पंतप्रधान नरेंद्र मोदींवरील माहितीपटाचा वाद: ’एक्स’ वरील २९ अकाउंट धारकांना केंद्र सरकारच्या नोटिस

 

नवी दिल्ली: (Modi Documentary Controversy)पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावरील एका वादग्रस्त माहितीपटाच्या प्रसारणावरून आणि सोशल मीडियावरील चर्चेवरून केंद्र सरकार आणि सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ’एक्स’ (पूर्वीचे ट्विटर) यांच्यात पुन्हा एकदा मोठा वाद निर्माण झाला आहे. या माहितीपटाची लिंक शेअर केल्याबद्दल आणि त्या संदर्भात आक्षेपार्ह मजकूर प्रसारित केल्याचा ठपका ठेवत केंद्र सरकारच्या माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाच्या सूचनेनुसार ’एक्स’ वरील २९ प्रमुख अकाउंट धारकांना कायदेशीर नोटिसा पाठवण्यात आल्या आहेत. या कारवाईमुळे सोशल मीडियावरील अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य आणि डिजिटल सुरक्षा नियमांवरून पुन्हा एकदा देशभरात नवा वाद पेटला आहे.

 

काही दिवसांपूर्वी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या राजकीय प्रवासावर आणि काही संवेदनशील विषयांवर आधारित एक माहितीपट प्रदर्शित करण्यात आला होता. केंद्र सरकारने या माहितीपटातील अनेक दावे चुकीचे, पूर्वग्रहदूषित आणि देशाची प्रतिमा मलीन करणारे असल्याचा आक्षेप घेतला होता. भारतात या माहितीपटाच्या प्रसारणावर आणि त्याच्या लिंक्स शेअर करण्यावर बंदी घालण्यात आली होती.(Modi Documentary Controversy)

 

असे असूनही, ’एक्स’ या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर अनेक युजर्सनी या माहितीपटाच्या क्लिप्स, डाऊनलोड लिंक्स आणि त्यावरील वादग्रस्त मते मोठ्या प्रमाणावर शेअर केली. आयटी कायद्याचे उल्लंघन केल्याचा आणि देशातील कायदा व सुव्यवस्था धोक्यात आणण्याचा प्रयत्न केल्याचा आरोप करत सरकारने यावर तातडीने पावले उचलली आहेत.

 

 

या नोटिसीमध्ये प्रामुख्याने खालील मुद्दे उपस्थित करण्यात आले आहेत:

 

* माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० च्या कलम ६९ए चे उल्लंघन: देशाचे सार्वभौमत्व, अखंडता आणि सुरक्षेला बाधा आणणारा मजकूर पसरवल्याचा आरोप.

 

‘* बंदी घातलेल्या मजकुराचे प्रसारण: सरकारने डिजिटल माध्यमांवर ज्या माहितीपटाच्या प्रसारणावर रोख लावली होती, त्याची लिंक पुन्हा उपलब्ध करून देणे.

 

‘*अकाउंट ब्लॉक करण्याची चेतावणी: या नोटिसीला पुढील ४८ तासांत समाधानकारक उत्तर न दिल्यास, संबंधित युजर्सचे अकाउंट भारतात कायमचे ब्लॉक (सस्पेंड) केले जाऊ शकते. तसेच आयटी कायद्यानुसार कायदेशीर कारवाईही होऊ शकते.(Modi Documentary Controversy)

 

 

या संपूर्ण वादात मायक्रोब्लॉगिंग प्लॅटफॉर्म ’एक्स’ने ) सावध भूमिका घेतली आहे. केंद्र सरकारच्या आदेशानंतर ’एक्स’ने तात्पुरत्या स्वरूपात काही वादग्रस्त पोस्ट्स भारतात ’विथहेल्ड’ केल्या आहेत. मात्र, युजर्सच्या खाजगी माहितीच्या आणि स्वातंत्र्याच्या संरक्षणासाठी कंपनी कायदेशीर पर्यायांची चाचपणी करत असल्याचे समजते.

 

या २९ अकाउंट धारकांकडून येणार्‍या उत्तरांवर आणि त्यानंतर सरकारच्या भूमिकेवर हे अकाउंट्स सुरू राहणार की कायमचे बंद होणार, हे स्पष्ट होईल. या घडामोडींमुळे आगामी काळात भारतातील सोशल मीडिया वापरकर्त्यांसाठीचे नियम अधिक कडक होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.(Modi Documentary Controversy)