विचारविमर्श

दिल्लीतील ‘आप’चा विजय आणि त्याचे परिणाम

फेब्रुवारी २०२० मध्ये दिल्लीचे निकाल समोर आल्यानंतर काँग्रेस पक्षात एकच कोलाहल निर्माण झाल्याचे दिसून येते. अनेक ज्येष्ठ नेत्यांनी आता पक्षाने कठोर आत्मपरीक्षण केले पाहिजे वगैरे विधानं केली आहेत. खरा व देशाच्या राजकारणाच्या दृष्टीने महत्त्वाचा प्रश्न म्हणजे, काँग्रेस पक्ष असे कठोर आत्मपरीक्षण करण्यास तयार आहे का व त्यानंतर पक्षात संजीवनी फुंकण्यासाठी काही जालिम उपाययोजना करण्यास तयार आहे का?..

अर्थसंकल्प : अंतर्गत सुरक्षेकरिता समाधानकारक तरतूद

सामाजिक विषय, सामान्य नागरिकांचे हित, स्वास्थ्य आणि कल्याणासाठी शेतकरी योजना, १५ लाखांपर्यंत प्राप्तिकराची माफी वगैरे या सर्वांसाठी अर्थव्यवस्था करणे यात सुतराम संशय नाही. परंतु, संरक्षणाच्या खर्चाच्या तरतुदीकडे पण लक्ष देणे जरुरी आहे. आज पारंपरिक युद्धाची शक्यता कमी झालेली आहे. परंतु, पूर्णपणे संपलेली नाही. म्हणून येणार्‍या वर्षांमध्ये आपल्याला पारंपरिक युद्धाची तयारी करण्याकरिता सैन्याचे बजेट हे नक्कीच वाढवावे लागेल. पाकिस्तानी सैन्याला जर अचानक लढाई झाली तर चीन मदत करू शकतो. याशिवाय चिनी पारंपरिक ..

शाहीनबागची सकारात्मक बाजू

जितका मुस्लिमांकडून संविधानाचा जयजयकार होईल, तितके ’समान नागरी कायद्या’ला पाठबळ त्याही समाजात मिळू शकेल. आजवर त्याला सर्वात मोठा अडसर मुस्लीम धर्मगुरू व मौलवींकडून झालेला आहे. त्याला मुस्लीम महिलाच परस्पर उत्तर देत असतील, तर मोदींचे त्या दिशेने काम करण्याचे दार उघडले जाते ना? ज्यांना आज संविधानाचा इतका पुळका आलेला आहे, त्यांना नजिकच्या काळात मार्गदर्शक तत्त्वानुसार आलेल्या ‘समान नागरी कायद्या’चे स्वागतच करावे लागणार ना? म्हणून शाहीनबागच्या आंदोलनाची सकारात्मक बाजू समजून घेतली पाहिजे...

गोविज्ञानात 'कोरोना'चा संसर्ग रोखण्याचे सामर्थ्य

'कोरोना' संसर्गाचा उद्रेक सुरू झाल्याने जगातील अनेक संशोधन संस्था त्यावरील उपाययोजनांच्या मागे लागल्या आहेत. याबाबत गेली काही वर्षे गोविज्ञान क्षेत्रात जे प्रयोग झाले, त्यावरुन असे निश्चितपणे म्हणता येईल की, ही आव्हाने पेलण्यास गोविज्ञान समर्थ आहे. ..

कंपन्यांची कर्मचारीकेंद्रित ध्येय-धोरणे आणि परिणाम

उद्योग-व्यवसाय कुठलाही असो, केवळ मोठ्या भांडवलाच्या जोरावर उद्दिष्टपूर्ती शक्य नाही. कुशल मानवी भांडवलाचाही आधार आणि पाठबळ व्यवसायवृद्धीसाठी तितकेच आवश्यक ठरते. म्हणूनच कंपन्यांनी कर्मचारीकेंद्रित ध्येय-धोरणांचा व्यवस्थापनात प्रकर्षाने अवलंब केल्यास त्याचे सकारात्मक परिणाम ठळकपणे दिसून येतात...

शाहीनबागेचा चक्रव्यूह

त्यातील कुणाकडे, कोणती भूमिका आहे वा असेल, हे अद्याप निश्चित व्हायचे असले तरी दिल्लीतील शाहीनबागेतील 'रास्ता रोको'आंदोलनाने चक्रव्यूहाचे स्वरूप धारण केले आहे, याबाबत दुमत होऊ शकत नाही...

लष्करनियुक्त ते लष्करभयमुक्त...

पाकिस्तानचे लष्कर कधीही कोणत्याही राजकीय प्रणालीप्रति प्रामाणिक राहिलेले नाही आणि हाच इमरान खान यांच्यापुढचा सर्वात मोठा धोका आहे...

धर्माधिक्कारी?

रामशास्त्री प्रभुणे ते आणीबाणीकाळापर्यंत 'न्यायमूर्तींचे राजीनामे' हे राजव्यवस्थेच्या अधःपतनाचे संकेत समजले जात असत. कारण, त्या राजीनाम्याला धर्माचा कणा आणि न्यायनिष्ठतेचा बाणा असे. मात्र, अलीकडल्या काळात दिल्या गेलेल्या राजीनाम्यांमागील कारणे विचारात घेता, पदाचे पावित्र्य व गांभीर्य धोक्यात आहे, असेच म्हणावे लागेल...

'हागणदारीमुक्त मुंबई'च्या दाव्यामागील सत्यासत्यता

'हागणदारीमुक्त मुंबई'ची घोषणा होऊन तीन वर्षांहून अधिक काळ लोटला असला तरी प्रत्यक्षात चित्र मात्र वेगळेच दिसते. तेव्हा, मुंबईतील शौचालयांच्या सद्यपरिस्थितीचा घेतलेला हा आढावा.....

'अमेरिकेचे केजरीवाल' बर्नी सँडर्स?

बर्नी सँडर्स यांची तुलना अरविंद केजरीवालांशी करण्याचा मोह टाळायला हवा. जरी 'मोहल्ला क्लिनिक' आणि सरकारी शाळांचा दर्जा सुधारणे, लोकवर्गणीतून निवडणूक निधी गोळा करणे ही साम्यस्थळं असली तरी राजकारणात येऊन दहा वर्षं पूर्ण होण्याच्या आत अरविंद केजरीवालांनी अनेकदा रंग बदलले आहेत. तात्विक मुद्द्यांवर सोयीची भूमिका घेतली आहे. केजरीवाल रांगत होते, तेव्हापासून बर्नी सँडर्स राजकारणात आहेत...

काश्मीवरवरुन मध्यस्थीचा पूर्वेतिहास आणि भारताची भूमिका

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या भारतभेटीच्या पार्श्वभूमीवर पुनश्च 'काश्मीर'वरुन भारत-पाकदरम्यान मध्यस्थीचा विषय चर्चेत आला. तेव्हा, भारताला 'मध्यस्थी'वरुन आलेल्या आजवरच्या अनुभवांचा विचार करता, भारताने वेळोवेळी याबाबत घेतलेली कठोर भूमिका याचा ऊहापोह करणारा हा लेख.....

काश्मीरप्रश्नी लुडबुड कशाला करता?

काश्मीरप्रकरणी अशीच मध्यस्थी करण्याची तयारी संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस अँटोनियो गुटेरेस यांनी दर्शवली होती, पण त्यांनाही भारताने खडसावले. काश्मीरच्या मुद्द्यावरून भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात मध्यस्थी करण्याची तयारी दर्शविणाऱ्या गुटेरेस यांच्या वक्तव्यावर परराष्ट्र खात्याकडून सडेतोड प्रतिक्रिया व्यक्त करण्यात आली...

कभी इस पार, कभी उस पार !

दिल्लीचा जनादेशाचा अर्थ मतदारांनी भाजप व मोदी सरकारला झिडकारले, काँग्रेसला संपविले असा काढला जात आहे. जो चुकीचा ठरणार आहे. मतदारांनी भाजपाला झिडकारलेले नाही. काँग्रेसलाही संपविलेले नाही तर त्यांनी दिल्ली सरकारसाठी आम आदमी पक्षाची निवड केली एवढाच या जनादेशाचा अर्थ आहे...

‘ध्रुवीकरणा’चा डाव यशस्वीच!

एक गठ्ठा मुस्लीम मते आपल्यालाच मिळावीत, म्हणून काँग्रेसला ध्रुरवीकरण करायचे असले तरी त्यात भाजपची जाणता-अजाणता मदत मात्र आवश्यक होती आणि भाजपने ती मदत पुरवली, हेही मान्य करावेच लागेल. हिंदू मतांचे ध्रुरवीकरण होऊन सर्व मते आपल्याला मिळतील, अशी भाजपची अपेक्षा कधीच नव्हती. कितीही आटापिटा केला तरी सर्व हिंदू आपल्यामागे एकवटणार नाहीत, हे एव्हाना भाजपच्या लक्षात आले आहे. पण, भाजपने हिंदुत्वाचा गवगवा केला, मग मुस्लीम मतांचे ध्रुवीकरण व्हायला हातभार लागतो, हे देखील तितकेच सत्य आहे...

‘आप’च्या यशाने निर्माण केलेले प्रश्न

‘आप’चा मार्ग क्षणिक यशाचा आहे. पण, देशाला खूप अडचणीत आणणारा आहे. या पक्षाचे बळ वाढू देणे देशहिताच्या दृष्टीने अतिशय घातक आहे. ते रोखण्याचे काम देशहिताची चिंता करणाऱ्यांनी करायचे आहे...

दोन इस्लामी विचारवंत : झमन स्तानिझाई आणि परवेझ हुदभॉय

इमन स्तानिझाई यांनी नुकतीच एका लेखाद्वारे चिंता व्यक्त केली आहे की, जगभर ‘इस्लामोफोबिया’ वाढत आहे. ‘फोबिया’ म्हणजे भय किंवा तिरस्कार किंवा भयामुळे वाटणारा तिरस्कार. आपला विचार मांडताना प्रा. झमन यांनी पार दुसर्‍या महायुद्ध काळापासूनचा आढावा मांडला आहे...

विकसनशील व्यवस्थापनाचा वैशिष्ट्यपूर्ण विकास

वैयक्तिक जीवनातील व्यवस्थापनाबरोबरच व्यावसायिक पातळीवरील ‘व्यवस्थापन’ ही अधिक शास्त्रीय आणि व्यापक प्रकिया. तेव्हा, विशेषत्वाने उद्योजक, अधिकारीवर्ग तसेच व्यवस्थापकीय स्तरावर कार्यरत मंडळींसाठी आजपासून दर शुक्रवारी ‘व्यवस्थापननीती’ या नव्या सदरांतर्गत अनुभवी व्यवस्थापन सल्लागार दत्तात्रय आंबुलकर यांचे खास मार्गदर्शन.....

दिल्ली विधानसभा : जयपराजयाचा संमिश्र कौल

एखाद्या पक्षाला लोकसभा निवडणुकीत यश मिळाले म्हणजे विधानसभेतही मिळेलच, विधानसभेत मिळाले म्हणून स्थानिक स्वराज्य संस्थांत मिळेलच याची शाश्वती नसते. हे वास्तव आपण जेव्हा स्वीकारू, तेव्हाच निवडणूक निकालांचे यथार्थ विश्लेषण होऊ शकेल...

भारतीय रेल्वेतील खासगीकरणाचे वारे...

गेल्या काही महिन्यांपासून भारतीय रेल्वेच्या खासगीकरणावरून उलटसुलट चर्चांना उधाण आले असताना अर्थसंकल्पातील तरतुदींनंतर या चर्चांनी वेग घेतला. त्यामुळे रेल्वेमधील खासगीकरणाचे स्वरूप नेमके कसे आहे आणि प्रवाशांसाठी ते कसे लाभदायक ठरू शकते, याचा ऊहापोह करणारा हा लेख.....

पाक-सौदी संबंधांत काश्मीरचा खडा...

पाकिस्तान आधीपासूनच आर्थिक संकटात अडकल्याचे त्याच्या अवस्थेवरून स्पष्ट होते. सौदी अरेबियाच्या आर्थिक दानाच्या बळावर तो देश आतापर्यंत तगला होता, त्याने पाकिस्तानच्या अर्थव्यवस्थेला आधार मिळत होता. परंतु, आपल्याच विरोधात कारस्थाने करत असल्याच्या घडामोडींवरून सौदी अरेबियाने नुकताच पाकिस्तानला दिला जाणारा मदतनिधी मागे घेण्याचा इशारा दिला आहे, ज्याने पाकिस्तानही काळजीत पडल्याचे दिसते...

महिंदा राजपक्षेंच्या पंतप्रधानपदाचा दिल्ली दरवाजा

मैत्रिपाल सिरिसेना आणि पंतप्रधान रनिल विक्रमसिंघे यांच्यात संघर्ष पेटला, तेव्हा ‘रॉ’ने आपल्याला तसेच गोटाबाया राजपक्षेंना मारायचा कट केला आहे, असे वक्तव्य सिरिसेना यांनी संसदेत केले होते. त्यानंतर लगेचच त्यावर माघार घेऊन त्यांनी त्यावर सारवासारव केली. यावेळच्या निवडणुकांमध्ये आपल्या पक्षाला निर्भेळ यश मिळावे आणि आपली पंतप्रधानपदी निवड होण्यामध्ये काही विघ्नं येऊ नये, हाही महिंदा राजपक्षेंच्या दौर्‍याचा अंतस्थ हेतू असावा...

हिंदुत्वाचे अवकाश आणि राज ठाकरे

मनसेला हिंदुत्वाची जागा व्यापण्यासाठी खूप परिश्रम करावे लागतील. ध्वज बदलला, प्रचंड मोर्चा काढला, ही चांगली सुरुवात आहे. पण, हे जर ‘टर्मिनस’ झाले तर काही खरे नाही...

राहुल गांधी आणि कमलनाथ एका माळेचे मणी!

राहुल गांधी यांच्या त्या वक्तव्याचा नरेंद्र मोदी यांनी आपल्या भाषणातून समाचार घेतलाच. असभ्य भाषेमध्ये पंतप्रधानपदावर टीका करणार्‍या राहुल गांधी यांच्यावर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ज्या संयमित भाषेत उत्तर दिले, त्याबद्दल काही माध्यमांनीही त्यांचे कौतुक केले...

बिहारमधील आगामी विधानसभा निवडणूका!

नितीशकुमार व भाजप यांची युती होईल की नाही, याबद्दल थोडे दिवस संभ्रम होता. पण नितीशकुमारांनी मोदी सरकारने केलेल्या ‘नागरिकत्व दुरूस्ती कायद्या’ला पाठिंबा दिला व यातून मी भाजपशी युती करायला तयार आहे असा संदेश दिला. अर्थात, आजच्या स्थितीत नितीशकुमारांसमोर तसा पर्यायच नव्हता. आता ते पुन्हा राजद व काँग्रेसशी युती करू शकत नाही. ..

दिल्ली विधानसभेचा उद्या निवाडा !

दिल्ली विधानसभा निवडणुकीची मतमोजणी होण्यास केवळ 24 तास बाकी असल्याने त्याबाबत कोणताही अंदाज वर्तविणे योग्य होणार नाही. मात्र, मुख्य लढत भाजप व आम आदमी पक्ष यांच्यात होत आहे. काही मतदारसंघात काँग्रेस चांगली लढत देत असून, चार-पाच मतदारसंघात काँग्रेस पहिल्या वा दुसर्‍या क्रमांकावर राहण्याची शक्यता वर्तविली जात आहे...

हिंसक आंदोलने आणि तरुणाई

सामान्य घरातील आणि ज्यांच्यावर संपूर्ण कुटुंबाच्या आशा केंद्रित असतात, अशा तरुणांनी कोणत्याही आंदोलनात सहभागी होताना शंभरवेळा विचार करायला हवा. कारण, संकटसमयी कोणताही नेता त्यांच्या मदतीला येत नाही. कारण, त्यांचे काम झालेले असते. तरुणांनी या सगळ्याचा विचार एकदा तरी अगदी शांत डोक्याने करायला हवा! बदलाची सुरुवात होते तरुणांपासून. त्यांनी प्रथम ‘जबाबदार नागरिक’ बनण्याची गरज आहे...

वाचाळता पुरे झाली!

आताही इथे महाराष्ट्रात भाजपने विद्यमान सरकारला नावे ठेवण्यापेक्षा भविष्यातल्या राजकारणाची मांडणी करण्याला महत्त्व आहे. त्यात शिवसेना असेल किंवा नाही आणि सरकार मोडून सेना भाजपसोबत येईल किंवा नाही, या गोष्टींचा ऊहापोह फक्त टिंगलटवाळीचा विषय होऊ शकतो. शिवसेनेने आपला मार्ग चोखाळला आहे आणि भाजपनेही आपली भूमिका घेऊनच सत्तेबाहेर बसणे स्वीकारले आहे. मग ही मोडतोडीची भाषा कशाला?..

पवित्र भूमीतला कायदा

काजीसाहेबांच्या मते हा बदनामीचा गुन्हा होता. या गुन्ह्याला शरियतच्या कायद्यानुसार धोंडे मारून जीव घेण्याची शिक्षा आहे का? असावी बहुधा. कारण शरियत कायद्यात तज्ज्ञ असणार्‍या माणसालाच काझी बनता येते...

धर्मक्षेत्रे, कुरुक्षेत्रे...

आपणही आज धर्मक्षेत्र आणि कुरुक्षेत्रात उभे आहोत. आपला पक्ष धर्माचा पक्ष आहे. धर्म म्हणजे न्याय, नीती आणि सत्य. विरोधक काहीही म्हणोत, वाट्टेल ती टीका करोत, वाट्टेल ते आरोप करोत, त्यामुळे आपली बाजू कमजोर होत नाही. असत्य कधी टिकत नाही. ‘सत्यमेव जयते’ हे आपले ब्रीदवाक्य आहे. आपल्या देशाचेही ते ब्रीदवाक्य आहे...

नवीन ‘कोरोना’ विषाणू : प्रतिबंध आणि नियंत्रण

चीनमधील ‘कोरोना’ विषाणूमुळे मृत्युमुखी पडणार्‍यांचा आकडा दिवसेंदिवस वाढतच चालला असून ही बाब निश्चितच चिंताजनक आहे. तेव्हा, नेमका काय आहे हा विषाणू आणि त्यावरील प्रतिबंध, नियंत्रण याची माहिती देणारा हा लेख.....

बाजवांना मुदतावाढ आणि पाकिस्तानचे राजकारण

लोकशाहीचे नाव घेऊन सत्तेवर आलेले राजनेते आपली बाजू पालटून आंधळे समर्थन करत कधी लष्कराचे बूट चाटू लागतील, याचा काही नियम नाही. आताच्या नव्या कायद्याच्या निर्मितीतूनही पाकिस्तानातील राजनेत्यांनी लष्कराने अतिशय अहंकाराने केलेल्या लोकशाही पावित्र्याच्या निर्लज्ज उल्लंघनांना तिरस्कृत करण्याऐवजी पुरस्कृत करण्यासाठी निवडले...

विधानसभाध्यक्षांचे अधिकार आणि अपात्रता

विधानसभाध्यक्ष हे त्या पदावर गेल्यानंतर नि:पक्षपातीपणाने आपले कार्य करतील, अशी घटनाकारांना अपेक्षा होती. जोपर्यंत सभागृहातील कामकाजाचा संबंध आहे, तोपर्यंत अध्यक्षांच्या मदतीला कामकाजाचे नियम कामी येत असत. पण, आमदारांना अपात्र घोषित करण्याच्या वेळी ते नियम उपयोगात येत नव्हते. आमदारांना अपात्र ठरविण्याचा अधिकार तर अध्यक्षांचा परमाधिकारच बनला होता. त्यालाच सर्वोच्च न्यायालयाने आता आव्हान दिले आहे...

पाणथळींकडे होणारे दुर्लक्ष आणि दुष्परिणाम

जगभरात दरवर्षी २ फेब्रुवारी हा दिवस ‘पाणथळ दिन’ म्हणून साजरा केला जातो. त्यानिमित्ताने भारतातील पाणथळींची एकूणच स्थिती, मुंबई उच्च न्यायालयात पाणथळींच्या संरक्षणार्थ दाखल जनहित याचिका यांचा ऊहापोह करणारा लेख.....

‘कोरोना’ विषाणूचा जागतिक व्यवस्थेवरील हल्ला

चिनी नववर्षानिमित्त २३ जानेवारीपासून बंद असलेल्या शेअर बाजारांचे निर्देशांक या आठवड्याच्या पहिल्याच दिवशी ८ टक्क्यांहून अधिक कोसळले. अनेक देशांनी चीनला जाणार्या् विमानसेवा एक ते तीन महिन्यांसाठी खंडित केल्या असून रद्द झालेल्या विमानसेवांची संख्या १० हजार इतकी आहे. साहजिकच आहे की, विमान कंपन्यांच्या समभागांमध्ये मोठी घसरण झाली असून औषधे आणि रुग्णालयांच्या समभागांमध्ये तेजी दिसून आली...

येचुरी, ओवेसी मूर्खांच्या नंदनवनात!

सीताराम येचुरी यांच्याप्रमाणे असेच तारे ‘मुस्लीम इत्तेहादुल मुसलमीन’चे नेते असदुद्दीन ओवेसी यांनी तोडले आहेत. देशातील समस्त मुस्लीम समाजाची काळजी केवळ आपणासच आहे, अशा थाटात हे महाशय बोलत असतात. भाजप, संघ परिवार यावर सदैव आगपाखड केल्याशिवाय त्यांचे नेतृत्व सिद्धही होत नाही. त्यामुळे तशी बडबड करीत राहण्याशिवाय त्यांच्यापुढे गत्यंतर नाही...

बोडोलँडबद्दल केंद्र सरकारचा ऐतिहासिक करार

देशभर ‘नागरिकत्व सुधारणा कायद्या’वरून नाहक विरोधाचे सूर उमटत असताना ईशान्य भारतातून आलेल्या एका चांगली बातमीचे निश्चितच स्वागत केले पाहिजे. आसाममधील बोडोलँडला अधिक स्वायत्तता मिळाली असून त्या भागाच्या विकासासाठी दीड हजार कोटींचे प्रकल्प जाहीर करून केंद्र सरकारने बोडो समस्येवर उपाय काढल्याचे दिसते. याबद्दल मोदी सरकारचे अभिनंदन...

रस्त्यावर उतरले पाहिजे !

आज खरी आवश्यकता आहे ती, रस्त्यावर उतरण्याची. ‘नागरिकत्व कायद्या’च्या समर्थनार्थ सगळा महाराष्ट्र ढवळून काढण्याची. मोठमोठ्या शहरात लाखा-दीड लाखांचे मोर्चे काढण्याची. राष्ट्रभक्त नागरिकांच्या अफाट शक्तीचे प्रदर्शन करण्याची. काट्याने काटा काढायचा असतो, अशी म्हण आहे. आंदोलनाला प्रतिआंदोलनाने उत्तर द्यायचे असते...

नव्या दशकाचा पहिला अर्थसंकल्प !

देशाच्या अर्थव्यवस्थेत आलेली मंदी, मरगळ दूर करण्याचा एक जोरदार प्रयत्न यंदाच्या अर्थसंकल्पातून केला आहे. सीतारामन यांच्या या अर्थसंकल्पाचे सुपरिणाम येणार्याू काही महिन्यांत दिसतील, असा विश्वास सरकारी गोटात व्यक्त केला जात आहे...

ईशान्य भारताला तोडण्याचे प्रयत्न हाणून पाडा!

शाहीनबाग येथील नागरिकत्व कायद्याविरोधात सुरू असणार्‍या आंदोलनाचा एक आक्षेपार्ह व्हिडिओ नुकताच समोर आला. या व्हिडिओमध्ये जेएनयुचा माजी विद्यार्थी शरजील इमाम हा आसामला भारतापासून वेगळे करण्याच्या घोषणा देताना दिसला.शरजील इमामच्या या व्हिडिओमुळे ईशान्य भारत आणि आसाम मिटविण्याच्या घृणास्पद योजनेला भारताच्या नकाशावरून उघडकीस आणले आहे. हा व्हिडिओ सोशल मीडियावर चांगलाच व्हायरल होत असून या व्हिडिओची गंभीर दखल घेत सरकारने शरजीलच्या मुसक्याही आवळल्या आहेत. तो सध्या पोलीस कोठडीत आहे...

मार्क्सवादी शोकांतिका

आता संसदेत बंगालमधला कोणीही मार्क्सवादी खासदार उरलेला नाही आणि पर्यायाने त्या सभागृहात पक्ष पुरता संदर्भहीन होऊन गेला आहे. त्यामुळे परंपरा बाजूला ठेवून येचुरींना पुन्हा तिसर्‍यांदा संधी द्यावी, असा प्रयास सुरू झाला आहे. पण, आता काँग्रेस तितके सहकार्य देऊन औदार्य दाखवणार काय, हा गहन प्रश्न आहे. कारण, काँग्रेस आमदारांच्या बळावरच मार्क्सवादी उमेदवार राज्यसभेत जाऊ शकणार आहेत...

विषातून अमृत, मातीतून मोती...

विषाचं अमृत होतं. अमृताचं विष होतं. माणूस घाम शिंपडून मातीतून मोती पिकतो. कधी कधी माणसाची पुढची पिढी माजोरीपणाने पुन्हा त्या मोत्यांची माती करते. आता 'ग्राफ्रिन' कशातूनही काहीही निर्माण करेल आणि पर्यावरणही बिघडू देणार नाही...

कोणी कर भरतं का कर...??

आजही पाकिस्तानमध्ये जमीनदारी अस्तित्वात आहे. पाकिस्तानातील उद्योगपती समुदायदेखील याच वर्गातून येतो. परंतु, भांडवली व्यवस्थेत प्रवेश करूनही त्यांनी आपली सरंजामी मानसिकता आणि व्यवहाराचा त्याग केलेला दिसत नाही. हा वर्ग नेहमी आपल्या करदेयकांना नाकारत आला...

गगन वितळल्याचे दुःख...

गांधींच्या हत्येला आज ७२ वर्षे होतील. महात्म्याच्या जाण्याने देशातील एका नैतिक अंकुशाचा शेवट झाला. त्यानंतर सुरू झालेल्या अन्यायपर्वात वंश, विचार व संघटनेच्या आधारेच अन्याय केला गेला. गांधींच्या खून खटल्यात दिलेला निकाल व त्यानंतर दाखल झालेले खटले आज विस्मरणात गेले आहेत. ..

भारत-ब्राझील संबंध कात टाकत आहेत...

प्रमुख पाहुणे म्हणून कोणाला बोलवायचे हा निर्णय एकट्या पंतप्रधानांचा नसतो. त्यात परराष्ट्र मंत्रालय महत्त्वाची भूमिका बजावते. पुरोगामी विद्वानांना हे माहीत असून समजून घ्यायचे नाही. सुदैवाने पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी अशा दांभिक पुरोगाम्यांच्या रागाला भीक घातली नाही, कारण भारत-ब्राझील संबंध सुधारण्याची ही सुवर्णसंधी आहे...

ध्वज बदलला, जनमताचे काय?

जो राजकारण धगधगीत ठेवतो, वेगवेगळ्या कारणांमुळे जो सतत जनतेपुढे राहतो, त्याच्या यशाला कुणी रोखू शकत नाही. हिंदुत्वाची घोषणा झाली, ध्वज बदलला, आता जनमत बनविण्याच्या मागे राज ठाकरेंना लागायचे आहे...

कुठे रजनीकांत आणि कुठे देशद्रोही शरजील इमाम!

रजनीकांत यांच्याकडून अलीकडे जे वक्तव्य केले गेले आणि त्यावरून प्रचंड गदारोळ होऊनही, आपल्या म्हणण्यावर ते ठाम राहिल्याने ते निश्चितच कौतुकास पात्र आहेत. दुसरी व्यक्ती आहे, ‘देशाचे तुकडे झाले पाहिजेत,’ अशी मनीषा बाळगून काम करीत असलेल्या टोळक्याचा सदस्य शरजील इमाम...

पक्षांतरबंदी कायदा आणि सर्वोच्च न्यायालयाची सूचना!

मागील आठवड्यात सर्वोच्च न्यायालयाने एक महत्त्वाची सूचना केली आहे. ही सूचना आमदार/खासदारांना सभागृहाच्या सभापतींद्वारे अपात्र घोषित ठरविण्याच्या प्रक्रियेबद्दलही आहे. सभापती किंवा सभागृहाचे अध्यक्ष स्वतः एखाद्या राजकीय पक्षाचे सदस्य असतात, त्यांनी आमदार/खासदारांना अपात्र करण्याचा निर्णय घ्यावा का? यावर विचार व्हावा, अशी सर्वोच्च न्यायालयाने सूचना केली आहे. या सूचनेचे विश्लेषण करणारा हा लेख.....

युद्धेतिहासाचा पितामह : डेनिस शोवॉल्टर

डेनिसला इतिहासातला कोणताही विषय वर्ज्य नव्हता, पण 'युद्धेतिहास' आणि त्यातही 'जर्मनीचा युद्धेतिहास' हा त्याचा खास विषय होता...

'वर्मा'वर बोट

२०१७ नंतर नितीश पुन्हा एनडीएत परतले. त्यासाठी त्यांना शरद यादव यांच्यासारखा जुना सहकारी गमावण्याची पाळी आली होती आणि आता पुन्हा पवन वर्मा एनडीए सोडण्याचे सल्ले नितीशना द्यायला लागले होते. त्यांना गप्प करताना नितीशनी नेमके 'वर्मा'वर बोट ठेवलेले आहे...

मुंबईला सुपरफास्ट करणारे वाहतूक प्रकल्प

मुंबईमध्ये मेट्रोचे जाळे विणले जात असतानाच रस्ते, उड्डाणपुलांच्या कामांनीही तितकीच गती घेतली आहे. तेव्हा, मुंबईला वाहतूककोंडीतून मुक्त करु शकणाऱ्या काही सुपरफास्ट प्रकल्पांचा घेतलेला हा थोडक्यात आढावा.....

बाबांचा प्रकोपही होऊ शकतो!

श्रद्धा-अंधश्रद्धेवरून धुमाकूळ घालणारे प्रसिद्धी महंत खूप आहेत. शिर्डीचे साईबाबा अशा धर्मद्रोही कारवायांवरचा दैवी अंकुश आहे. राजकारण जरूर करा, पण त्यात साईबाबांना ओढू नका. कुणी सांगावे, बाबांचा प्रकोपही होऊ शकतो...

अंबारी की ऐरावत?

दिल्ली उच्च न्यायालयात एका हत्तीच्या निमित्ताने आगळावेगळा खटला चालवला गेला. त्यात न्यायालयाने जो निर्णय दिला, त्यावर आक्षेप असण्याचे काही कारण नाही. मात्र, मानव व प्राणी यांच्या अधिकारसंघर्षावर मात्र न्यायालय नेमके उत्तर शोधू शकलेले नाही. 'अवनी'सारख्या प्रकरणात टोकाच्या भूमिका घेतल्या जात असल्यामुळे दोघांच्याही अधिकारांचा तराजू समतोल राखणे देशाच्या संविधानिकतेची जबाबदारी आहे...

गहूटंचाईचे गहिरे सावट...

दहशतवाद, भ्रष्टाचारानंतर आता पाकिस्तानला गहूटंचाईचा सामना करावा लागत आहे. सरकारच्या नियोजनशून्य कारभाराचा फटका या गव्हाच्या आयात-निर्यातीला बसला आणि परिणामी आज पोळ्यांसाठी पाकिस्तानी नागरिक रस्त्यावर वणवण भटकत आहेत. तेव्हा, पाकिस्तानातील या गहूटंचाईच्या दिवसेंदिवस गहिऱ्या होत जाणाऱ्या संकटांचा घेतलेला हा आढावा.....

अ‍ॅमेझॉनला लावा लगाम

१०८ अब्ज डॉलरच्या संपत्ती असलेले बेझोस, जगातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती म्हणून ओळखले जातात. गेल्या आठवड्यात मात्र जेफ बेझोस तीन दिवसांच्या अनियोजित भारत भेटीसाठी आले होते. या दौऱ्यात राजघाटावर महात्मा गांधींना श्रद्धांजली वाहाण्यापासून शाहरुख खान आणि झोया अख्तर सारखे बॉलिवूड कलाकार आणि निर्मात्यांसोबत चर्चा, मुकेश अंबानींपासून नारायण मूर्तींसारखे उद्योग क्षेत्रातील दिग्गजांसोबत भेटीगाठी घेतल्या, पण ही भेट गाजली ती वेगळ्याच कारणांसाठी... ..

कोण होणार राजधानीचा राजा?

ताज्या जनमत चाचणीनुसार येत्या निवडणुकांमध्ये आपला एकूण ७० पैकी ५४ ते ६४ जागा मिळण्याची शक्यता आहे. तसेच भाजपला ३ ते १३ तर काँग्रेसला ० ते ६ जागा मिळतील, असाही अंदाजआहे. केजरीवाल आजही कम़ालीचे लोकप्रिय आहेत व त्यांच्या कारभारावर दिल्लीकर खूश आहेत, हे मानणारा एक वर्ग आहे, तर केजरीवालांच्या कारभारावर नाखुश मतदारांची संख्याही लक्षणीय आहे...

काश्मिरी निर्वासितांची ३० वर्षे आणि नागरिकत्व कायदा

काश्मीरमधून एका कपड्यानिशी रातोरात हाकलवून दिलेल्या तीन लाख काश्मिरी पंडितांच्या दुरवस्थेला १९ जानेवारी रोजी ३० वर्षे पूर्ण झाली. या काश्मिरी पंडितांना अजूनही घरी परतण्याइतपत निर्भय स्थिती खोऱ्यात निर्माण झालेली नाही. तेव्हा, अशा घटनांमुळेच नागरिकत्व कायद्याची आवश्यकता प्रकर्षाने अधोरेखित होते...

राहुल गांधी, गृहमंत्र्यांचे आव्हान स्वीकाराल?

सुधारित नागरिकत्व कायद्याचा आणि देशाचे नागरिक असलेल्या मुस्लिमांचा कसलाही संबंध नसताना त्या समाजाची माथी भडकविण्यात आल्याचा अनुभव देश घेत आहे. या कायद्याचा आणि देशातील विद्यमान मुस्लीम नागरिकांचा कसलाही संबंध नाही. या कायद्यामध्ये कोणाचे नागरिकत्व हिरावून घेण्याची तरतूद असल्याचे दाखवून द्या, असे आव्हानच गृहमंत्री अमित शाह यांनी काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांना दिले आहे...

२० वर्षे झोपलेल्या माणसाची कथा

बदलत्या भारताचे रूप म्हणजे नरेंद्र मोदी असे सामान्य लोकांना वाटते. परिवारवाद, जातवाद, धर्मवाद यापेक्षा देश मोठा, ही भावना आता दिवसेंदिवस वाढू लागली आहे. 'रिप वॅन विंकल' झालेले डावे यांना हे काही समजत नाही. 'रिप वॅन'प्रमाणे ते भूतकाळात जगत आहेत आणि देशात उच्छाद मांडीत आहेत. ..

बिहारमध्ये अखेर युतीची घोषणा

अमित शाह यांच्या घोषणेनंतर-जनता दल (यु) शांत होण्याची शक्यता आहे. बिहारमध्ये नितीशकुमार हेच आमचे नेते राहतील,चेहरा राहतील, असेही शाह यांनी सांगितले असल्याने, युतीबाबत कोणतीही शंका राहिलेली नाही, असे भाजप नेत्यांना वाटत आहे...

मुद्देविहीन राजकारणाचा धुडगूस

‘नागरिकत्व कायदा’, ‘एनआरसी’, ‘एनपीआर’ याबाबतही तसेच घडत आहे. त्या प्रक्रियांचा परस्परांशी अर्थाअर्थी संबंध नसल्याचे घसा फोडून सांगितले जात असतानाही त्याबद्दल खुली चर्चा होत नाही. होत आहेत ते फक्त निराधार आरोप आणि ठरवून विशिष्ट समूहाची दिशाभूल करण्याचे प्रयत्न याशिवाय काहीही घडत नाही. सगळा फक्त शब्दच्छल सुरू आहे. त्याने असे म्हटले, याने तसे म्हटले, म्हणून केवळ ओरड होत आहे. त्यातही मिसइन्फर्मेशन देण्याच्या प्रयत्नालाच प्राधान्य असते. अगदी बालिश म्हणून उल्लेख करता येईल, असा नॅरेटीव्ह तयार करण्याचे हे ..

म्हातारी मेल्याचे दु:ख नको !

माध्यमांनी डोक्यावर घेऊन कौतुक केलेले असले, तरी न्यायालयीन कामात माध्यमांची मखलाशी चालत नाही. तिथे कायद्याची जाण असलेला व्यावसायिक वकील मदतीला घ्यावा लागत असतो. म्हैसूरच्या मुलीला जामीन मिळवून देणार्‍या वकिलाने आता तिचे वकीलपत्र सोडलेले असून, नवा वकील मिळताना मारामार झालेली आहे. कारण, तेथील बार कौन्सील म्हणजे वकील संघटनेने ठराव करून या मुलीचे वकीलपत्र घेण्यास आपल्या सदस्य वकिलांना प्रतिबंध घातला आहे. मग तिला अक्कल आली आणि आपण काश्मीरची ‘आझादी’ नव्हे, तर इंटरनेटच्या बंदीपासून मुक्ती, अशा हेतूने फलक ..

लेफ्ट. जन. हरबक्षसिंग आणि मेजर मेघसिंग

जनरल हरबक्षसिंगांनी खरोखरच स्वतःच्या हाताने मांडीत गोळी घुसलेल्या मेजर मेघच्या खांद्यावर पदोन्नतीचा तारा लावला. पुढे १९६६ मध्ये ‘मेघदूत फोर्स’ला नववी ‘पॅराशूट कमांडो बटालियन’ असं अधिकृत नाव देण्यात आलं...

इतिहास तुम्हाला क्षमा करणार नाही!

छत्रपती शिवाजी महाराज आज असते तर म्हणाले असते की, "३५० वर्षांपूर्वी माझ्या शक्ती, बुद्धी, युक्तीने मला जे काही करता आले, ते करण्याचा मी प्रयत्न केला, त्याचे स्मरण करा. तो वारसा पुढे नेण्याची हिम्मत असेल, बाहूंत बळ असेल, तर तो वारसा स्वीकारा. पण, त्या वारशाची वाट लावू नका. इतिहास जसा मला विसरत नाही तसा इतिहास तुम्हाला क्षमा करणार नाही." ..

पाकिस्तानच्या वित्त प्रेषणातील क्षणिक वृद्धी आणि भ्रम

पाकिस्तानच्या वित्तप्रेषणात वाढ झाली असली तरी याचा अर्थ पाकिस्तानची आर्थिक स्थिती एकाएकी सुधारली, असा घेता येणार नाही. उलट याची अन्य कारणे समजून घेणे क्रमप्राप्त ठरेल. पाकिस्तानच्या अर्थमंत्रालयानेच स्पष्ट केले आहे की, काही तात्कालिक कारणांमुळे अशाप्रकारे वित्तप्रेषणात वाढ झालेली दिसून येते...

स्वच्छ सर्वेक्षण : एक पाऊल स्वच्छतेकडे...

सध्या शहराशहरांत, गावखेड्यांत स्वच्छ सर्वेक्षणाची भरपूर चर्चा आहे. तेव्हा, नेमके हे स्वच्छ सर्वेक्षण म्हणजे काय? त्यासाठीचे निकष कोणते? आणि कोणत्या शहरांनी आजवर या सर्वेक्षणात माजी मारली, याचा आढावा घेणारा हा लेख.....

ओमानला पश्चिम आशियातील स्वित्झर्लंड बनवणारा सुलतान

तेलाचे साठे संपत असल्याचे निदर्शनास आल्यानंतर विकासाची पर्यायी वाट चोखाळून काबूस यांनी दुबई, अबुधाबीसारख्या अमिराती, कतार आणि सौदी अरेबियासारख्या देशांसाठी एक आदर्श घालून दिला...

भ्रम निर्माण करणार्‍यांना वेगळे पाडायलाच हवे!

या कायद्यावरून आणि राष्ट्रीय नागरिक नोंदणी आणि राष्ट्रीय लोकसंख्या सूची यावरून जनतेचा बुद्धिभेद करण्याचे जे प्रयत्न सुरू आहेत, ते उधळून लावण्यासाठी आणि हा कायदा कसा योग्य आणि देशाच्या हिताचा आहे, हे पटवून देण्यासाठी सर्वांनी पुढे यायलाच हवे. गप्प राहून चालणार नाही...

इंटरनेट सेवा हा मूलभूत अधिकार!

सर्वोच्च न्यायालयाने इंटरनेट हा मूलभूत अधिकार असल्याचे स्पष्ट केले. इंटरनेट सेवा मिळणे हे आपल्या राज्यघटनेतील 'कलम १८' नुसार मूलभूत अधिकार आहे, असेही न्यायमूर्ती जे. व्ही. रमण यांच्या खंडपीठाचा निर्णय आहे. तेव्हा, न्यायालयाच्या या निर्णयाचा ऊहापोह करणारा हा लेख... ..

अर्थव्यवस्थेला गती देण्याचे प्रयत्न

इराण-अमेरिका चकमकीचा भारताला फटका बसला, पण मर्यादित! अमेरिका-इराण युद्ध पेटले असते तर त्यात भारतीय अर्थव्यवस्था एकप्रकारे होरपळून निघाली असती. सुदैवाने ती स्थिती टळली. भारतीय अर्थव्यवस्था संकटातून जात असताना, भारत सरकार ती हाताळण्यासाठी काही उपाययोजना करीत असताना, आखातात तापलेले वातावरण भारतासाठी चिंताजनक होते...

गळफास लावून घेणारे मुख्यमंत्री

शनिवारपासून नागरिकत्व सुधारणा कायदा देशभरात लागू झाला. पण, हे विधेयक पारित झाल्यानंतर पश्चिम बंगाल, केरळ आणि पंजाब या राज्यांच्या मुख्यमंत्र्यांनी घोषणा केली की, या कायद्याची अंमलबजावणी आमच्या राज्यात केली जाणार नाही. केंद्र आणि राज्य यांच्यात संघर्षाची ही ठिणगी आहे. या ठिणगीचा मोठा अग्नी होईल का, अशी शंका एका कार्यकर्त्याने मला विचारली. मी त्याला म्हणालो की, असे काही होण्याची शक्यता शून्य आहे. आज जे काही चालू आहे, ते फक्त राजकारण आहे. प्रत्येकाला आपले दुकान सांभाळायचे आहे. मुस्लीम मतदारांना आकर्षित ..