मुंबई, : (NTPC Nuclear Power Projects)देशातील वीज उत्पादनात बिगर-जीवाश्म इंधन स्रोतांचा वाटा वाढवण्यासाठी सरकारी वीज कंपनी एनटीपीसीने अणुऊर्जा प्रकल्पांच्या विस्ताराची तयारी सुरू केली आहे. या योजनेंतर्गत उत्तर प्रदेशासह आणखी काही राज्यांमध्ये संभाव्य अणुऊर्जा प्रकल्पांसाठी व्यवहार्यता अभ्यास करण्यात येणार असल्याचे वृत्त आहे. वाढती विजेची मागणी पूर्ण करणे आणि कार्बन उत्सर्जन कमी करण्याच्या उद्देशाने कंपनी ऊर्जा निर्मितीच्या विविध पर्यायांवर काम करत आहे.
एनटीपीसीने मध्य प्रदेश, बिहार आणि ओडिशा या राज्यांमध्ये अणुऊर्जा प्रकल्पांसाठी व्यवहार्यता अभ्यास पूर्ण केला आहे. बिहारमधील बांका, मध्य प्रदेशातील बसई आणि ओडिशातील नबरंगपूर या ठिकाणांची संभाव्य प्रकल्पस्थळे म्हणून निवड करण्यात आली आहे. या तीन ठिकाणांचे सविस्तर व्यवहार्यता अहवाल अणुऊर्जा आयोगाकडे सादर करण्यात आले असून, त्यांना मंजुरी मिळण्याची प्रतीक्षा आहे.या ठिकाणी प्रत्येकी २ ते ४ गिगावॅट अणुऊर्जा निर्मिती क्षमता उभारण्याची शक्यता आहे. मात्र, अंतिम प्रकल्पांची उभारणी संबंधित तांत्रिक मूल्यांकन आणि आवश्यक मंजुरींवर अवलंबून असेल.(NTPC Nuclear Power Projects)
एनटीपीसीने देशभरात ३० गिगावॅट अणुऊर्जा निर्मिती क्षमता विकसित करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. केंद्र सरकारच्या २०४७ पर्यंत १०० गिगावॅट अणुऊर्जा क्षमता उभारण्याच्या व्यापक उद्दिष्टाला या योजनेमुळे हातभार लागण्याची अपेक्षा आहे. कंपनीच्या नियोजनानुसार, साधारण १,४०० मेगावॅट क्षमतेच्या अणुऊर्जा प्रकल्पांचा विचार केला जात आहे. अशा एका प्रकल्पात प्रत्येकी ७०० मेगावॅट क्षमतेची दोन अणुभट्टी युनिट्स असतील.
अणुऊर्जा प्रकल्पांसाठी व्यवहार्यता अभ्यास पूर्ण झाल्यानंतर संबंधित प्रस्ताव अणुऊर्जा विभागाकडे विचारार्थ पाठवले जातात. त्यानंतर स्थळ निवडीसाठी स्थापन करण्यात आलेली स्थायी समिती प्रस्तावांची तपासणी करते. तांत्रिकदृष्ट्या योग्य ठरणारे प्रस्ताव पुढील मूल्यांकन आणि प्रक्रियेसाठी अणुऊर्जा आयोगाकडे पाठवले जातात. या प्रक्रियेमुळे संभाव्य प्रकल्पस्थळांची तांत्रिक व्यवहार्यता तपासून पुढील निर्णय घेता येणार आहेत.(NTPC Nuclear Power Projects)
आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांसोबत सहकार्याची शक्यता
वीज निर्मिती क्षेत्रातील सुमारे पाच दशकांचा अनुभव असलेली एनटीपीसी अणुऊर्जा क्षेत्रातील तंत्रज्ञानासाठी आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांसोबत सहकार्य करण्याचाही विचार करत आहे. यामध्ये होल्टेक इंटरनॅशनल, वेस्टिंगहाऊस, रोसाटॉम आणि ईडीएफ यांसारख्या कंपन्यांचा समावेश आहे. विशेषतः प्रेशराइज्ड वॉटर रिअॅक्टर तंत्रज्ञानाच्या संभाव्य वापराचा विचार केला जात आहे. तथापि, प्रस्तावित प्रकल्पांच्या उभारणीबाबत अंतिम निर्णय आवश्यक तांत्रिक तपासण्या आणि सरकारी मंजुरीनंतरच घेतले जातील.(NTPC Nuclear Power Projects)