आंदोलन नेमके कोणाचे?

 

 

 

स्वतःला जनसामान्यांचे आणि विद्यार्थ्यांचे कैवारी म्हणवणारे काही चेहरे या आंदोलनाचे नेतृत्व करताना दिसले. कुणाल कामरा, निवेदिता मेनन, अरुंधती रॉय इ. अशा अनेकांनी मूळ प्रश्नांना बगल देऊन या आंदोलनाचा रोख पूर्णपणे राजकीय आणि एका विशिष्ट अजेंड्याकडे वळवताना स्पष्टपणे दिसले. डाव्यांनीच जणू या आंदोलनाचा ताबा घेतल्यासारखी परिस्थिती तिथे निर्माण झाली होती. विद्यार्थ्यांच्या खांद्यावर बंदूक ठेवून आपला देशविरोधी अजेंडा कसा रेटायचा, याचेच प्रात्यक्षिक जंतरमंतरवर पाहायला मिळाले.

 

प्रभू श्रीरामांचा अपमान असेल, हिंदूंच्या धार्मिक भावनांना ठेच पोहोचवण्याचा प्रयत्न असेल, ‘लाजिम है कि हम भी देखेंगे... बस नाम रहेगा अल्लाह का’ या गायलेल्या ओळी असतील, या सर्व गोष्टी उघडपणे करून डावे लोक धार्मिक ध्रुवीकरण करणारा अजेंडा पुढे रेटताना दिसले. याचा खरेतर मूळ विद्यार्थी मागण्यांशी काहीही संबंध नव्हता. त्यामुळे हे आंदोलन विद्यार्थ्यांचे आहे की, विशिष्ट विचारसरणीच्या हिंदू-विरोधकांचे, हेच आता कळेनासे झाले आहे.

 

 

अशातच, आता एक गोष्ट समजून घेणे अत्यावश्यक आहे, ती म्हणजे; चित्रपट आणि वास्तव या दोन्ही अत्यंत भिन्न गोष्टी आहेत. पण, आजची तरुण पिढी अनेकदा या दोन्हींमधील फरक विसरून जाते. याचेच एक ताजे उदाहरण म्हणजे, सामाजिक कार्यकर्ते सोनम वांगचूक आणि ‘थ्री इडियट्स’ चित्रपटातील ‘फुंसुक वांगडू’ हे पात्र. अलीकडेच आमिर खान याने एका निवेदनात स्पष्ट केले की, ‘थ्री इडियट्स’ चित्रपटातील ‘फुंसुक वांगडू’चे पात्र आणि सोनम वांगचूक यांचा काडीमात्र संबंध नाही. या खुलाशानंतर एक मोठा संभ्रम दूर झाला असला, तरी यानिमित्ताने आपल्या देशातील युवा पिढीच्या मानसिकतेवर आणि त्यांच्या भवितव्यावर एक गंभीर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे.

 

‘कॉकरोच जनता पार्टी’च्या आंदोलनात सोनम वांगचूक यांनी सहभाग घेत, उपोषणाला सुरुवात केली. त्यांना भेटायला अनेकजण येऊन गेले. मात्र, तथाकथित विद्यार्थी आंदोलनांच्या मंचावर जेव्हा राष्ट्रविरोधी चेहरे जातात, तेव्हा त्यांच्यामागे तरुण पिढीही आंधळेपणाने धावू लागते. काही आंदोलने अशी असतात, जी अनेकदा राजकीय स्वार्थासाठी आणि विशिष्ट विचारसरणीचा अजेंडा चालवण्यासाठी प्रायोजित केली जातात, हे तरुणांनी समजून घेतले पाहिजे. अशा वेळी केवळ एका ‘आभासी चेहर्‍या’कडे पाहून आंदोलनात उडी घेणे म्हणजे, स्वतःच्या भवितव्याशी खेळण्यासारखे आहे. एका बाजूला देशात पेपर लीक, रोजगाराच्या संधी आणि शैक्षणिक सुधारणा यांसारखे अत्यंत महत्त्वाचे प्रश्न आहेत. या प्रश्नांवर तरुणांनी नक्कीच आवाज उठवला पाहिजे. पण, हा आवाज उठवताना नेतृत्व कोणाच्या हातात आहे, याचा विचार करणे आवश्यक आहे. जेव्हा एखादे आंदोलन मूळ मुद्द्यावरून भटकून वैचारिक चिखलफेकीकडे वळते, तेव्हा तिथे केवळ वेळेचा आणि ऊर्जेचा अपव्यय होतो. अशा आंदोलनाच्या नादात गुन्हे दाखल झाले किंवा करिअर उद्ध्वस्त झाले, तर त्याचे परिणाम सामान्य तरुणाला आणि त्याच्या कुटुंबालाच भोगावे लागतात. आभासी जगातील नायकांच्या मागे धावून आपले अमूल्य भवितव्य धोक्यात घालण्यापेक्षा, विवेकबुद्धीने वागणे आणि जागरूक राहणे, हाच आजच्या तरुणांसाठी एकमेव मार्ग आहे. कोणाची तरी ‘राजकीय ढाल’ बनण्यापेक्षा देशाचे सुजाण नागरिक बना!