या मार्गावरील क्षमतेत वाढ झाल्यास उत्तर, पश्चिम आणि दक्षिण भारतातील मालवाहतूक अधिक वेगवान आणि कार्यक्षम होण्यास मदत होणार आहे.(Parbhani-Mudkhed Railway Route)
 
सध्या या मार्गावरील वाढत्या रेल्वे वाहतुकीमुळे अधिक क्षमतेच्या विद्युत पुरवठ्याची आवश्यकता निर्माण झाली आहे. नवीन 2x25 केव्ही ट्रॅक्शन प्रणाली लागू झाल्यानंतर अधिक भार सहन करण्याची क्षमता उपलब्ध होईल. परिणामी, अधिक वजनाच्या मालगाड्या चालविणे, गाड्यांचा वेग कायम राखणे आणि भविष्यातील वाढती वाहतूक हाताळणे शक्य होईल.(Parbhani-Mudkhed Railway Route)
 
भारतीय रेल्वेने २०२९-३० पर्यंत ३,००० दशलक्ष टन मालवाहतुकीचे उद्दिष्ट निश्चित केले आहे. या उद्दिष्टपूर्तीसाठी देशातील उच्च घनतेच्या रेल्वे मार्गांवरील विद्युत आणि पायाभूत सुविधांचे आधुनिकीकरण सुरू असून, परभणी–मुदखेड प्रकल्प त्यातील महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.(Parbhani-Mudkhed Railway Route)
 
रेल्वे मंत्रालयाच्या मते, या प्रकल्पामुळे केवळ मालवाहतुकीची क्षमता वाढणार नाही, तर रेल्वेच्या कार्यक्षमतेत सुधारणा, ऊर्जा व्यवस्थापन अधिक प्रभावी होणे आणि भविष्यातील आधुनिक रेल्वे सेवांसाठी आवश्यक पायाभूत सुविधा उपलब्ध होणार आहेत. विशेषतः वंदे भारतसारख्या उच्चगतीच्या गाड्यांच्या संचालनासाठी हा प्रकल्प महत्त्वाची भूमिका बजावणार आहे.(Parbhani-Mudkhed Railway Route)
 
प्रकल्पाची ठळक वैशिष्ट्ये
 
प्रकल्प खर्च : ₹१६३ कोटी
रेल्वे विभाग : दक्षिण मध्य रेल्वे, नांदेड विभाग
मार्ग : परभणी–मुदखेड दुहेरी रेल्वेमार्ग
लांबी : १६४ ट्रॅक किमी
विद्यमान प्रणाली : 1x25 केव्ही ट्रॅक्शन
नवीन प्रणाली : 2x25 केव्ही अत्याधुनिक ट्रॅक्शन
 
मुख्य लाभ
 
वीजपुरवठा क्षमता वाढणार
अधिक मालवाहतूक हाताळणे शक्य
वंदे भारत एक्स्प्रेसच्या संचालनाला बळ
उच्च घनतेच्या रेल्वे मार्गाची कार्यक्षमता वाढणार
२०२९-३० पर्यंत ३,००० दशलक्ष टन मालवाहतुकीच्या रेल्वेच्या उद्दिष्टाला हातभार
 
 




गायत्री श्रीगोंदेकर

मूळची अहिल्यानगर येथील. 'राज्यशास्त्र' विषयातील पदवी. रानडे इन्स्टिट्यूट मधून (सा.फु.पुणे विद्यापीठ) 'एमजेएमसी' विषयात पदव्युत्तर शिक्षण. २०१९मध्ये मुंबई तरुण भारतमध्ये 'मंत्रालय प्रतिनिधी' या पदावर रुजू. सद्यस्थितीत 'इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि डेव्हलपमेंट' विशेष प्रतिनिधी म्हणून कार्यरत. राज्यातील पायाभूत सुविधांविषयी फिल्ड रिपोर्ट आणि लेखनात रस.
संबंधित मजकूर