२६/११च्या हल्ल्याची भळभळणारी जखम ताजी करणारा ‘प्रहार’

 

 

 

कथेची सुरुवात उज्ज्वल निकम (राजकुमार राव) या एका नामांकित सरकारी वकिलापासून होते, ज्यांचे आयुष्य न्यायालय, गुंतागुंतीची प्रकरणे आणि न्याय मिळवून देण्याच्या निर्धाराभोवती फिरते. आपल्या व्यवसायावरील प्रेमाची त्यांना वैयक्तिक आयुष्यात मोठी किंमत मोजावी लागते. पत्नी (वामिका गब्बी), मुलगा आणि मुलीला वेळ देऊ न शकल्याने, निकम सध्या आपल्या मुलीच्या लग्नाच्या जबाबदार्‍या सांभाळत आहेत. जेव्हा मुंबईत ‘२६/११’चे भीषण दहशतवादी हल्ले होतात, तेव्हा निकमसमोर आता हल्ल्यामध्ये पकडलेला एकमेव जिवंत दहशतवादी अजमल कसाबवर (ललित प्रभाकर) खटला चालवण्याचे आव्हान उभे राहते. दुसरीकडे, त्याला बचाव पक्षाचे वकील अब्बास काझमी (सिकंदर खेर) यांच्यासोबत एका कठीण न्यायालयीन लढाईला सामोरे जावे लागते. त्यानंतर कथा दोन समांतर आघाड्यांवर उलगडते. कसाबला त्याच्या गुन्ह्यांसाठी न्याय मिळवून देण्यासाठीची गुंतागुंतीची आणि थरारक कायदेशीर लढाई आणि आपले कर्तव्य व कुटुंब यांच्यात संतुलन साधण्यासाठी उज्ज्वल निकम यांचा वैयक्तिक संघर्ष.

 

दिग्दर्शक अविनाश अरुण यांचा चित्रपट गुन्हेगाराच्या गुन्ह्यांचे गांभीर्य कायम ठेवत, त्याच्यामागील माणसाला समजून घेण्याचा प्रयत्न करतो. तो मानवी सहानुभूती आणि जबाबदारी यांच्यात एक उत्तम संतुलन साधतो. ‘प्रहार’ हा केवळ २६/११च्या जखमा पुन्हा ताज्या करणारा चित्रपट नाही, तर भारतीय लोकशाही, न्यायव्यवस्था आणि कायद्याचे राज्य यावर विश्वास जागृत करणारी एक विचारप्रवर्तक कथा आहे.

 

अविनाश अरुण यांचे संयमित दिग्दर्शन आणि ‘थ्रिलर’ शैली प्रेक्षकांची उत्सुकता टिकवून ठेवते. उज्ज्वल निकम यांचे वैयक्तिक आयुष्य कधीकधी या ‘कोर्टरूम ड्रामा’चा वेग मंदावते, पण शीर्षकाला साजेसे असे, ते त्यांच्या व्यावसायिक जबाबदार्‍या आणि कौटुंबिक कर्तव्ये यांच्यातील संघर्षही उघड करते. इतर ‘कोर्टरूम ड्रामां’च्या विपरीत, दिग्दर्शकाने गोंधळ टाळला आहे. दहा वर्षांच्या मुलीची साक्ष, कसाबचा कबुलीजबाब आणि निकम यांचे अंतिम भाषण यांसारखी दृश्ये मनावर खोलवर छाप सोडतात.

चित्रपटातील संवाद मार्मिक आणि प्रभावी आहेत. दिग्दर्शक आणि छायाचित्रकार म्हणूनही काम पाहणार्‍या अविनाश अरुणने अनेक दृश्ये सिनेमॅटिक शैलीत साकारली आहेत. हा चित्रपट ‘२६/११’च्या पीडितांसाठी आणि आपल्या प्राणांचे बलिदान देणार्‍या सैनिकांसाठी एक दिलासा ठरतो. ‘प्रहार’ एक परिपक्व दृष्टिकोन सादर करतो. तो आपल्याला आठवण करून देतो की, दहशत कितीही भीषण असली आणि जनभावना कितीही तीव्र असली, तरी न्यायाची खरी शक्ती सुडात नसून, निष्पक्ष सुनावणी आणि संविधानाप्रति असलेल्या निष्ठेमध्ये आहे. सरतेशेवटी, दहशतवादाविरुद्धचा लढा केवळ गुन्हेगाराला शिक्षा देण्यापुरता मर्यादित नाही, तर भारताची खरी ताकद असलेल्या लोकशाही मूल्यांचे जतन करत त्यांना त्यांच्या गुन्ह्यांची जाणीव करून देण्याबद्दलही आहे.

 

राजकुमार राव उज्ज्वल निकमच्या भूमिकेत पुन्हा एकदा रत्नासारखा चमकला आहे. त्याने निकमच्या लकबी, देहबोली आणि बोलण्याच्या पद्धती कुशलतेने टिपल्या आहेत; त्याचबरोबर त्याच्या व्यक्तिमत्त्वाची प्रतिष्ठा, दृढनिश्चय आणि आंतरिक संघर्षही अचूकपणे मांडला आहे. वामिका गब्बीने आपल्या पतीच्या आव्हानात्मक व्यवसायाचे महत्त्व जाणणार्‍या एका समर्पित पत्नीच्या भूमिकेत नैसर्गिक आणि प्रभावी अभिनय केला आहे. कसाबचे बचाव वकील अब्बास काझमी यांच्या भूमिकेत सिकंदर खेर एक महत्त्वाचा प्रश्न उपस्थित करतात, तो म्हणजे, दहशतवाद्याचा बचाव करणे म्हणजे त्याच्या गुन्ह्याला पाठिंबा देणे नव्हे. पाकिस्तानी वकील चौधरी झुल्फिकार अली यांच्या छोट्याशा भूमिकेत जयदीप अहलावत आपल्या वैशिष्ट्यपूर्ण शैलीने एक अविस्मरणीय छाप सोडतात.

 

या सगळ्यात कसाबच्या भूमिकेतील ललित प्रभाकर हा चित्रपटातील एक सुखद धक्काच म्हणावा लागेल. त्याचा स्थिर, अस्वस्थ करणारा अभिनय प्रेक्षकांना यशस्वीपणे दिलासा देतो. ललिताची ही आतापर्यंतची सगळ्यात उत्तम भूमिका आहे. तो अगदी दिसलाही कसाबसारखा आहे. साहाय्यक कलाकार अजिंय देव, आशिष विद्यार्थी, ऋत्विक सहोरे, नासिर यांनीही प्रभावी अभिनय केला आहे.

एकूणच काय, तर ‘२६/११’च्या हल्ल्याची भळभळणारी जखम प्रहार बघून पुन्हा सळसळते. हा चित्रपट बघून तुमचं रक्त चांगलंच सळसळेल!

 

निर्माता : दिनेश विजन

दिग्दर्शक : अविनाश अरुण

कलाकार : राजकुमार राव, वामिका गब्बी, जयदीप अहलावत, सिकंदर खेर, ललित प्रभाकर, अजिंय देव

अवधी : २ तास २० मिनिटे