मुंबई (विशेष प्रतिनिधी) - जागतिक वन्यजीव सप्ताहानिमित्त ‘सह्याद्री ग्रीन फोर्स’, बांदा यांच्या वतीने आयोजित बर्ड वॉकमध्ये बांदा परिसरातील पक्षी वैविध्याचा समृद्ध खजिना उलगडला (banda bird diversity). बळवंतनगर परिसरात आयोजित या पक्षी निरीक्षण मोहिमेत तब्बल ४० प्रजातींच्या पक्ष्यांची नोंद करण्यात आली (banda bird diversity). विशेष म्हणजे, बेसरा (Besra) आणि स्पेकल्ड पिक्युलेट (Speckled Piculet) या दोन पक्ष्यांची बांदा परिसरात प्रथमच नोंद झाल्याने या मोहिमेला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले. (banda bird diversity)

 

 

या बर्ड वॉकमध्ये १८ पक्षीप्रेमींनी उत्स्फूर्त सहभाग घेतला. बांदा परिसरातील विविध अधिवासांमध्ये आढळणाऱ्या पक्ष्यांचे निरीक्षण करताना सहभागी पक्षीमित्रांना अनेक दुर्मीळ आणि वैशिष्ट्यपूर्ण पक्ष्यांचे दर्शन घडले. बेसरा आणि स्पेकल्ड पिक्युलेट या पक्ष्यांच्या नोंदींमुळे परिसरातील पक्षिवैविध्याच्या अभ्यासासाठी नवी माहिती उपलब्ध झाली आहे. या मोहिमेदरम्यान कॉमन कुकू, मलबार इंपिरियल पिजन, ग्रीन वॉर्ब्लर, लोटर्न सनबर्ड, लिटल स्पायडरहंटर, व्हाइट-चीक्ड बार्बेट, इंडियन कुकूश्राइक आणि इंडियन स्किमिटर बॅबलर यांसारख्या पक्ष्यांचेही निरीक्षण करण्यात आले. परिसरातील विविध अधिवास पक्ष्यांसाठी किती महत्त्वाचे आहेत, याची प्रचिती या निरीक्षणातून आली.

 

 

पक्षी निरीक्षणाच्या माध्यमातून स्थानिक जैवविविधतेची नोंद करणे, पक्ष्यांची ओळख आणि त्यांच्याविषयीची माहिती एकमेकांशी सामायिक करणे, तसेच नागरिकांमध्ये निसर्ग आणि पर्यावरणाविषयी जागरूकता निर्माण करणे हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश होता. विशेषतः लहान मुलांमध्ये आणि नवोदित पक्षी निरीक्षकांमध्ये निसर्गाविषयी कुतूहल आणि आवड निर्माण करण्यावर भर देण्यात आला. या वेळी प्रा. धिरेंद्र होळीकर यांनी सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात पक्षी निरीक्षणाची सुरुवात कशी झाली आणि कालांतराने ही चळवळ कशा प्रकारे विस्तारत गेली, याविषयी अनुभव कथन केले. जिल्ह्यातील पक्षी निरीक्षणाच्या वाटचालीचा आढावा घेत त्यांनी या क्षेत्रातील पक्षीमित्रांच्या योगदानावर प्रकाश टाकला. प्रा. डॉ. गणेश मर्गज यांनी अशा प्रकारचे उपक्रम सातत्याने आयोजित करण्याची गरज व्यक्त केली. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील पक्षीमित्रांनी एकत्र येऊन जिल्हास्तरावर पक्षी निरीक्षण आणि संवर्धनासाठी व्यापक कार्यक्रम आखावा, अशी अपेक्षाही त्यांनी व्यक्त केली. कार्यक्रमाच्या शेवटी प्रवीण सातोसकर यांनी उपस्थितांचे आभार मानले. या उपक्रमातून केवळ पक्ष्यांच्या नोंदीच झाल्या नाहीत, तर स्थानिक पातळीवर पक्षी निरीक्षण आणि जैवविविधता संवर्धनासाठी सामूहिक प्रयत्नांची गरजही अधोरेखित झाली.