विचारविमर्श

माझ्या माहेरीचा उंट

भाजपशी संबंधित खोटेपणा करण्याला आजकाल ‘पुरोगामी पुण्यकर्म’ ठरवले जात असते. साहजिकच तपासाशी असहकार्य करण्याला चिदंबरम ‘कायद्याचा सन्मान करणे’ म्हणतात आणि पुरोगामी शहाणे नंदीबैलासारखी मान हलवून त्याला दाद देत असतात. काश्मीरपासून अर्थकारणापर्यंत कशावरही पांडित्य सांगत फिरणारे हे चिदंबरम महाशय, सीबीआयने विचारलेल्या साध्यासरळ प्रश्नांची उत्तरे मात्र देऊ शकत नाहीत. आपल्या सुपुत्राच्या परदेशी बँक खात्यात कोट्यवधी रुपये कुठलेही व्यापार उत्पादन केल्याशिवाय कुठून जमा झाले, त्याचे उत्तर या अर्थशास्त्रज्ञापाशी ..

डॉ. जेम्स लव्हलॉक-शतक पूर्ण, फलंदाजी चालू!

गेली ७०-७२ वर्षे डॉ. जेम्स लव्हलॉक यांचे विज्ञानाच्या अनेक शाखांमधील संशोधन कार्य अविरत सुरूच आहे. १९७४ साली ब्रिटिश सरकारने त्यांची 'रॉयल सोसायटी'चे प्रमुख म्हणून नेमणूक केली. त्यानंतर ब्रिटनच्या वैज्ञानिक क्षेत्रात नव्या संशोधन प्रकल्पांचा अगदी पूरच आला. त्याचे प्रेरणास्थान होते, अर्थातच डॉ. लव्हलॉक...

पराभव चिदंबरमचा आणि काँग्रेसचाही...

कायदेशीर लढाई त्या नेत्यालाच लढावी लागत असते. पण, तेवढे भानही काँग्रेसला राहिले नाही. जणू काय या घोटाळ्यातील पैसे काँग्रेसच्या खजिन्यातच जमा झाले आहेत, एवढ्या तीव्रतेने ती चिदंबरम यांच्यासोबत राहिली आहे. त्याचे राजकीय परिणाम होणे अपरिहार्य आहे...

पाकिस्तानात लष्करीसत्तेची चाहूल

इमरान खान यांच्यावर विरोधक सातत्याने हल्ले करत आहेत. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पाकिस्तानला एकटा पडण्याचा गहन नकारात्मक प्रभाव इमरान खान यांच्या स्थायित्व आणि पंतप्रधानपदावर पडला आहे. अशा स्थितीत लष्कराच्या आश्रयाला जाणे, हेच त्यांच्यासाठी सर्वाधिक उपयुक्त ठरु शकते, यात शंका नाही...

काश्मीरप्रवेशाचे नापाक कायदेशीर द्वार...

‘कलम ३७०’ आणि ‘३५ ए’ जम्मू-काश्मीरमधून आता हद्दपार झाले असले तरी, याच कलमांमधील घटनाबाह्य तरतुदींचा कायदेशीर आधार घेत वर्षानुवर्षे काश्मीरचे नागरिकत्व स्वीकारणार्‍या पाकिस्तानींना हुडकून त्यांना परत पाकिस्तानात पाठविण्याचे मोठे आव्हान सरकारसमोर असेल. ..

पाकिस्तानी बडबड कांद्याला सूचक इशारा

मोदी सरकारने सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य दिले आहे. दहशतवाद्यांच्या हल्ल्याची वाट न बघता प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषा आणि वेळ पडल्यास आंतरराष्ट्रीय सीमा पार करून भारत ते उद्ध्वस्त करेल, हे आपण प्रत्यक्ष करून दाखवले. बालाकोट येथील हवाई हल्ल्यापासून इमरान खान सातत्याने अण्वस्त्र युद्धाची आणि परस्परांच्या विध्वंसाची शक्यता वर्तवत आहेत. आपण एक जबाबदार अण्वस्त्रधारी देश असल्याचे भारताने गेली २० वर्षं जगाला दाखवून दिले आहे...

उपनगरीय रेल्वेच्या विकासाविषयी थोडेसे...

मुंबईतील उपनगरीय रेल्वेसेवेने गेली कित्येक दशकं या महानगराच्या विकासात कायम भरच घातली आहे आणि म्हणूनच या लोकल सेवेला आजही ‘मुंबईची जीवनवाहिनी’ म्हणून ओळखले जाते. अशा या लोकल सेवेतील प्रस्तावित बदल आणि विकास प्रकल्पांचा आढावा घेणारा हा लेख... ..

कर्नाटक : फोन टॅपिंग प्रकरणाची सीबीआय चौकशी

डळमळीत झालेले कुमारस्वामी यांचे सरकार वाचविण्यासाठी फोन टॅपिंगसारख्या मार्गांचा वापर झाला होता की नाही, यामागील सत्य सीबीआय चौकशीतूनच बाहेर येईल. आपली सत्ता टिकविण्यासाठी आपल्या पक्षांतर्गत आणि पक्षाबाहेरील विरोधकांचे फोन टॅप करण्याचे प्रकार काही देशाला नवीन नाहीत. असे प्रकार यापूर्वी अनेकदा घडले आहेत. त्यामुळे, एकेकाळचे कुमारस्वामी यांचे समर्थक असलेले ए. एच. विश्वनाथ यांनी, आपल्यासह ३०० नेत्यांचे फोन टॅप होत होते, असा जो आरोप जाहीरपणे केला आहे, त्यात तथ्य नाही, असे कसे म्हणणार?..

'गांधी' आणि काँग्रेसची अपरिहार्यता

"नेहरू-गांधी घराण्याबाहेरील अन्य कोणत्याही नेत्यात काँग्रेसचे नेतृत्व करण्याची क्षमता नाही," हे काँग्रेसचे लोकसभेतील गटनेते अधीररंजन चौधरी यांनी नुकतेच केलेल्या विधानांत अनेक अर्थ दडले आहेत. त्या अनुषंगाने काँग्रेसच्या या 'नेहरु-गांधी' अपरिहार्यतेमागील कारणांचा घेतलेला हा आढावा.....

‘जोश’ इज हाय..!! लडाखचे खा. नामग्याल यांची विशेष मुलाखत

लडाखचा आवाज राष्ट्रीय स्तरावर खणखणीतपणे मांडून संसदेसह देशाचे लक्ष वेधून घेणारे लडाखचे भाजप खा. जामयांग त्सेरिंग नामग्याल यांची दै. ‘मुंबई तरुण भारत’चे मुख्य उपसंपादक (वृत्त)निमेश वहाळकर यांनी विशेष मुलाखत घेतली. थेट लेह येथे जाऊन दै. ‘मुंबई तरुण भारत’-‘महाएमटीबी’ने खा. नामग्याल यांच्याशी ३७० कलम, लडाख, काश्मीरसह विविध मुद्द्यांवर संवाद साधला. या संवादाचे हे मराठी शब्दांकन.....

नागा फुटीरतावाद्यांच्या भूमिकेची पार्श्वभूमी आणि इतिहास

जम्मू-काश्मीरला विशेषाधिकार प्रदान करणारे 'कलम ३७०' आणि '३५ अ' मोदी सरकारने हटविल्यानंतर ईशान्य भारतातही काहीसे चिंतेचे सूर उमटले. कारण ठरले ते संविधानातील 'कलम ३७१,' ज्या अंतर्गत नागालँड, मणिपूर, अरुणाचल प्रदेशसारख्या राज्यांना काही विशेषाधिकार बहाल करण्यात आले आहेत. गृहमंत्री अमित शाह यांनी '३७१' कलम रद्द करणार नसल्याचेही संसदेत स्पष्टही केले. म्हणूनच, काश्मीरच्या परिप्रेक्ष्यातील नागालँडमधील नागा फुटीरतवाद्यांच्या भूमिकेची पार्श्वभूमी, त्यांना लाभलेल्या मिशनरी आणि चिनी मदतीचा इतिहास आणि मोदी सरकारने ..

कोकणातही आपत्ती नियोजनाची आवश्यकता

कोकणावर आलेल्या या आपत्तीतून काही गोष्टी समोर आल्या आहेत. एकीकडे महापूरग्रस्त पश्चिम महाराष्ट्रातील लोकप्रतिनिधी सरकारवर दबाव आणून पूरबाधितांसाठी भरघोस निधी आपल्या जिल्ह्यांकडे वळवत असताना पूर व अन्य नैसर्गिक संकटांचा बळी ठरलेले कोकणातील लोकप्रतिनिधी मात्र ‘ब्र’ सुद्धा काढताना दिसत नाहीत. प्रचंड मोठ्या नुकसानानंतरही सरकारदप्तरी कोकण बेदखलच आहे. ..

ज्यू-अरब भाई-भाई, पैशासाठी सगळी घाई !

मोझेस बेन मैमोंचं सिनेगॉग म्हणजे इजिप्तची ऐतिहासिक वास्तूच आहे. या सिनेगॉगप्रमाणेच इजिप्तमधील आणखी आठ पडीक सिनेगॉग्स दुरुस्त करण्याची सरकारी योजना आहे...

योगी अरविंद घोष - प्रार्थनेची शक्ती

महान योगी, स्वातंत्र्य सेनानी, तत्वज्ञ, लेखक-कवी योगी अरविंद घोष यांची आज जयंती. त्यानिमित्ताने योगी अरविंदांच्या आयुष्याला आध्यात्मिक अधिष्ठान प्राप्त करुन देणाऱ्या, प्रार्थनाशक्तीचा साक्षात्कार घडवून आणणाऱ्या प्रसंगांचा घेतलेला हा मागोवा.....

भारत आणि पाकिस्तान: स्वातंत्र्याच्या ७२ वर्षांनंतर

ठीक ७२ वर्षांपूर्वी फाळणीतून भारत आणि पाकिस्तान ही दोन स्वतंत्र राष्ट्र जगाच्या पटलावर अस्तित्वात आली. तेव्हापासून आजतागायत लोकशाही पद्धतीने भारताची वाटचाल कायम विकासोन्मुख राहिली, तर पाकिस्तानाने विकासापेक्षा दहशतवादालाच कायम खतपाणी घातले. म्हणूनच, आज स्वातंत्र्य दिनाच्या निमित्ताने या दोन्ही देशांचे विकासाच्या निकषांवर तुलनात्मक अध्ययन करणे क्रमप्राप्त ठरेल...

चिदंबरी रडगाणे...

'३७० कलमा'वरून देशात किती आगी लावता येतील, त्याचा खेळ चिदंबरम खेळत आहेत. या खेळात सुदैवाने कुणी सामील होताना दिसत नाहीत. तामिळनाडूचे मुख्यमंत्री पलानीस्वामी यांनी चिदंबरम यांना सणसणीत हाणली आहे. ..

अनुच्छेद ३७० - एकटा पडलेला पाकिस्तान

सुरक्षा समितीत नकाराधिकार असणार्‍या रशियाने या प्रकरणात उघडउघड भारताची बाजू घेतली असून अमेरिका, फ्रान्स आणि ब्रिटनने तटस्थ भूमिका घेतली आहे. चीनने तोंडदेखले समर्थन दिले असले तरी हाँगकाँगमध्ये होणारे लोकशाहीवादी आंदोलन आणि शिनजियांग प्रांतात मुस्लीमधर्मीय विगूर लोकांचा विषय निघण्याची चिंता असल्याने त्यापलीकडे काही केले नाही...

ममतादीदी, उगाच कशाला लोकांना भडकविता?

दुर्गापूजा मिरवणुकांवर निर्बंध, 'जय श्रीराम' घोषणा देणार्‍यांवर केली जात असलेली कारवाई, यामुळे हिंदू मतदार आपल्या पक्षावर नाराज होत असल्याची जाणीव ममता बॅनर्जी यांना झाली आहे. त्यातूनच दुर्गापूजा मंडळांना प्राप्तिकर खात्याने पाठविलेल्या नोटिसांचे भांडवल करून, हिंदू मतदारांना आपल्याकडे वळविण्याचा त्यांचा प्रयत्न चालला आहे...

जम्मू-काश्मीर : नवा केंद्रशासित प्रदेश

५ ऑगस्ट २०१९ पूर्वी भारतात २९ राज्यं होती व सात केंद्रशासित प्रदेश होते. आता २८ राज्यं झालेली असून केंद्रशासित प्रदेशांची संख्या नऊ झाली आहे. स्वतंत्र भारतात आजपर्यंत असे कधी झाले नव्हते. त्याविषयी.....

३७० वर काँग्रेसच्या बिनडोक प्रतिक्रिया

वास्तविक, मोदी सरकारने उचललेले पाऊल आपल्याला का उचलता आले नाही, याचा विचार करणे दूरच, उलट पावलोपावली आपल्या मूर्खपणाचे प्रदर्शन मांडून त्यात आडकाठी आणण्याचा प्रयत्न काँग्रेसने चालविला आहे. त्या प्रयत्नात आपल्या हातून देशाचे नुकसान होऊ शकते, पक्षाचे तर हसेच होऊ शकते, याचे भानही त्याला नाही. कशाला हा पक्ष आणि कसले हे त्या पक्षाचे नेते? नेते कसले अक्षरश: बाजारबुणगेच म्हणाना...

'कलम ३७०' पश्चात काश्मीरच्या विकासाला चालना

जम्मू-काश्मीरला विशेष दर्जा देणारे, तसेच काश्मीर समस्येचे मूळ असणारे घटनेतील '३७०' हे कलम रद्द करण्याचा ऐतिहासिक आणि अतिशय धाडसी निर्णय घेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी सरकारने इतिहास घडवला आहे. 'कलम ३७०' काढल्यामुळे देशाचे आणि काश्मिरी जनतेचे अनेक फायदे होणार आहेत. परंतु, एक महत्त्वाचा फायदा म्हणजे काश्मीरमध्ये आर्थिक विकासाचा दर वाढेल. यामुळे युवकांना रोजगार मिळेल आणि यामुळे त्यांचे दहशतवादाकडे वळण्याचे प्रमाण नक्कीच कमी होईल...

'एनआरआय' नाही, 'येणाराय' मोदीच!

जागतिक राजकारणात अशा मैत्रीला व व्यक्तिगत संबंधांना खूप महत्त्व असते आणि त्या मैत्रीसंबंधांचा मोक्याच्या क्षणी निर्णायक लाभ उठवता येत असतो. म्हणून तर त्याच ट्रम्प प्रशासनाने पाकचे दु:ख ऐकून घेण्यापेक्षा त्यालाच 'आगाऊपणा करू नका,' म्हणून सुनावलेले आहे, तर दुबईने 'भारताचा अंतर्गत मामला' म्हणून पाकला झटकून टाकलेले आहे. परदेश दौऱ्याचा खर्च मोजणाऱ्यांना अशा पाठिंबा वा समर्थनाची काही किंमत कळू शकणार आहे का? 'एनआरआय' आणि 'येणाराय' हे दोन्ही एकाच उच्चाराचे शब्द होतात. पण, आशय किती बदलतो ना?..

महाराष्ट्र-कर्नाटकचा समन्वय की संघर्ष?

महाराष्ट्रातील कोयना धरण भरल्यानंतर त्या धरणातून पाणी सोडावेच लागते आणि आलमट्टी धरण भरल्याशिवाय कर्नाटक पाणी खाली सोडत नाही, असे हे त्रांगडे. याबाबत दोन्ही राज्यांतील राज्यकर्त्यांना जलसमन्वय ठेवून मार्ग काढावा लागेल. त्यासाठी दोन्ही राज्यांनी समन्वय ठेवल्यास निश्चितच त्याचे रुपांतर संघर्षात होणार नाही...

ओझ्याची फुकट गाढवं!

देशभक्तीचं आवाहन आणि दिवसाला नक्की मिळणारा ५० सेंट्सचा पगार यामुळे अनेक तरुण भरती झाले. अशा प्रकारे एकंदरीत सुमारे ५५ हजार लोक रबर सैनिक बनले...

वैचारिक योद्धयाचे अभिष्टचिंतन

आज दि. ९ ऑगस्ट. क्रांतिदिन. ज्येष्ठ पत्रकार, विचारवंत आणि हिंदुस्थान प्रकाशन संस्थेचे अध्यक्ष रमेश पतंगे यांचाही आज वाढदिवस. पतंगे सरांनीही स्वतःच्या प्रतिभेने, जिज्ञासेने पारंपरिक धोपट विचारांमध्ये क्रांती केली. प्रतिकूल परिस्थितीमध्येही ध्येयवाद न सोडणारे आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या विचारांना आयुष्याचे मंत्र मानणाऱ्या रमेश पतंगेसरांना दै. 'मुंबई तरूण भारत'तर्फे वाढदिवसाच्या खूप शुभेच्छा!..

'कलम ३७०' नंतर बावचळलेला पाकिस्तान

मोदी सरकारने '३७०' आणि '३५ अ' 'कलम' केल्यानंतर संतापाची एकच लाट पाकिस्तानात उसळली. राष्ट्रपतींनी संसदेचे संयुक्त अधिवेशन बोलवून सर्वपक्षीय तोडगा काढण्याचा प्रयत्नही केला. इतकेच नाही तर भारताशी व्यापार बंद करण्याबरोबरच राजनयिक संबंध समाप्तीच्या दृष्टीनेच इमरान खान सरकारने पावली उचलली. एकूणच, भारताच्या या जोरदार धक्क्याने पाकिस्तान पूर्णपणे बावचळला असून आंतरराष्ट्रीय पातळीवर 'काश्मीर'चे रडगाणे सुरु केले आहे...

फूल भी थी, चिंगारी भी!

भाजयुमोच्या अध्यक्ष खा. पूनम महाजन यांच्यासाठी घरात त्यांचे वडील प्रमोद महाजन आदर्शस्थानी होतेच, पण एक महिला म्हणून सुषमाजींचा आदर्श सदैव डोळ्यासमोर होता. तेव्हा, प्रमोदजींच्या समकालीन असलेल्या सुषमाजींनाही अगदी जवळून पाहिलेल्या पूनम महाजन यांनी त्यांच्याविषयी व्यक्त केलेल्या या भावना.....

सर्वात लोकप्रिय परराष्ट्र व्यवहार मंत्री!

सध्याच्या सरकारमध्येही मंत्रिपद स्वीकारणे सुषमाजींना शक्य होते. पण, परराष्ट्र विभागाचे २४ x ७ काम करण्यासाठी शरीर साथ देत नाही, हे ओळखून त्यांनी सन्मानपूर्वक वाट मोकळी करून दिली. त्यामुळे सुषमाजींना शपथविधी सोहळ्याला पाहुण्यांमध्ये बसलेले पाहून अनेक लोकांनी हळहळ व्यक्त केली. त्यांची तब्येत लवकरच सुधारेल आणि त्यांना पुन्हा संसदेत भाषण करताना पाहता येईल, असे वाटत होते. पण ती फोल ठरली...

एक बाण पाकिस्तानलाही...!

मुफ्ती आणि अब्दुल्ला हे लुटारू राज्यकर्ते असल्यामुळे आणि ममताचे मानसिक संतुलनच बिघडलेले असल्यामुळे, राहुल गांधींना कोणती दिशा नसल्याने, त्यांच्या बोलण्याकडे विशेष लक्ष द्यावे असे वाटत नाही. या लेखात फक्त पाकिस्तानला हा बाण कसा लागला आहे, एवढेच फक्त बघायचे आहे...

‘कलम ३७०’ हटविण्यामागचे ‘अफगाणिस्तान कनेक्शन’

तालिबान आणि अमेरिका यांच्यात पाकिस्तानच्या पुढाकाराने वाटाघाटी होत असताना पाकिस्तानने दहशतवादाचा भारताविरोधात वापर केल्यास अमेरिकेसमोर बिंग फुटण्याचा धोका आहे आणि नाही केला तर फुटीरतावाद्यांपासून दुरावण्याची भीती आहे. काश्मीर प्रश्नावर मोदी सरकारने मास्टरस्ट्रोक मारला असला तरी आगामी काळ परीक्षेचा आहे...

कण कण वाढे वायुप्रदूषण...

मुंबईच्या वायुप्रदूषणात अतिसूक्ष्म कणांची पातळी धोकादायक अवस्थेत पोहोचली असून त्यामुळे वायुप्रदूषणात वाढ नोंदवण्यात आली आहे. त्यानिमित्ताने ही समस्या व त्यावरील उपाययोजना यांचा आढावा घेणारा हा लेख.....

भाजप सरकारने ३७० कलम रद्द करून दाखविले...!

भारतीय जनसंघाचे संस्थापक अध्यक्ष डॉ. श्यामाप्रसाद मुखर्जी यांनी त्यासाठी आपल्या प्राणांचे बलिदान दिले होते. अखेर भारतीय जनता पक्षाचे विद्यमान अध्यक्ष आणि केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी कणखर भूमिका घेऊन हे कलम रद्द करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेतला...

भाजप-सेनेवर राजकारण्यांची 'अतिवृष्टी'

विशेषत: राष्ट्रवादी काँग्रेसमधून या महापुराचे पाणी भाजप-सेनेच्या आवारात एवढ्या प्रचंड प्रमाणात घुसत आहे की, शेवटी राष्ट्रवादीचे सर्वेसर्वा शरद पवार यांना हा प्रवाह थोपविण्यासाठी पुढे यावे लागले आणि त्यांच्या समर्थकांना शरद पवारांच्या नावाने आणाभाका घेण्यास भाग पाडण्यात आले...

वाघ आणि आव्हाड

आपण नेते व पवारसाहेबांचे नाईकांच्या पक्षविरोधी कृती व उचापतींकडे वारंवार लक्ष वेधले. पण, उपयोग झाला नाही. कोणीही काही केले नाही की कारवाई झाली नाही, असे आव्हाड सतत ठामपणे सांगत होते. याचा अर्थच पवारसाहेब पक्षातल्या अशा हानीकारक कारवायांना पाठीशी घालत होते किंवा त्याला प्रोत्साहन देत होते, असाच होतो ना? मग चित्राताई काय वेगळे सांगत आहेत? मग ज्यांनी पक्षांतर केले, त्यांचा दोष काय? त्यांना पक्षात कुठला आवाज नव्हता की, त्यांच्या साध्या तक्रारीही कोणी दूर करीत नसेल, तर राष्ट्रवादीत राहायचे कशाला?..

मोठे पाऊल...

व्यवहारासाठी आणि स्वार्थासाठी लोक एकत्र राहतात. असा लोकसमूह ‘राष्ट्र’ होत नाही. ‘तिहेरी तलाक विधेयक’ म्हणजे ‘समान नागरी संहिता’ नाही, हे जरी खरे असले तरी ‘समान नागरी संहिते’च्या दिशेने ते टाकलेले फार मोठे पाऊल आहे. एका अर्थाने हे विधेयक म्हणजे आपल्या राष्ट्र जीवनातील मैलाचा दगड ठरणारी घटना आहे...

भारत सरकारची ‘जलशक्ती’ अभियान मोहीम

सद्यस्थितीनुसार ग्रामीण भागातील सुमारे 80 टक्के घरांमध्ये नळाचे पाणी मिळण्याची वानवा आहे. देशातील प्रत्येक घरामध्ये 2024 पर्यंत नळातून पाणी मिळावे, या उद्देशाने 1 जुलै 2019 रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ‘जलशक्ती अभियाना’ची घोषणा केली. त्याविषयी.....

बोरिस जॉन्सन ‘ब्रेक्झिट’ देणार का ‘एक्झिट’ घेणार?

महासंघ आणि थेरेसा मे सरकारने वाटाघाटी करून मान्य केलेला मसुदा ब्रिटनच्या संसदेने तब्बल तीन वेळा अमान्य केल्याने त्याची परिणिती मे यांच्या राजीनाम्यात झाली. २२ जुलै, २०१९ रोजी बोरिस जॉन्सन यांची हुजूर पक्षाच्या संसदीय नेतेपदी निवड झाली आणि त्यांचा पंतप्रधान होण्याचा मार्ग मोकळा झाला...

खासगी क्षेत्रातील आरक्षणाची मागणी आणि राजकारण

आंध्र प्रदेशमधील जगनमोहन सरकारने खासगी क्षेत्रात ७५ टक्के आरक्षण जाहीर करुन भारतीय राजकारणात आणि समाजकारणात एक नवीन पायंडा घातला. त्याच पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्रातही आगामी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून याच धर्तीवर सत्तेत आल्यास आरक्षण देण्याची गोष्ट पुढे केली. परंतु, ही मागणी नवीन नसून जुनीच आहे...

मेहबूबा मुफ्ती, एवढा आक्रस्ताळेपणा कशासाठी?

मेहबूबा मुफ्ती म्हणतात, "काश्मीरला विशेष दर्जा देणारे 'कलम ३५ अ' आणि 'कलम ३७०' यांना धक्का लावल्यास एखादा बॉम्ब शिलगावल्यासारखे ते ठरेल. 'कलम ३५ अ' रद्द करण्याचा कोणताही प्रयत्न झाल्यास हाहाकार माजेल." त्यांचे हे वक्तव्य आक्रस्ताळेपणाचेच म्हणावे लागेल...

व्यर्थ न जावो बलिदान!

कितीही मोठे तंत्रज्ञान आले, तरी युद्ध जे जिंकले जाते ते सैनिक जिंकतात. आजच्या घडीला देशाच्या सुरक्षिततेला बहुआयामी धोके आहेत. त्यासाठी सक्षम सैन्यबल गरजेचे आहे. इतकेच नाही, तर देशातील प्रत्येक नागरिकाने देशप्रेम जागृत ठेवून आपले कर्तव्य पार पाडले, तर या बहुआयामी धोक्यांना आपण परतवून लावू शकतो...

देण्यासारखे काहीतरी...

'देण्यासारखे काही नाही' म्हणणे आणि 'असलेल्यातला मोठा हिस्सा बळकावून बसण्याला' 'गुरूमंत्र' म्हणता येणार नाही. किंबहुना, जेव्हा तुमच्या नावाने वा नेतृत्वाने जिंकता येत नसते, तेव्हा लढवय्यांना अधिक प्रोत्साहन म्हणून संधी द्यायची असते. त्याचीच वानवा असेल, तर त्यांना अन्यत्र वाट शोधावी लागते. संधी शोधत इतरत्र मुलूखगिरी करावीच लागते. निदान शरद पवारांना जे समजत नसेल का? अजितदादांची गोष्ट वेगळी आहे...

काँग्रेस-राष्ट्रवादीचे काय होणार?

सचिन अहिर यांच्या शिवसेना प्रवेशानंतर राष्ट्रवादीच्या महिला प्रदेशाध्यक्षा चित्रा वाघ याही 'घड्याळ' काढून हाती 'कमळ' घेणार आहेत. त्यामुळे आकाशाला कुठे ठिगळ लावावे, अशी भयाण परिस्थिती या दोन काँग्रेसी पक्षांवर ओढवली आहे. 'पवार' कुटुंबीय सोडून राज्यातील काँग्रेस-राष्ट्रवादीच्या कोणत्याही नेत्याने भाजप-शिवसेनेत प्रवेश केला, तर कोणालाही आश्चर्य वाटायलो नको, अशी सध्याची परिस्थिती आहे...

ध्वज विजयाचा उंच धरा रे...!

२६ जुलै, १९९९ या दिवशी 'ऑपरेशन विजय' सफल संपूर्ण झालं. तेव्हापासून दर वर्षी २६ जुलै हा दिवस 'कारगिल विजय दिवस' म्हणून साजरा केला जातो. भारतीय सैन्य आणि वायूदलाच्या पराक्रमाची ही शौर्यगाथा.....

कोस्टल रोड : उपकारक की अपकारक?

मुंबई उच्च न्यायालयाने अनेक कारणांमुळे मुंबई महापालिकेच्या कोस्टल रोड प्रकल्पाच्या कामाला नुकतीच स्थगिती दिली आहे. त्यामुळे या प्रकल्पावरील विविध आक्षेप आणि उपाययोजना यांचा नीट अभ्यास करायला हवा...

अपुरी 'माहिती'

तक्रारी, अपील वेळेत निकाली निघावेत, यासाठी माहिती आयोगाच्या स्थापनेची तरतूद करण्यात आली. या कारणांमुळे माहिती अधिकार कायदा उल्लेखनीय ठरला. विद्यमान केंद्र सरकार त्यात करत असलेले बदल केवळ व्यवस्थापकीय आहेत. त्यावरून 'माहिती अधिकार' हिरावून घेतल्याची गरळ ओकणे व्यवहार्य नाही...

पाकिस्तानमधील लोकसंख्येचा विस्फोट आणि खुंटलेला विकास

पाकिस्तानची लोकसंख्यावाढ कितीतरी प्रकरणात फार मोठ्या अक्राळविक्राळ समस्येच्या रुपात समोर येत आहे. २०१७ साली करण्यात आलेल्या जनगणनेतून असे दिसले की, पाकिस्तानची लोकसंख्या ५७ टक्क्यांनी वाढून २०.७७ कोटींवर पोहोचली. तसेच पाकिस्तान जगातील पाचवा सर्वाधिक लोकसंख्येचा देश झाला आहे...

वाहन उद्योगातील स्थित्यंतर आणि भारत

भारतापुरते बोलायचे तर देशाच्या अर्थव्यवस्थेत या क्षेत्राचा वाटा सुमारे ७ टक्के असून औद्योगिक क्षेत्रातील वाटा सुमारे ४९ टक्के आहे...

जनताजनार्दनाच्या मनातील प्रतिमा

प्रदेश कार्यकारिणी मंडळाच्या बैठकीत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे भाषण ऐकले आणि वाचल्यानंतर या भाषणावरदेखील लेख लिहावा असे वाटले. ते मुख्यमंत्री आहेत, त्यांची स्तुती केली पाहिजे, वगैरे वगैरे लेख लिहिण्याचा हेतू नाही. महाराष्ट्राच्या एका यशस्वी राजनेत्याचे भाषण म्हणून या भाषणाकडे पाहावे लागते...

नृशंस हत्याकांडाचे राजकीय भांडवल कशाला?

उत्तर प्रदेश सरकारने विविध पावले उचलली असताना, या दुर्दैवी घटनेचे भांडवल करण्याचा प्रयत्न काँग्रेस आणि अन्य काही राजकीय पक्षांकडून सुरू असल्याचे दिसत आहे. लोकसभा निवडणुकीत दारूण पराभव आलेल्या विरोधी पक्षांना आपले अस्तित्व दाखविण्यासाठी काहीतरी निमित्त हवेच असते. पण, अशा नृशंस हत्याकांडाचे निमित्त करून आपली राजकीय पोळी भाजण्याचा जो प्रकार काँग्रेस पक्षाकडून सुरू आहे, त्याला काय म्हणायचे?..

कर्नाटकमधील राजकीय नाट्य आणि घटनात्मक पेचप्रसंग

कर्नाटकमध्ये विश्वासदर्शक ठरावावरुन गेल्या काही दिवसांपासून अजूनही राजकीय नाट्य सुरुच असून यावर अद्याप तोडगा निघालेला नाही. तेव्हा, कर्नाटकमधील या नाट्यमय राजकीय घडामोडी आणि त्यामुळे उद्भवलेल्या राजकीय पेचप्रसंगाचा आढावा घेणारा हा लेख.....

गंगा पवित्र राहिली पाहिजे!

ज्या पिढीने आणि या पिढीच्या अगोदरच्या पिढीने पक्षवाढीसाठी जे अफाट कष्ट उपसले आहेत, त्या सर्वांची इच्छा हीच आहे की, आपला प्रवाह गंगेचा प्रवाहच राहिला पाहिजे. गंगेत अनेक प्रवाह येऊन मिळतील, पण गंगोत्रीला उगम पावलेली गंगा बंगालच्या उपसागराला मिळतानादेखील गंगाच असते. तसे आपले स्वरूप शुद्ध, निर्मळ आणि पवित्र असले पाहिजे...

स्वच्छ - निर्मळ मनाचा माणूस

महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या वयाला सोमवारी, २२ जुलैला ५० वर्षे पूर्ण होत आहेत, तर येत्या ऑक्टोबरमध्ये त्यांच्या मुख्यमंत्रिपदाच्या कारकिर्दीला पाच वर्षे पूर्ण होत आहेत. एक व्यक्ती आणि महाराष्ट्राचे लोकप्रिय मुख्यमंत्री म्हणून गेल्या २५ वर्षातील त्यांच्या जीवन प्रवासावर प्रकाश टाकणारा हा लेख.....

देशाच्या बाह्यसुरक्षेसाठी अर्थसंकल्पातील तरतूद अपुरी!

सार्वभौमत्व, भौगोलिक सुरक्षा, अंतर्गत आणि बहिर्गत निर्णय स्वातंत्र्य, आर्थिक आणि सामाजिक निर्णय स्वातंत्र्य या चार मुद्द्यांवर राष्ट्र किती सुरक्षित आहे, सामर्थ्यवान आहे, ते ठरते. अशा मानबिंदूंचे रक्षण करण्याचा हक्क आपल्या देशाला आहे. भारतासारखे खरोखरीच सामर्थ्यवान राष्ट्र या मानबिंदूंचे राखण करण्यासाठी सर्व उपलब्ध पर्याय (आणि अस्तित्वाचा प्रश्न असेल, तर प्रथम उपयोग करण्याचा आण्विक पर्यायही) वापरेल, हा विश्वास देशाच्या सुरक्षेचा मुख्य आधार असतो...

‘जबाबदारी’ घेतली म्हणजे?

राजीव गांधींच्या पापाचा पाढा वाचला, म्हणूनही मोदींचे पंतप्रधानपद टिकून राहू शकत नसल्याचा निर्वाळा राहुलनी दिला होता. अवघ्या १८ दिवसांनी त्यांना आपल्या कर्माचा ‘हिशोब’ मिळाला आणि राजीनामा द्यावा लागला होता. पण, त्या राजीनाम्याचा अर्थ काय होता? राहुल त्यातून काय सांगू इच्छित होते? परिणामांची वा पराभवाची ‘जबाबदारी’ घेऊन राजीनामा देणाऱ्याला ‘जबाबदारी’ शब्दाचा अर्थ तरी कधी उमगला आहे का? राहुलच्या राजीनाम्याचे कोडकौतुक करीत बसलेल्यांना तरी ‘जबाबदारी’ शब्दाचा अर्थ कळला आहे का?..

महाराष्ट्र काँग्रेसचे नशीब बाळासाहेबांच्या ‘हाती’

काँग्रेसमधील आमदारांची गळती त्वरित थांबवणे व काँग्रेसच्या नेत्यांपासून कार्यकर्त्यांमध्ये उत्साह निर्माण करणे, ही सर्वात मोठी आव्हाने सध्या बाळासाहेब थोरातांसमोर आहेत. त्यांचे कट्टर पारंपरिक विरोधक राधाकृष्ण विखे-पाटील आता ‘भाजपवासी’ होऊन मंत्री झाले असले तरी त्यांनी पक्षातून बाहेर पडताना काँग्रेसला सुरुंग लावला आहे...

आंटी निघाली चर्चला । गाडीचा खोंड बिथरला । कुणी तरी बोलवा पाद्रीबुवाला ॥

चर्चमध्ये जावं असं लोकांना का वाटत नाही? लोकप्रिय गाण्यांच्या चालींवर 'चर्चला चला' म्हणून जाहिरात करणारे पाद्री या मूलभूत प्रश्नावर गप्प का राहतात?..

मुंबईला जलआपत्तीमुक्त करणारा ब्रिम्स्टोवॅड प्रकल्प

मुंबईत सध्या पावसाने उसंत घेतली आहे. पण, आगामी मान्सूनच्या काळात पुन्हा एकदा जोरदार सलग पाऊस बरसल्यास मुंबईची तुंबई व्हायला वेळ लागणार नाही. तेव्हा, मुंबईवर वारंवार ओढवणार्‍या या जलआपत्तीवर ब्रिम्स्टोवॅड प्रकल्प कायमस्वरुपी उपाय ठरु शकतो...

झाले मोकळे आकाश...

प्रतिबंधामुळे दररोज शेकडो प्रवासी आणि व्यापारी उड्डाणांवर विपरित परिणाम करणारे पाकिस्तानी हवाई वाहतूक क्षेत्र आता पुन्हा पहिल्यासारखे विमानांनी गजबजून जाईल. दुसरीकडे पाकिस्तानी प्रतिबंधाचा प्रभाव केवळ भारतीय हवाई वाहतूक कंपन्यांवरच झाला असे नाही, तर पाकिस्तानवरही त्याचा विपरित प्रभाव पडला. एका अंदाजानुसार प्रतिबंधांमुळे पाकिस्तानला जवळपास १०० दशलक्ष डॉलर्स म्हणजे ६८८ कोटींचे नुकसान झाले...

अनाकलनीय तर्कट

न्यायासनांच्या अनाकलनीय आदेशांमुळे सध्या ‘न्यायालयाचे आदेश’ हा अधूनमधून चर्चेचा विषय ठरतो. भाजपच्या प्रियांका शर्मा ते ऋचा भारती प्रकरणात, दोघींनाही जामीन देताना, स्वरचित शर्थी घालण्याचे प्रकार न्यायाधीशांनी केले. चिंतेची बाब अशी की, अशा कोणत्याही अटी कोणत्याही कायद्यात नाहीत. कायद्याचा अर्थ लावण्याच्या अधिकाराखाली अतार्किक पाल्हाळ खपवावेत, हे न्यायव्यवस्थेच्या घटनात्मक भूमिकेला साजेसे नाही...

संघकामातील 'भास्कर'

'भास्करा'संबंधी म्हटले जाते की, उगवतानादेखील तो सृष्टी प्रसन्न करणाऱ्या रंगछटा घेऊन येतो आणि जातानादेखील त्याच रंगछटा तो देऊन जातो. जाताना भास्करराव असे जीवन समृद्ध करणारे रंग देऊन गेले आहेत. त्यांच्या रंगात रंगून जाणे, हीच खरी श्रद्धांजली ठरेल!..

अमेरिकेतील चार पुरोगामी का तुकडे-तुकडे चौकडी

१४ जुलै रोजी आपल्या ट्विटमध्ये ट्रम्प म्हणाले की, “या सदस्य अशा देशांमधून अमेरिकेत आल्या, जिथे अनागोंदीची परिस्थिती, सरकारे अत्यंत भ्रष्ट असून कारभार करण्यास असमर्थ आहेत. काही ठिकाणी तर सरकार नामक यंत्रणाच अस्तित्त्वात नाही. असे असूनही त्या अमेरिका या जगातील सर्वात शक्तीशाली आणि महान देशाने राज्यकारभार कसा करावा, हे उच्चरवात सांगत असतात. एवढंच आहे तर त्यांनी आपल्या मूळ देशात परत जावे. तिथली गुन्हेगारीने बरबटलेली आणि अराजकसदृश्य परिस्थिती सुधारावी आणि मग इकडे येऊन सांगावे की, हे त्यांनी कसे केले?”..

संघावर टीका करण्यापलीकडे काँग्रेसकडे उरले तरी काय?

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ आणि संघ परिवारावर जे बिनबुडाचे आरोप केले गेले किंवा जी नाहक टीका केली गेली, ती ऐकण्याच्या स्थितीत देशातील जनता नाही. या अपप्रचाराने जनतेचे कान किटल्यानेच जनतेने काँग्रेस आणि विरोधी पक्षांना त्यांची जागा दाखवून दिली आहे...

सक्षम विरोधी पक्षांची वानवा आणि लोकशाहीचे नुकसान

मे २०१४ साली जेव्हा नरेंद्र मोदी प्रथमच लोकसभेत आले होते, तेव्हा त्यांनी संसदीय शासनपद्धतीत विरोधी पक्षांचे स्थान किती महत्त्वाचे आहे याचा ऊहापोह केला होता. मात्र, आज जुलै २०१९मध्ये तर मे २०१४ पेक्षा अधिक वाईट परिस्थिती आहे. अशा स्थितीत विरोधी पक्षांतील दिशाहिनता समजून घेणे गरजेचे आहे...

काँग्रेसमधील पळापळीला राहुलच जबाबदार

राहुल गांधींनी २५ मेच्या काँग्रेस कार्यकारिणीच्या बैठकीत आपल्या पदाचा राजीनामा दिला नसता किंवा त्याबाबतचा आपला बालहट्ट सोडला असता तर वरील तीन घटनांपैकी कदाचित एकही घटना घडली नसती. पण आपली स्वत:ची आणि नेहरु-गांधी परिवाराची अपरिहार्यता अधोरेखित करण्यासाठी राहुल गांधी राजीनाम्यावर कायम राहिले आणि त्यातूनच तीन राज्यांतील या पळापळीला बळ मिळत गेले. ..

काव्यात्मक न्याय?

मागील वर्षभर गोव्यातील सत्ता बदलून दाखवण्याच्या गमजा मारणाऱ्या काँग्रेसची इतकी दुर्दशा कोणी अपेक्षिलेलीही नव्हती. दुसऱ्यांचे वाईट चिंतण्याचा यापेक्षा दुसरा कुठला न्याय असू शकतो? हा नुसता संख्याबळाचा किंवा फोडाफोडीचा विषय नाही. अमानुषता व बेशरमपणाचाही विषय आहे. कारण, पर्रिकरांना रुग्णशय्येवर असताना सतावले गेले होते...

सनातन वारशाची पुनर्स्थापना की स्मशानघाटाची यात्रा?

नरेंद्र मोदी हे या वर्तमानाचे प्रतिनिधित्व करतात. भविष्याच्या इतिहासाची पाने लेखनाचे काम तर १९२५ पासूनच म्हणजे संघ स्थापनेपासूनच सुरू झालेले आहे. या लेखनाचे काम करत करत काही पिढ्या संपल्या. आताच्या पिढ्या अविरत कष्ट करीत आहेत आणि उद्याच्या पिढ्या हे स्वप्न प्रत्यक्षात पाहण्याचे दिवस आणणार आहेत. काँग्रेसपुढचा एवढाच प्रश्न आहे की, आपल्या सनातन वारशाची पुनर्स्थापना करायची की स्मशानघाटाची यात्रा करायची? निर्णय त्यांना करायचा आहे...

नव्या मंत्र्यांच्या कामाच्या झपाट्यामुळे प्रशासन ‘मिशन मोड’वर

अधिवेशन म्हटले की, खरं तर मंत्र्यांची परीक्षा असते. त्या काळात सर्वपक्षीय आमदार राज्यभरातील प्रश्न मांडतात. त्या प्रश्नांना मंत्र्यांना उत्तरे द्यावी लागतात. यावेळी मात्र सर्व नवे मंत्रिमहोदय परीक्षा उत्तम गुणांनी उत्तीर्ण झाले, असेच म्हणावे लागेल. त्याशिवाय नव्या मंत्र्यांच्या उत्साहामुळे प्रशासनात काही प्रमाणात निर्माण झालेली शिथिलताही दूर झाली...

इदी, एन्टेबी आणि वारांगनेव नृपनीति

नृपनीति म्हणजे राजकारण हे वारांगनेप्रमाणे असतं, असं आपले प्राचीन सुभाषितकार म्हणून गेले आहेत, ते किती खरं आहे, याचा प्रत्यय काही कथांमधून पुन्हा पुन्हा येत असतो...

मराठा आरक्षण आणि समाजकारण

दि. ७ जून रोजी मुंबई उच्च न्यायालयाने नोकरी आणि शिक्षणात मराठा आरक्षण वैध ठरवले होते. त्यानंतर सर्वोच्च न्यायालयात या विरोधात याचिका दाखल करण्यात आली. आज, दि. १२ जुलै रोजी याचिकेवर सुनावणी होणार असून आषाढी एकादशीच्या या शुभदिवशी काय निकाल हाती येतो, त्याकडे अवघ्या महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे...

वैश्विक न्यायाच्या प्रतिक्षेत...

कुलभूषण जाधव यांच्या खटल्याचा येत्या १७ जुलैला निर्णय होणार असल्याचे आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाने जाहीर केले आहे. हा खटला भारतीय विदेशनीतीच्या दृष्टीने ऐतिहासिक ठरतो. खटल्यातील आजवरच्या कामकाजाचा अन्वयार्थ लावल्यास, भारतासाठी वातावरण आशादायीच म्हणावे लागेल. ..