धर्म आणि राष्ट्र दोन्ही वेगवेगळ्या संकल्पना नाहीत! सरसंघचालक डॉ. मोहनजी भागवत यांचे प्रतिपादन

 

मुंबई (Mohan Bhagwat Religion and Nation) : भारतामध्ये धर्म आणि राष्ट्र या दोन वेगवेगळ्या संकल्पना नाहीत. राष्ट्राचे मूलभूत उद्दिष्ट धर्म आहे आणि धर्मच राष्ट्राला मजबूतपणे टिकवून ठेवण्यासाठी आधारस्तंभाचे काम करतो. धर्मावर कधी संकट आले, तर त्याचे गंभीर परिणाम संपूर्ण राष्ट्राला भोगावे लागतील. कारण धर्म आणि राष्ट्र या दोन्हींचे अस्तित्व एकमेकांशी जोडलेले आहे, असे प्रतिपादन राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक डॉ. मोहनजी भागवत यांनी केले. ऑल इंडिया विहार सेवा ग्रुपचे १४ वे वार्षिक सम्मेलन बोरिवली येथे संपन्न झाले, त्यावेळी ते बोलत होते.

 

उपस्थितांना संबोधित करताना सरसंघचालक म्हणाले, आज संपूर्ण जग विकास आणि पर्यावरण संरक्षण तसेच व्यक्तिस्वातंत्र्य आणि कौटुंबिक जीवन यांच्यात योग्य संतुलन साधण्यासाठी संघर्ष करत आहे. या समस्यांचे समाधान भारतीय चिंतनातून मिळू शकते. राष्ट्र आणि धर्म हे एकमेकांना पूरक आहेत. एक अस्तित्वात असेल तर दुसरेही सुरक्षित राहील; मात्र यापैकी एक जरी कमजोर झाले, तर दुसऱ्याचे अस्तित्वही धोक्यात येऊ शकते. भारताचा प्राचीन इतिहास आणि त्याची जीवनपद्धती यावरून राष्ट्रनिर्मितीची पायाभरणी सनातन मूल्ये आणि नैतिक आचरणावरच झाल्याचे स्पष्ट होते, असेही त्यांनी सांगितले. धर्माचा ऱ्हास झाल्यास त्याचा थेट परिणाम सामाजिक बांधणी आणि राष्ट्रीय सुरक्षेवर होतो, असेही पुढे ते म्हणाले. (Mohan Bhagwat Religion and Nation)

 

पुढे ते म्हणाले की, आज संपूर्ण जग विविध प्रकारच्या मानसिक, सामाजिक आणि पर्यावरणीय संकटांनी घेरलेले आहे. या जागतिक अस्थिरतेच्या काळात जगाला योग्य दिशा देण्याचे सामर्थ्य भारताकडे आहे. भारताने कधीही अन्य देशांवर कब्जा करण्याचा किंवा लोकांचे जबरदस्तीने धर्मांतर करण्याचा प्रयत्न केला नाही, याची आठवण त्यांनी करून दिली. याउलट, भारताने युगानुयुगे आपले समृद्ध आणि सार्वत्रिक ज्ञान कोणत्याही स्वार्थाशिवाय संपूर्ण मानवतेसोबत वाटले आहे.

 

आपल्या देशाकडे वेद, उपनिषदे, रामायण, महाभारत आणि श्रीमद्भगवद्गीता यांसारख्या कालातीत ज्ञानपरंपरा आहेत. त्याचबरोबर जैन आगम, बौद्ध त्रिपिटक, श्री गुरु ग्रंथ साहिब आणि असंख्य संतांच्या उच्च शिकवणी हीदेखील आपल्या सांस्कृतिक संपदेचा भाग आहे. भक्तीच्या अमर्याद शक्तीच्या माध्यमातूनच मनुष्य ईश्वर आणि सत्याच्या अधिक जवळ जाऊ शकतो, या विशाल ज्ञानठेव्याची आज संपूर्ण जगाला गरज आहे, जेणेकरून समाजात शांतता आणि परस्पर सौहार्द टिकून राहील, असे सरसंघचालक म्हणाले. (Mohan Bhagwat Religion and Nation)

 

 

सरसंघचालकांनी विहार सेवेशी संबंधित कार्यकर्ते आणि संतांच्या कार्याचे कौतुक करताना सांगितले की, या समृद्ध आध्यात्मिक परंपरा आणि ज्ञान पुढे घेऊन जाणाऱ्या व्यक्तींच्या जीवनाचे रक्षण करणे ही केवळ धार्मिक जबाबदारी नाही. ही प्रत्यक्षात संपूर्ण मानवतेची मोठी सेवा आहे. अशा ज्ञानवाहकांचे रक्षण करून आपण केवळ एका व्यक्तीचे जीवन वाचवत नाही, तर संपूर्ण मानवजातीच्या सुरक्षित आणि समृद्ध भविष्याचे रक्षण करत आहोत. (Mohan Bhagwat Religion and Nation)