मुंबई - nana patekar parinda ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर त्यांच्या विविधांगी भूमिकांसाठी ओळखले जातात. जवळपास पाच दशकांच्या कारकिर्दीत त्यांनी अशा भूमिका साकारल्या, ज्या आजही प्रेक्षकांच्या स्मरणात आहेत.'परिंदा', 'क्रांतिवीर', 'अग्निसाक्षी', 'खामोशी: द म्युझिकल', 'अब तक छप्पन', 'वेलकम' आणि 'नटसम्राट' यांसारख्या चित्रपटांमध्ये त्याच्या अभिनयाचे विविध पैलू दिसून आले. त्याचा आवाज, संवादफेक आणि पडद्यावरील उपस्थितीने त्याला इतर अभिनेत्यांपेक्षा वेगळे ठरवले. मात्र, त्याच्या कारकिर्दीतील एक अशी घटना आहे, जी आजही अंगावर काटा आणते.
दिग्दर्शक विधू विनोद चोप्रा यांचा १९८९ सालचा 'परिंदा' हा चित्रपट हिंदी चित्रपटसृष्टीतील सर्वात अविस्मरणीय चित्रपटांपैकी एक मानला जातो. नाना पाटेकर यांनी यात 'अण्णा' नावाच्या एका कुख्यात गुंडाची भूमिका साकारली होती. चित्रपटाच्या क्लायमॅक्समध्ये अण्णा आगीच्या ज्वाळांमध्ये अडकतो. हे दृश्य पडद्यावर जितके भयावह दिसते, त्याहूनही अधिक धोकादायक त्याचे चित्रीकरण होते. या दृश्याच्या चित्रीकरणादरम्यान नाना पाटेकर खरोखरच आगीत सापडले होते. याचा अर्थ, पडद्यावर दिसलेली आग हा केवळ एक व्हिज्युअल इफेक्ट किंवा नंतर जोडलेला भाग नव्हता. 'आप की अदालत' या टीव्ही शोमध्ये रजत शर्मा यांच्याशी झालेल्या संभाषणादरम्यान नानांनी स्वतः ही घटना सांगितली. त्यांनी स्पष्ट केले की, ते झोपाळ्यावर बसले होते, तेव्हा आग वेगाने पसरू लागली. चित्रीकरणादरम्यान त्यांच्या लक्षात आले की ते खरोखरच जळत आहेत.nana patekar parinda
त्या घटनेची आठवण सांगताना नानांनी सांगितले होते की, जेव्हा त्यांनी खाली पाहिले, तेव्हा त्यांना त्यांच्या भाजलेल्या त्वचेचा एक तुकडा चपलेवर पडलेला दिसला. अपघातानंतर त्यांना रुग्णालयात नेण्यात आले आणि त्यांना सखोल उपचार व विश्रांतीची गरज होती. या घटनेमुळे त्यांना शारीरिक इजा झाली आणि त्यांच्या कामावरही परिणाम झाला.nana patekar parinda
'परिंदा'चे दिग्दर्शक विधू विनोद चोप्रा यांनी नंतर या धोकादायक चित्रीकरणाच्या आठवणी सांगितल्या. त्यांनी स्पष्ट केले की, त्यावेळी डिजिटल तंत्रज्ञान उपलब्ध नव्हते, त्यामुळे आगीचा वापर वास्तववादी पद्धतीने करण्यात आला होता. मात्र, सुरक्षेसाठी नानांनी संपूर्ण फायर सूट घालावा अशी चोप्रा यांची इच्छा होती.असे म्हटले जाते की, नानांनी सुरुवातीला फायर सूट घालण्यास नकार दिला होता. संपूर्ण संरक्षक सूट घातल्याने आपल्या अभिनयावर आणि दृश्याच्या सत्यतेवर परिणाम होईल, असे त्यांना वाटत होते. चोप्रा यांनीही हे स्पष्ट केले होते की, ते सुरक्षा उपायांशिवाय ते दृश्य चित्रित करणार नाहीत. अखेरीस, नानांनी फायर सूटचा फक्त वरचा भाग घातला.nana patekar parinda
जेव्हा दिग्दर्शकाने त्यांना कमरेखालचे संरक्षक कवचही घालायला सांगितले, तेव्हा नाना दिग्दर्शकासमोर ते घालणार नाही असे म्हणाले, असे म्हटले जाते. चोप्रा यांना वाटले की नाना कदाचित नंतर संरक्षक कवच घालतील. ते निघून गेले, पण नानांनी कमरेखालचे संरक्षक कवच घातले नाही. मग, जेव्हा कॅमेरा सुरू झाला आणि आग लागली, तेव्हा परिस्थिती अचानक धोकादायक बनली. आगीच्या ज्वाला नानांपर्यंत पोहोचल्या, ज्यामुळे त्यांना सुरक्षित ठिकाणी उडी मारावी लागली. या संपूर्ण दृश्यादरम्यान कॅमेरा सुरूच होता. विधू विनोद चोप्रा यांनी नंतर नानांच्या अभिनयाचे वर्णन 'विलक्षण' असे केले. ज्या क्षणी एका अभिनेत्यासाठी भीती वाटणे स्वाभाविक होते, त्या क्षणी नानांनी त्या खऱ्याखुऱ्या धोक्यालाच आपल्या अभिनयाचा भाग बनवले.nana patekar parinda
हा अपघात किरकोळ नव्हता. नानांना गंभीर दुखापत झाली आणि ते जवळपास दोन महिने रुग्णालयात दाखल होते. बरे झाल्यानंतरही, ते लगेच कामावर परत येऊ शकले नाहीत. नानांनी नंतर सांगितले की, दुखापतीतून पूर्णपणे बरे होण्यासाठी बराच वेळ लागला आणि ते जवळपास वर्षभर व्यवस्थित काम करू शकले नाहीत.म्हणूनच 'परिंदा'चा क्लायमॅक्स हा केवळ चित्रपटातील एक दृश्य नव्हता. ती एक खरी शोकांतिका होती, ज्यासाठी नानांना आपल्या आरोग्याची किंमत मोजावी लागली. प्रेक्षकांनी पडद्यावर अण्णांना आगीच्या ज्वाळांमध्ये वेढलेले पाहिले, पण त्या दृश्यात नानांचे खरे दुःख आणि संकटही सामील होते.nana patekar parinda