विचारविमर्श

माधवसिंग सोळंकी आणि गुजरातचे राजकारण

दि. ९ जानेवारी २०२१ रोजी गुजरातमधील काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते आणि माजी मुख्यमंत्री माधवसिंग सोळंकी यांचे वयाच्या ९३व्या वर्षी निधन झाले. गुजरातमध्ये ‘खाम’च्या जातीय समीकरणाची मोट बांधणारे नेते म्हणून त्यांची ओळख होती. तेव्हा, माधवसिंग सोळंकी आणि गुजरातच्या राजकारणावर प्रकाश टाकणारा हा लेख.....

प्रजासत्ताक दिनी खलिस्तानी झेंडे फडकविण्याचा मानस?

प्रजासत्ताक दिन सोहळा प्रत्येक भारतीयाच्या दृष्टीने अभिमानाचा सोहळा असतो. पण, आंदोलन करणाऱ्या शेतकऱ्यांना तसे वाटत नसल्याने त्यांनी आणि त्यांच्या नेत्यांनी प्रजासत्ताक दिनी राजधानीत ट्रॅक्टर रॅलीचा घाट घातला आहे, हे उघड आहे...

गोविकास क्षेत्रात नवे युग

केंद्रातील प्रत्येक मंत्रालयाने त्यांच्या त्यांच्या क्षेत्राला जोडून जेवढे गोविज्ञानाचे क्षेत्र येते, त्यावर ते मंत्रालय काम करत आहे. नुकताच खादी मंत्रालयानेही गाईच्या शेणापासून तयार केलेले रंग विक्रीस घेतले आहेत. त्या रंगाने भिंतींना बुरशी येणे, काही विषारी विषाणूनिर्मिती होणे, हे टळते व पर्यावरणरक्षण होते. कडाक्याच्या उन्हाळ्यात ती घरे थंड राहतात आणि कडाक्याच्या थंडीत ती घरे उबदार राहतात, असा अनुभव आला आहे. ..

जर कायद्याचे राज्य असेल...

पहिल्या स्थितीत निष्काळजीपणाचा ठपका निवडणूक अधिकार्‍यावर बसतो तर दुसर्‍या बाबतीत मुंडे यांनी नियमाचाभंग करणारा ठरतो. त्यामुळे कुठूनही कसाही विचार केला तरी मुंडे यांचा राजीनामा अपरिहार्यच ठरतो. ..

लॉर्ड विदाऊट लॉजिक?

नव्या कृषी कायद्यांची उपयुक्तता, त्रुटी, उणिवा हा स्वतंत्र विवेचनाचा विषय. परंतु, सर्वोच्च न्यायालयाचा कायद्यांवर स्थगिती देणारा निर्णय टीकेस पात्र ठरतो, ते संविधानशीलतेच्या मूलभूत तत्त्वांवर.....

राम जन जन में ; राम मन मन में...

अयोध्येतील प्रभू श्रीरामांच्या भव्यदिव्य मंदिराच्या निर्मितीसाठीचे निधी संकलन अभियान दि. १५ जानेवारी ते २७ फेब्रुवारीपर्यंत ‘श्रीरामजन्मभूमी तीर्थक्षेत्र न्यासा’तर्फे देशभरातील गावखेड्यांपासून शहरांपर्यंत राबविण्यात येणार आहे. त्यानिमित्ताने या व्यापक अभियानाचे स्वरुप आणि महाराष्ट्रातील प्रांतवार नियोजनाची माहिती देणारा हा लेख.....

सगतसिंग राठोड आणि दहा हजार डॉलर्स

दि. १५ जानेवारी १९४९ साली जनरल करिअप्पा यांनी ब्रिटिशांकडून भारतीय सेनेची सूत्रे हाती घेतली. हा दिवस ‘भारतीय सेना दिवस’ म्हणून साजरा केला जातो. त्यानिमित्ताने अशाच एका पराक्रमी सैन्यवीराची ओळख करुन देणारा हा लेख... ..

अराजकतावाद्यांना दणका

एक गोष्ट पुन्हा एकदा स्पष्ट झाली आहे की, असे अराजकतावादी आंदोलन अतिशय शांततेने हाताळून ते संपविण्याचा व्यवस्थित अनुभव केंद्र सरकारला आहे. त्यामुळे जनाधार गमाविलेल्यांनी भाडोत्री अवसान आणून अराजकता निर्माण करण्याचे कितीही प्रयत्न केले, तरी यशस्वी होणार नाहीत, हेही स्पष्ट झाले आहे...

धनंजय मुंडे, खुर्ची सोडा...!

धनंजय मुंडे राजीनामा देणार की, शरद पवार त्यांचा राजीनामा घेणार, यावर गुरुवारी दिवसभर चर्चा रंगलेली असतानाच, कृष्णा हेगडे नामक माजी आमदाराने पोलिसांमध्ये तक्रार केली की, रेणू शर्मा ही ‘हनी ट्रॅप’ आहे. खरे तर कृष्णा हेगडे यांना आताच ही महिला ‘हनी ट्रॅप’ आहे असे का वाटावे? याचाच अर्थ पाणी कुठे तरी मुरते आहे, हे नक्की! ..

सर्वोच्च न्यायालय, शेतकरी आंदोलन व कृषी कायदे

सर्वोच्च न्यायालयाने नवीन कृषी कायद्यांना दिलेल्या तात्पुरत्या स्थगितीनंतरही आंदोलनातील शेतकरी व नेत्यांनी आपली आडमुठी भूमिका सोडलेली नाही. तसेच सर्वोच्च न्यायालयाच्या या हस्तक्षेपाच्या निर्णयावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत आहेत. तेव्हा सर्वोच्च न्यायालयाचा निर्णय कितपत योग्य आहे? त्याचे फलित काय? आंदोलन संपुष्टात येऊन काही कायमस्वरुपी तोडगा निघू शकेल का? याचा घेतलेला आढावा... ..

अंधकारमय पाकिस्तानातील ‘ब्लॅकआऊट’

पाकिस्तानमध्ये कोरोनाचे संकट शिखरावर आहे नि अशा परिस्थितीत वीजपुरवठा थांबला, तर रुग्णालये आणि आरोग्य सेवांशी निगडित अन्य यंत्रणांचे संचालनही बंद होऊ शकते, यावरूनच ‘ब्लॅकआऊट’चा सर्वाधिक भीषण दुष्प्रभाव कसा पडू शकतो, याचे संकेत मिळतात. ..

अंतर्मुख करायला लावणारी अमेरिकन लोकशाही

ट्रम्प समर्थकांच्या संसद भवनातील कृत्यामुळे जगातील सर्वात जुन्या आणि शक्तिशाली लोकशाही देशाच्या अब्रूचे धिंडवडे निघाले. एरवी अमेरिका जगभरातल्या विकसनशील देशांना लोकशाही मूल्यांचे धडे देत असते. या घटनेमुळे अमेरिकेचा हवेतून चार बोटं उंच चालणारा रथ जमिनीवर आदळला आहे. ..

घरांचे स्वप्न प्रकाशमान करणारे ‘लाईट हाऊस’

‘लाईट हाऊस’ प्रकल्प राबवून आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून गरिबांसाठी परवडणारी आणि सुविधायुक्त घरे वेळेत बांधून पूर्ण करण्यात येणार आहेत. तेव्हा, या ‘लाईट हाऊस’ प्रकारातील घरांचे नेमके स्वरुप कसे असेल, त्याचे फायदे काय असतील यांसारख्या मुद्द्यांवर प्रकाश टाकणारा हा लेख... ..

ममता बॅनर्जी यांच्याविरुद्ध भाजपची मोर्चेबांधणी!

ज्या डाव्यांच्या साम्राज्यास ममता बॅनर्जी यांनी सत्तेवरून घालवून दिले, त्यांचा तृणमूल काँग्रेस पक्षही सध्या हेलकावे खात आहे. अनेक जुने नेते पक्ष सोडून जाऊ लागले आहेत. तृणमूल काँग्रेसच्या किल्ल्याचे बुरूज ढासळू लागले आहेत. ..

स्वामी विवेकानंद : एक चिरंतन प्रेरणास्रोत

आज, दि. १२ जानेवारी. स्वामी विवेकानंदांच्या जयंतीचा हा दिवस भारतभरात ‘राष्ट्रीय युवा दिन’ म्हणूनही साजरा केला जातो. कारण, स्वामीजींचे विचार हे तरुणांच्या सळसळत्या रक्तात राष्ट्रनिर्माणाचे, सकारात्कतेचे स्फुल्लिंग चेतवणारे होते. तेव्हा, आज स्वामी विवेकानंद जयंतीच्या निमित्ताने त्यांचे विचारचिंतन करुया आणि त्याला कृतिशीलतेची जोड देऊया... ..

शेतकरी आंदोलन : आता लक्ष सर्वोच्च न्यायालयाकडे

शुक्रवारच्या चर्चेत सरकारने शेतकरी नेत्यासमोर सर्वोच्च न्यायालयाचा पर्याय ठेवून पाहिला. पण ‘हा प्रश्न सर्वोच्च न्यायालयाचा नाहीच’ असे म्हणून शेतकरी नेत्यांनी तो फेटाळला. पण त्यांनी तो फेटाळला म्हणून सोमवारची सुनावणी टळू शकत नाही. ती होणारच आहे. ..

‘मिलिटरी डिप्लोमसी’ची व्याप्ती वाढविण्याची गरज

‘मिलिटरी डिप्लोमसी’चा वापर करून सर्व देशांशी आपले संरक्षण संबंध, सामरिक संबंध मजबूत करणे फायद्याचे आहे. नेमके हेच जनरल नरवणे यांच्या वेगवेगळ्या देशांना झालेल्या भेटीमध्ये साध्य झाले.सध्या पाकिस्तान, चीन आणि अनेक इतर देशांमध्ये एक मोठा दुरावा आलेला आहे. नेमका याचाच फायदा घेऊन जनरल नरवणे वेगवेगळ्या देशांना भेटी देत आहेत...

...आणि 'लिबर्टी' लज्जीत झाली!

ज्या ज्या कुणी अमेरिकेच्या मूल्यांवर हल्ला करण्याचा प्रयत्न केला, त्या सर्वांना एकजुटीने अमेरिकन जनतेने चिरडून टाकले आहे. मग तो हिटलर असेल किंवा जपान असेल किंवा ओसामा बीन लादेन असेल, ही जीवनमूल्ये अमेरिकेने प्राणापलीकडे जपलेली आहेत. 'स्टॅच्यू ऑफ लिबर्टी' त्याचे प्रतीक आहे. ट्रम्प समर्थकांच्या हल्ल्याने ती लज्जीत झाली...

सावध ऐका पुढल्या हाका!

डोनाल्ड ट्रम्प यांनी जो बायडन यांचा अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष म्हणून विजय अमान्य करणे, त्याविरोधात न्यायालयाचे दरवाजे ठोठावणे वगैरे लोकशाहीच्या चौकटीत, मर्यादेतही म्हणता येईल. परंतु, ट्रम्प समर्थकांनी ६ जानेवारी रोजी वॉशिंग्टनमधील संसद इमारतीत जो धुमाकूळ घातला, त्याची निंदा करावी तितकी कमीच! ..

हडसन स्टक आणि ‘माऊंट डिनाली’

गिर्यारोहण, निसर्ग आणि पर्यावरणप्रेमी ट्रेकर्स, भटके या लोकांच्या दृष्टीने हडसन स्टक या माणसाचा १००वा स्मृतिदिन त्याची आठवण काढावी, असा नक्कीच होता. कोण होता हा इसम? ..

‘इंडस्ट्री-४’ लघु उद्योगांपुढील आव्हान आणि महान संधी

‘एमएसएमई’ क्षेत्रातही ‘इंडस्ट्री-४’चे स्वरूप आणि अंमलबजावणीची चर्चा सुरू असून ही बाब नक्कीच उत्साहवर्धक ठरते. या पार्श्वभूमीवर ‘इंडस्ट्री-४’च्या प्रमुख मापदंडांच्या अंमलबजावणीसाठी सहा मुद्दे महत्त्वाचे ठरतात. ..

‘कोरोना’ लसीचे निर्बुद्ध राजकारण

कोरोना विषाणू विरोधातील लस तयार व्हावी म्हणून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी ठामपणे शास्त्रज्ञांच्या पाठीशी उभे राहिले. त्यांना प्रोत्साहन दिले. त्यामुळे या लसींचे श्रेय मोदींकडेच जाईल, या भीतीने काँग्रेस, समाजवादी पक्ष व त्यांच्या नेत्यांचा थरकाप उडाला आहे. नव्हे त्यांची अस्तित्वाच्या भीतीने गाळण उडाली आहे, म्हणूनच ते लसींविरुद्ध ‘हाय तोबा’ माजवत आहेत...

बलुचिस्तानात पाकिस्तानविरोधी नवी लाट

बलुचिस्तानातील हिंसक घटनांकडे सामान्य उपद्रव म्हणून नव्हे, तर दीर्घकालीन संघर्षाच्या दृष्टीने पाहावे लागते. बलुचिस्तानच्या व्यापक हिताचा विरोध प्रारंभी पाकिस्तानने केला आणि आता तेच काम चिनी अतिक्रमण करत आहे...

ग्रामपंचायत निवडणुका आणि लोकशाहीचा लिलाव

ग्रामपंचायतीचे लिलाव केल्यामुळे लोकशाहीच्या तत्त्वालाच हरताळ फासला जाणार आहे. ‘सर्वांना समान संधी’ या लोकशाहीच्या मूलभूत तत्त्वालाच हरताळ फासला जात आहे आणि म्हणून लिलाव पद्धतीद्वारे होणाऱ्या निवडणुका निवडणूक आयोगाने रद्दबातल ठरवाव्यात...

वायुप्रदूषणाच्या विळख्यात मुंबई महानगर

मागील काही दिवसांत मुंबई महानगराच्या हवेचा स्तर हा गेल्या चार वर्षांतील नीच्चांकी पातळीवर नोंदविला गेला. तेव्हा, यामागील नेमकी कारणे काय आणि वायुप्रदूषणाची पातळी कशी मोजली जाते, याविषयी माहिती सांगणारा हा लेख.....

ब्रेक्झिट... झाले एकदाचे!

‘ब्रेक्झिट’ अस्तित्वात आल्यानंतर त्याच्या तोट्यांची जाणीव अनेकांना होऊ लागली आहे. त्यात प्रामुख्याने उद्योजक आणि व्यापारीवर्गाचा समावेश असला तरी सेवाक्षेत्रातील कंपन्यांनाही आता कुशल मनुष्यबळासाठी अन्य पर्याय शोधावे लागतील...

आंध्र प्रदेशमधील हिंदू मंदिरांवर वाढते हल्ले!

आम्हा सर्व हिंदूंना आदर्श असलेल्या प्रभू रामचंद्रांच्या एका मंदिरावर आंध्र प्रदेशामध्ये हल्ला व्हावा, कोदंडधारी रामाच्या मूर्तीची विटंबना व्हावी याला काय म्हणावे? आंध्र प्रदेशातील हिंदू समाज पूर्ण ताकदीनिशी आणि संघटितपणे त्या राज्यात उभा नसल्याने हिंदूविरोधी समाजकंटकांचे फावते आहे, हे हिंदू समाजाच्या लक्षात कधी येणार?..

बिहारमधील राजकीय रणकंदन...

भाजपने आश्वासन दिल्याप्रमाणे नितीशकुमार चौथ्यांदा मुख्यमंत्री झाले. मात्र, या खेपेला त्यांची राजकीय शक्ती फारच कमी झालेली दिसून येते आणि नेमकं याच कारणांनी जदयुचे ‘ते’ १७ आमदार नाराज आहेत. तेव्हा, बिहारमधील या राजकीय रणकंदनाचा आढावा घेणारा हा लेख.....

शेतकरी आंदोलनाचा तिढा संपण्याची चिन्हे

मोदींचा कारभार हा एकखांबी तंबूसारखा नाही. त्यात अमित शाह, राजनाथ सिंह, नितीन गडकरी, नरेंद्रसिंह तोमर, निर्मला सीतारामन, पीयूष गोयल यांच्यासारख्या अनेक मोदींचा समावेश आहे, असा संदेशही यानिमित्ताने लोकांपर्यंत पोहोचला, हा तर या आंदोलनकाळाचा बोनसच म्हणावा लागेल. आतापर्यंतच्या आंदोलनातील घडामोडींचा हा निचोड आहे. त्यामुळेच सोमवारच्या बैठकीत तोडगा निघण्याची शक्यता सूचित करण्याचे धैर्य होत आहे...

स्त्रीशिक्षणाच्या शिल्पकार ज्ञानगंगोत्री सावित्रीबाई फुले

महाराष्ट्रातील महान कर्ते समाजसुधारक महात्मा जोतिबा फुले यांच्या संघर्षमय कार्यात सावलीसारखी साथ देणाऱ्या, क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले यांचा त्याग अतुलनीय असा आहे. ज्या काळात स्त्रीला मानाचे स्थान मिळत नव्हते, शिक्षणापासून आणि स्वातंत्र्यापासून दूर ठेवून स्त्रीला दुर्लक्षित केले जात होते, त्या काळात सावित्रीबाईंचा जन्म झाला. ..

‘लसस्वी’ भव।

संपूर्ण जगाला वर्षभर वेठीस धरणाऱ्या कोरोना विषाणूवरील लस अखेर आली आहे. अनेक देशांमध्ये लसीकरणास प्रारंभही झाला. भारतातदेखील येत्या काही दिवसांमध्येच लसीकरण मोहिमेस प्रारंभ होणार आहे. जगातील सर्वांत मोठी लसीकरण मोहीम ही भारतात राबविली जाणार आहे. त्या पार्श्वभूमीवर कोरोनाची लस कशी तयार होते, तिच्या चाचण्या कशा घेतल्या जातात, मंजुरी कशी मिळते, यासोबतच भारताची लसीकरण प्रक्रिया नेमकी कशी अशी असेल, अशा अनेक प्रश्नांची उत्तरे देणारी, भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषदेच्या (आयसीएमआर) साथ आणि संसर्गजन्य रोग विभागाचे ..

चोरी की चलाखी?

गंभीर प्रश्न समजून घेणे गरजेचे ठरते.‘हच’ आणि ‘व्होडाफोन’ या दोन कंपन्यांमध्ये २००७ साली झालेला खरेदी-विक्री व्यवहार कॉर्पोरेट जगतात अनेक वर्षे चर्चेचा विषय होता. त्याचे कारण हा व्यवहार व त्यावर लावण्यात आलेल्या कराने कॉर्पोरेट कायदेविश्वाशी संबंधित काही मूलभूत प्रश्न उपस्थित केले होते. बहुराष्ट्रीय कंपन्या, विस्तारती अर्थव्यवस्था, जागतिक भांडवलवाद अशा नव्या आव्हानांच्या दृष्टीने न्यायतत्त्वांची अंमलबजावणी होऊ शकेल, असे कायदे, न्यायशास्त्र आपण विकसित करू शकलो आहोत का? ..

कर्नल जॉर्ज ब्लेक : एक निष्ठावंत साम्यवादी

कर्नल जॉर्ज ब्लेक परवा २६ डिसेंबर, २०२० रोजी वयाच्या ९८व्या वर्षी मॉस्कोमध्ये मरण पावला. शीतयुद्ध कालखंडाचा आणखी एक मोठा साक्षीदार नाहीसा झाला. ..

भारतीय राजकारणातील २०२०चा अध्याय

अखेर २०२० संपले. कोरोना संक्रमणाने या वर्षासह संपूर्ण जगावरच आपला मोठा प्रभाव कायम ठेवला. अर्थात, कोरोना असला तरीही देशातील राजकीय विश्व नेहमीप्रमाणेच सक्रिय राहिले. त्यामुळे सरलेल्या वर्षाचा राजकीय ताळेबंद आणि नव्या वर्षातील घडामोडी यांचा आढावा घ्यायलाच हवा. ..

नवीन वर्षा, तुझी कहाणी

जगभर आज दि. १ जानेवारीला नवीन वर्ष सुरू होत आहे. या कालगणनेत दिवसाची सुरुवात मध्यरात्री होत असल्याने, नवीन वर्षाचे स्वागतही सहजच मध्यरात्री केले जाते. जगभर आतशबाजीने जल्लोषात नवीन वर्षाचे स्वागत होते. नवीन वर्ष १ जानेवारीला का सुरू होते? आता येणारे वर्ष ‘२०२१’ का आहे? याचं नाव कोणी ठरवलं? कधी ठरवलं? वाचूया एका कॅलेंडरच्या गोष्टीत. ..

झुंडशाही की लोकशाही?

कायदे ठेवायचे की नाही, याचा निर्णय भारतातील मतदारांना करायचा आहे. त्यांच्या वतीने बोलण्याचा आणि धिंगाणा करण्याचा अधिकार आंदोलनात घुसलेल्या नेत्यांना प्राप्त होत नाही. ही गोष्ट सामान्य जनतेने वेगवेगळ्या माध्यमातून व्यक्त केली पाहिजे. लोकशाही म्हणजे झुंडशाही नव्हे. ..

पाकिस्तानमधील भ्रष्टाचाराची ‘रॅपिड सिस्टीम’

पेशावरमध्ये उभारलेली ‘बस रॅपिड ट्रान्झिट सिस्टीम’ किंवा ‘बीआरटी’ आता या भ्रष्टाचाराचा नवा बळी ठरली आहे. ऑगस्टमध्ये सुरू केलेल्या या सेवेला एका महिन्याच्या आतच अनिश्चित काळासाठी रोखण्यात आले आहे. ..

परग्रहांवरील संभाव्य जीवसृष्टीच्या पाऊलखुणा

परग्रहांवरील जीवसृष्टीविषयी फार पूर्वीपासूनच मानवाला कुतूहल होते. पण, खगोलशास्त्रातील विविध प्रयोग आणि नवनव्या संशोधनामुळे परग्रहवासीयांच्या अस्तित्वाबाबत जगभरातील वैज्ञानिकांचेही हळूहळू एकमत होताना दिसते. २०२० या सरत्या वर्षातही अंतराळ विज्ञानात ही चर्चा केंद्रस्थानी राहिली. त्यानिमित्ताने... ..

अलिगढ, उम्मा आणि मोदी

गेल्या वर्षी नागरिकत्वाच्या मुद्द्यावर घेतलेल्या आक्रमक भूमिकेला मुरड घालून मोदींनी, विविध मुस्लीम देशांतील एक हजारांहून अधिक विद्यार्थी शिकत असलेल्या अलिगढ विद्यापीठात संवाद साधला, असा विचार करणे उथळपणाचे ठरेल. नरेंद्र मोदींच्या अलिगढमधील भाषणाची प्रासंगिकता समजून घ्यायची असेल, तर अलिगढचा इतिहास आणि उम्मा, म्हणजेच मुस्लीम जगताची सद्यःस्थिती समजून घेणे आवश्यक आहे. ..

‘हरे कृष्ण हरे हरे, बीजेपी घरे घरे’

अधिकारी यांच्या समर्थकांनी एक नवीन घोषणा लोकप्रिय केली आहे. ती म्हणजे, ‘हरे कृष्ण हरे हरे, बीजेपी घरे घरे!’ चैतन्य महाप्रभू यांच्याबद्दल बंगालमध्ये अत्यंत आदर आहे. त्यांनी कृष्णभक्ती करण्यासाठी असंख्य अनुयायांना प्रवृत्त केले होते. “पंधराव्या शतकातील चैतन्य महाप्रभू या संताने सर्व जगास प्रेमाचा संदेश दिला. ते लक्षात घेऊन आम्ही ही घोषणा केली आहे,” असे सुवेंदू अधिकारी यांनी म्हटले आहे. ..

कर्मवीर दादासाहेब गायकवाड

जनमानसातील, दलित चळवळीतील एक महत्त्वाचे नेते, मुत्सद्दी भारतीय राजकारणी, समाजसेवक आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे अत्यंत विश्वासू सहकारी कर्मवीर दादासाहेब गायकवाड यांचा आज ४९वा स्मृतिदन. त्यानिमित्ताने त्यांच्या कार्यकर्तृत्वाला उजाळा देणारा हा लेख... ..

नववर्ष स्वागताला...

नववर्षाच्या निमित्ताने जमाखर्चाचे हिशेब करताना व्यक्तिगत विचार न करता, ज्या समाजाचे आपण एक अंग आहोत त्या समाजाचा, देशाचा विचार करणे अगत्याचे आहे. थेंब-थेंब पावसानेच नद्या, तलाव, समुद्र प्रवाहित होतात. प्रत्येक थेंबाला सारखेच महत्त्व असते. केवळ शहरे ‘स्मार्ट’ झाल्याने देश ‘स्मार्ट’ होत नाही. खेड्यांचे, छोट्यामोठ्या गावांचेही तितकेच महत्त्व आहे. किंबहुना जास्त महत्त्व आहे. ..

जम्मू-काश्मीरचा कौल लोकशाहीच्या बाजूने

उपलब्ध आकडेवारीनुसार ८ लाख ४२ हजार २६९ मतदारांनी केंद्र सरकारच्या निर्णयाच्या बाजूने कौल दिला आहे, तर ३ लाख ९८ हजार १४८ मतदारांनी आपला विरोध नोंदविला आहे. कारण, ‘३७०’च्या मुद्द्यावर केवळ गुपकार टोळक्यानेच निवडणूक लढविली होती. खरेतर ही निवडणूक त्या मुद्द्यावर झालीच नाही. निवडणुकीतील मुख्य मुद्दा होता लोकशाही की, लष्करी राजवट. ..

सफेद झगा लाल झाला!

चर्चने प्रेमसंबंधांना पाप ठरविले आहे. चर्चच्या अधिकृत पदांवर काम करणारे दोन व्यक्ती एकमेकांच्या प्रेमात असलेले समोर आले, तर मात्र आपल्या चर्च या व्यवस्थेवरून लोकांचा विश्वास उडेल. म्हणून मग स्वत:च्या कथित पापाचे साक्षीदार झालेल्या अभयाला जिवंत जाऊ देणे, फादर थॉमस आणि सिस्टर सेफीला परवडणारे नव्हते. फादर थॉमस आणि सिस्टर सेफी दोघांनी मिळून अभयाला मारहाण केली. अभयाच्या डोक्यात जबर दुखापत झाली. चर्चच्या विहिरीत तिला बेशुद्ध अवस्थेत टाकून देण्यात आले. अभयाला मारहाण होताना झटापट झाली असेल. त्यानंतर चर्चमध्ये ..

आर्य आक्रमण : काही महनीय व्यक्तींचे अभिमत

आर्यांचे आक्रमण अथवा स्थलांतर, या विषयात आतापर्यंत आपण विविध मतप्रवाह आणि त्यात केल्या जाणाऱ्या उलटसुलट मांडणीचा विविध भौतिक पुरावे, शास्त्रीय कसोट्या, सबळ तर्क इत्यादी सामग्रीच्या आधारे तपशीलवार आढावा घेतला. ही सर्व संशोधने अनेक इतिहास अभ्यासक, पुरातत्त्वविद, शास्त्रज्ञ, संशोधक वगैरे लोकांनी केलेली आहेत. ही सर्व मंडळी त्यांच्या त्यांच्या ज्ञानशाखेत वर्षानुवर्षे सखोल अभ्यास करणारे नामवंत लोक आहेत. परंतु, यांच्याखेरीज अनेक नामवंत लोक असेही आहेत, जे प्रचलित दृष्टीने इतिहासकार (Historians), इतिहासाचे ..

विज्ञानयुगातील सर्वात मोठी अंधश्रद्धा

कुमारी स्त्री दैवी कृपेने गर्भवती होणं आणि तिच्या पोटी कुणी तरी थोर व्यक्ती जन्मणं, ही येशूच्या जन्मापूर्वीच एक लोकप्रिय संकल्पना होती. येशूच्या जन्माच्या वर्णनासाठी तीच संकल्पना पुन्हा वापरली गेली...

‘अटल’ स्वयंसेवक

१९९८ सालीदेखील १३ महिन्यांच्या रालोआ सरकारचा अवघ्या एका मताने पराभव झाला. मात्र, वाजपेयींनी आपल्या वैचारिक निष्ठा कधीही बदलल्या नाहीत. कारण वाजपेयी आपल्या विचारसरणीसोबत सदैव अटल होते. देशाची सेवा करण्यासाठी कटिबद्ध असणारे, संसदीय लोकशाहीवर निष्ठा असणारे असे ते अतिशय ठाम विचारांचे स्वयंसेवक होते...

जयदेवी जयदेवी जय भगवद्गीते...

ज्या ग्रंथाची जयंती साजरी केली जाते, असा विश्वातील एकमात्र धर्मग्रंथ म्हणजे श्रीमद्भगवद्गीता! आज मार्गशीर्ष शुक्ल एकादशीला म्हणजेच मोक्षदा एकादशीला ‘गीता जयंती’ साजरी केली जाते. त्यानिमित्ताने.....

‘अटल कार्यकर्ता’, ‘अटल नेता...’

माजी पंतप्रधान, ‘भारतरत्न’ अटल बिहारी वाजपेयी यांची आज जयंती. देशाच्या राजकारणावर दीर्घकाळ प्रभाव टाकणाऱ्या अटलजींचे व्यक्तिमत्त्व अतिशय उत्तुंग होते. अटलजींच्या व्यक्तिमत्त्वाविषयी त्यांचे १९५७ सालापासूनचे खास मित्र, राष्ट्रीय विधी आयोगाचे माजी उपाध्यक्ष आणि सर्वोच्च न्यायालयातील ज्येष्ठ विधिज्ञ एन. एम. उपाख्य आप्पासाहेब घटाटे यांनी दिलेला उजाळा...

कोर्टाने यात पडलेच पाहिजे!

‘कारशेडच्या निमित्ताने कोर्टाने यात पडू नये,’ असे उद्धट वक्तव्य केल्याबद्दल संजय राऊतांवर अवमान खटला भरून राऊतांना कोर्टाच्या पाया पडायला लावण्याची गरज आहे; अन्यथा कोर्टाच्या आदरसन्मानाचे मनोरे खुलेआम पडू लागतील आणि त्या पडझडीला राऊतांसारख्यांच्या वक्तव्याला दिलेले अभय कारणीभूत असेल...

‘अँटिफा’चा भारतातला अवतार

अराजकता कधीही एखाद्या शासन प्रणालीला पर्याय होऊ शकत नाही. एखादी असंघटित व्यवस्था स्थानापन्न संघटित अव्यवस्था कधीही होऊ शकत नाही आणि जर असे झाले तर राष्ट्राचे पतन नक्कीच होणार, जे ‘अँटिफा’सारख्या विचारधारांचे लक्ष्य आहे...

पुन्हा एकदा अनिश्चिततेच्या गर्तेत नेपाळ?

नेपाळमध्ये सध्या घडत असलेल्या घडामोडींकडे पाहता भारत आणि चीन या हिमालयीन राष्ट्रावरील आपला प्रभाव कायम राखण्याचे प्रयत्न करताना दिसत आहे. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचे पदावरील शेवटचे तीन आठवडे उरले असताना या प्रयत्नांना निर्णायक स्वरूप प्राप्त झाल्यास चीनचा प्रभाव कमी होऊन पाकिस्तान वगळता उर्वरित दक्षिण अशियात शांतता आणि सहकार्य वृद्धिंगत होईल, अशी अपेक्षा आहे...

सुरळीत वाहतुकीसाठी रिंग रोड व मेट्रो

एमएमआरडीएकडून २०३० पर्यंत प्रवास सोईच्या व हितकारक वाहतुकीचे नियोजन केले जात आहे. (अ) सर्व बाजूस सोईस्कर असा चक्राकार रस्ता वाहतूक सिग्नलविरहित करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे. (ब) मेट्रो प्रकल्पही सर्वकडे राबविले जात आहेत. (क) इतर महत्त्वाचे मार्ग नियोजनात आहेत...

बंगालमध्ये कुणाची बाजी?

पश्चिम बंगालमधील राजकीय चित्र आणि राज्यातील ताणतणाव समजून घेण्यासाठी पश्चिम बंगालचा स्वातंत्र्योत्तर इतिहास नजरेखालून घालावा लागतो. या राज्यात बरेच राजकीय बदल झालेले दिसून येतात आणि २०२१ मधील निवडणुकीतही अशाच मोठ्या बदलांची शक्यता वर्तविली जात आहे...

डाव्यांच्या राज्यात भाजपची चढती कमान!

साम्यवादी पक्षांना, आपल्या बालेकिल्ल्यास कोणी धक्का लावू शकणार नाही, असे एकेकाळी वाटत होते. पण, आता त्यांचा पुरता भ्रमनिरास झाल्याचे त्यांच्या ध्यानात आले असेल. एक प्रभावी राजकीय शक्ती म्हणून केरळची जनता भाजपच्या मागे उभी राहत असल्याचे अलीकडील निवडणूक निकालांवरून दिसून येते...

नवे पटेल की नव्या सोनियाजी?

काँग्रेससमोरील यक्षप्रश्नआज अहमद पटेल यांच्या उत्तराधिकार्‍याची निवड करताना त्यांचे महत्त्व अधोरेखित होते हेही नसे थोडके. त्यामुळेच नव्या सोनियाजी निवडणे जेवढे सुलक्ष असेल तेवढे नवे अहमद पटेल निवडणे सोपे राहणार नाही हे निश्चित. यातूनच पटेल यांचे महत्त्वच अधोरेखित होते. किंबहुना तीच त्यांना खरी श्रद्धांजली ठरते. ..

सरदार वल्लभभाई पटेल यांना सर्वोत्तम श्रद्धांजली

५ ऑगस्ट, २०१९ रोजी पंतप्रधान मोदी आणि गृहमंत्री अमित शाह यांच्या प्रयत्नांमुळे काश्मिरास विशेष राज्याचा दर्जा देणारी कलमे समाप्त झाली. काश्मीर भारताचे अभिन्न अंग बनले. दि. ३१ ऑक्टोबर, २०१९ रोजी म्हणजे सरदार पटेलांच्या जन्मदिवशीच जम्मू-काश्मीर व लडाख यांना दोन केंद्रशासित प्रदेश म्हणून जाहीर करण्यात आले. आता हे प्रदेश केंद्र सरकारच्या अधीन राहतील व भारताचे सर्व कायदे तेथे लागू होतील. सरदार पटेलांना ही सर्वोत्तम श्रद्धांजली आहे. ..

अमरत्वाचे पुजारी मा. गो. वैद्य

मा. गो. वैद्य यांच्या व्यक्तित्वाचे मोजक्या शब्दांत वर्णन करायचे झाल्यास ‘ऑलराऊंडर’ किंवा ‘मॅन ऑफ ऑल सीझन्स’ असेच करावे लागेल. संघाने त्यांना एखाद्या क्षेत्रात काम करण्यासाठी पाठवावे आणि त्यांनी नाही म्हणावे, असे कधीच घडले नाही. ..

चिनी ‘सुपर सोल्जर्स’ला भारताचे प्रत्युत्तर

चीन त्याच्या लष्करी सैनिकांची जैविक क्षमता वाढवण्याच्या प्रयत्नांत आहे. त्यामुळे संपूर्ण जगाला धोका निर्माण होऊ शकतो, अशी शक्यता अमेरिकेने वर्तवली आहे. चीनने जैविक क्षमता वाढवण्यासाठी अनेक जैविक चाचण्या या त्यांच्या सैनिकांवर केल्या आहेत. त्यामधून ‘सुपर सोल्जर्स’ तयार केले जात असावेत, अशी माहिती अमेरिकेचे ‘नॅशनल इंटेलिजन्स’चे संचालक जॉन रॅटक्लिफ यांनी दिली आहे. त्यांची ही माहिती अमेरिकेच्या ‘वॉलस्ट्रीट जर्नल’ या प्रख्यात पत्रिकेत प्रकाशित झाली आहे. अजून अनेक चाचण्या चीन करत आहे, ज्यामुळे चीन सैनिकांची ..

शेतकरी आंदोलन आणि कृषी उत्पन्न बाजार सुधारणा

सध्या शेतकरी आंदोलनाचीच चर्चा सर्वत्र सुरु आहे. तसे हे आंदोलन एका दिल्ली शहरापुरते व फारतर एक-दोन राज्यांपुरते मर्यादित आहे. पूर्वीचा काळ असता, तर महाराष्ट्राच्या वर्तमानपत्रात कदाचित ही दुसर्‍या किंवा तिसर्‍या पानावरची बातमी असती. पण, आता २४ तास टीव्ही चालू असल्याने व सतत त्याचे चित्रीकरण प्रसारित होत असल्याने ही बातमी मोठी होऊन आपल्या समोर येते व जो प्रश्न मर्यादित आहे, तो प्रश्न सार्‍या भारताचा आहे, असे चित्र समोर उभे राहते. शेतकरी आंदोलनाचे असेच काहीसे होत आहे. सध्या तरी आंदोलक कृषी कायदे रद्द ..

जॉर्न स्मायलीचा बाप जॉन ल कॅरे गेला...

परवा १२ डिसेंबर, २०२० रोजी जॉन ल कॅरे मरण पावला. गेल्या १४ महिन्यांच्या काळात त्याने आणखी काहीलिहिलं आहे का, याबद्दल त्यांच्या अधिकृत प्रवक्त्याने अजून काही घोषणा केलेली नाही. ..

सर्वोच्च न्यायालयाची लक्ष्मण रेषा

पंजाबमधील शेतकरी आंदोलनप्रकरणी कोणताही निर्णय न देता आणि सुनावणीची दारे उघडी ठेवून सर्वोच्च न्यायालयाने एकप्रकारे लक्ष्मणरेषाच आखून ठेवली आहे. ..

‘मियाँ’ संस्कृती आसामच्या मुळावर...

राज्यातील शिक्षणव्यवस्थेस खर्‍या अर्थाने सेक्युलर करण्यासाठी आता मदरशांमध्ये धार्मिक शिक्षण देता येणार नाही, असे आसाम सरकारने स्पष्ट केले आहे. एरवी ‘सेक्युलॅरिझम’ हा शब्द ऐकताच नाचणार्‍या विद्वानांना खरे तर यामुळे आनंद व्हायला हवा. कारण, त्यांचेच स्वप्न भाजप सरकार पूर्ण करत आहे. ..

अशा लघु-उद्योजकांपुढे हरणार ‘कोविड’

कोरोनाकाळात उद्योगधंद्यांना एकाएकी ग्रहण लागले आणि कित्येक उद्योगधंद्यांना टाळे लागले. पण, या महामारीच्या काळातही काही लघु उद्योजकांनी नवीन व्यावसायिक संकल्पनांचा अवलंब केला आणि कोरोनाचा पराभव केला. अशाच काही लघु उद्योजकांची ही यथोगाथा... ..

गंगाधरही शक्तिमान हैं?

महाराष्ट्र सरकारने बलात्कार, अ‍ॅसिड हल्ल्यातील गुन्हेगारांना २१ दिवसांत फाशी देण्याविषयी ‘शक्ती’ कायदे तयार करण्याची घोषणा केली व सरकारप्रेमींनी अभिनंदनाचा टिवटिवाट सुरू केला. मात्र, प्रस्तावित कायद्याची व्यवहार्य चिकित्सा केली तर हा कायदेरूपी शक्तिमान प्रत्यक्षात गंगाधरपेक्षा दुबळा असल्याचे सिद्ध होईल. ..

मासानां मार्गशीर्षोऽहम्।

मार्गशीर्ष महिन्यात महालक्ष्मी व्रताचा प्रारंभ होतो. दर गुरुवारी अनेक सुवासिनी स्त्रिया मनोभावे हे व्रत करतात. महालक्ष्मीची पूजा करुन उपवास करतात. सवाष्ण स्त्रियांना हळदी-कुंकू लावून वाण दिले जाते. मार्गशीर्षातील गुरुवार म्हणून हे व्रत सुविख्यात आहे. ..

चित्र स्पष्ट होऊ लागले...

जो बायडन यांच्या जानेवारी महिन्यात अध्यक्ष म्हणून शपथ घेण्याच्या मार्गातील अडथळे दूर होणे, ही जमेची बाजू आहे. याचे कारण अमेरिकेच्या दोलायमान अवस्थेचा फायदा घेऊन चीन पोकळी भरून काढायचा प्रयत्न करत आहे. बायडन प्रशासनाच्या अजेंड्यावर स्वच्छ ऊर्जा, चीन आणि इराणसोबत अणुकराराला पुनरुज्जीवित करणे, हे महत्त्वाचे विषय आहेत. ..

जेएनपीटी बंदर क्षेत्राची भरीव प्रगती

जवाहरलाल नेहरू बंदर न्यास (JNPT) हा प्रकल्प भारतीय बंदरांच्या मालपेट्यांच्या (container cargo) विकासातील एक मोठा टप्पा मानला जातो आहे. हे न्यास नवी मुंबईच्या न्हावा-शेवा क्षेत्रामध्ये ३१ वर्षांपूर्वी स्थापन झाले. येथील विकासकामांचा आढावा घेणारा हा लेख... ..

‘पॉप्युलर फ्रंट ऑफ इंडिया’चा पुरता बिमोड व्हायलाच हवा!

‘पीएफआय’ संघटनेच्या देशविघातक कारवाया लक्षात घेता, त्या संघटनेचे कंबरडे वेळीच मोडून टाकण्याची आवश्यकता आहे. देशात अराजक माजविण्याचा प्रयत्न करणार्‍या अशा देशद्रोही संघटनेचे मनसुबे राष्ट्रवादी विचारांच्या जनतेने उधळून टाकायला हवेत. ..

डॉ. मुखर्जी पंतप्रधान झाले असते तर...

‘जे इतिहासात झालं नाही, पण जे होऊ शकलं असतं, ते जर झालं असतं तर काय झालं असतं...’ याची चर्चा केली तरी भविष्यातल्या चुका टाळता येतील. याचा ताजा नमुना म्हणजे २००४ साली डॉ. मनमोहन सिंग यांच्या ऐवजी डॉ. प्रणव मुखर्जी पंतप्रधान झाले असते तर काय झालं असतं? ..

आंदोलन : शेतकर्‍यांचे संपले, राजकारण्यांचे सुरूच!

गेल्या १५ दिवसांपासून दिल्लीच्या चतु:सीमांवर सुरु असलेले शेतकर्‍यांचे आंदोलन केंद्र सरकारने शेतकर्‍यांच्या प्रमुख वाजवी मागण्या मान्य करायची तयारी दर्शविल्यानंतर संपले असले तरी आता जे सुरु आहे, ते राजकारण्यांचे व विशेषत: भाकपा व माकपा या पक्षांचे आंदोलन सुरुझाले आहे व तेही शेतकर्‍यांच्या मागण्यांसाठी नव्हे, तर आपला राजकीय स्वार्थ साधण्यासाठी. ..

मधुकरराव बापट : एक अप्रकट स्वयंसेवक

रा. स्व. संघाचे ज्येष्ठ स्वयंसेवक व जनकल्याण समितीचे पूर्व अध्यक्ष, ज्येष्ठ उद्योजक आणि शहरातील विविध संस्थांमध्ये कार्यरत असलेल्या मधुकर बापट यांचे वयाच्या ७०व्या वर्षी दि. ५ डिसेंबर रोजी निधन झाले. आज त्यांच्या दशक्रिया विधीनिमित्त त्यांना श्रद्धांजली अर्पण करणारा हा लेख... ..

एकावर दोन शून्यचे राजकारण

या राजकारणात शेतकऱ्यांच्या हिताचा विचार शून्य आणि स्वतःच्या राजकीय फायद्याचा विषय एकावर दोन शून्य असतो. राजकारण असेच चालते. नरेंद्र मोदी सत्तेवर आहेत. विरोधी पक्ष सत्तेबाहेर आहेत. त्यांना सत्तेवर यायचे आहे. सत्तेवर येण्यासाठी त्यांना काहीना काही विषय हवे आहेत. लोकांपुढे जाण्यासाठी काही प्रश्न हवे आहेत. कुशल राजकारणी अस्तित्वात नसलेले प्रश्न निर्माण करतो. या प्रश्नांविषयी लोकांना भ्रमित करतो. त्यांच्या भावना भडकावून त्यांना आंदोलन करायला लावतो...

बाजार समित्या : लुटारूंचा सापळा

सध्या राजधानी दिल्लीच्या वेशीवर आणि पंजाब-हरियाणामध्ये शेतकऱ्यांनी मोदी सरकारच्या तीन कृषी कायद्यांना तीव्र विरोध केला असून कृषिमंत्र्यांशी चर्चेअंती अजूनही मार्ग निघालेला नाही. तेव्हा, शेतकऱ्यांच्या नेमक्या मागण्या काय आहेत? बाजार समित्यांच्या व्यवस्थेत आमूलाग्र बदल करता येतील का? सरकारचे कुठे चुकतेय, यांसारख्या मुद्द्यांवर परखडपणे प्रकाश टाकणारा हा लेख.....

या हो दरियाचा, दरियाचा दरारा मोठा!

भारत स्वतंत्र झाल्यानंतर, नौदलाने भरसमुद्रात शत्रूच्या मोठ्या आरमाराशी लढलेली ही पहिली लढाई, पहिली कुस्ती. ती भारतीय नौसैनिकांनी चितपट मारली...

बहुआयामी व्यक्तिमत्त्व डॉ. बा. शि. मुंजे

धर्मवीर डॉ. बाळकृष्ण शिवराम मुंजे...सुमारे १०० वर्षांपूर्वी ऐन इंग्रजी अंमल असतानाही आपल्याच मस्तीत जगणारं व्यक्तिमत्त्व. वरवर पाहता काहीसं बेबंद. पण, फक्त आणि फक्त राष्ट्रहिताचाच विचार करणारं. आपल्या जीवन श्रद्धा आणि मानवी मूल्यांशी प्रामाणिक राहून समाजकारण आणि राजकारण यांचा मिलाफ फार थोड्या माणसांना साधतो, तो डॉ. मुंजे यांच्या जीवनात सहज सुंदरपणे साधलेला दिसतो. डॉ. मुंजे यांची आज जयंती. त्यानिमित्त त्यांच्या कार्यावर टाकलेला एक दृष्टिक्षेप.....

तोडगा हवा की अराजकता?

भारतीय किसान युनियन (बीकेयु), एकता उग्रहन या आंदोलनात उतरलेल्या संघटनेने टिक्री बॉर्डरवर ‘मानवाधिकार दिन’ साजरा केला. त्या नावाखाली नक्षलवादी जी. एन. साईबाबा, नक्षलवादाच्या आरोपाखाली अटकेत असलेला कथित कवी वरवरा राव, गौतम नवलाखा, स्टेन स्वामी, सुधीर ढवळे, दिल्ली दंगलीचा संशयित उमर खालिद, शर्जिल इमाम यांच्या सुटकेची मागणी केली. एवढे होऊनही हे आंदोलन अराजकतावाद्यांच्या हाती आहे, असे म्हणायचे नाही का?..

सहकारातील सकारात्मक व्यवस्थापन

सहकार क्षेत्राचा चढता आलेख व वाढता व्याप याआधारे सहकार क्षेत्रात आवश्यक अशी व्यवस्थापन पद्धती व रचनाही निर्माण झालेली दिसते. त्याचा या लेखात घेतलेला हा मुद्देसूद आढावा.....

शेतकऱ्यांच्या नजरेतून कृषी कायदा २०२०

कृषी कायदा २०२० बाबत दिल्ली येथे शेतकऱ्यांचे आंदोलन सुरू आहे. या कृषी कायद्याबाबत महाराष्ट्रातला शेतकरी काय विचार करतो? गाव पातळीवर याबाबत शेतकऱ्यांचे काय म्हणणे आहे हे समजून घेतले पाहिजे. महाराष्ट्रात या कायद्याचे खरे स्वरूप शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचलेलेच नाही. शाहीनबाग, हाथरस यामध्ये लोकांना जसे भडकावले गेले तसे तर महाराष्ट्रात होणार नाही ना?..

कायदा नव्हे ठोस निर्णय अत्यावश्यक

पाकिस्तानमध्ये महिलांना त्यांच्या दुय्यम दर्जाच्या स्तरातून मुक्त करणे आणि केवळ कागदावर नाही, तर व्यावहारिक रुपाने पुरुषांच्या बरोबरीने स्थान देणे, त्यांच्याविरोधातील गुन्हे रोखण्यात सर्वाधिक यशस्वी पाऊल ठरु शकते. परंतु, ‘तालिबान खान’ या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या इमरान खान यांच्याकडून अशा सुधारणावादी भूमिकेची आशा करणेही व्यर्थ आहे...

मुंबई महापालिकेची स्वच्छ सर्वेक्षण तयारी

केंद्राच्या २०२० स्वच्छ सर्वेक्षणात मुंबईला ‘शून्य स्टार’ मिळाला होता, त्याचा धसका घेऊन महापालिकेने निवासी संकुले, मोहल्ले, रुग्णालये, हॉटेल्स, शाळा, बाजार, शासकीय कार्यालये यांच्यासाठी एक विशेष स्वच्छता स्पर्धा आखली आहे...

लष्करप्रमुखांच्या आखाती दौऱ्याचे महत्त्व

भारत आखाती अरब राष्ट्रं, इजिप्त आणि इस्रायलच्या जवळ सरकताना दिसत आहे. याचा अर्थ आखाताच्या पलीकडच्या तीरावर असलेल्या देशांशी संबंध कमी करणे असा होत नाही. पण या गटासोबत आर्थिक, व्यापारी, लष्करी आणि गुंतवणुकीच्या क्षेत्रात अधिक संधी आहेत. यातील संरक्षण विषयक आव्हानं आणि संधींचा आढावा घेण्याच्या दृष्टीने जनरल नरावणे यांची भेट महत्त्वाची आहे...

तामिळनाडूतील राजकारणाची बदलती दिशा

जर अण्णाद्रमुक आणि भाजप युती झाली, तर तामिळनाडूत एका बाजूला द्रमुक आणि कॉंग्रेसची युती असेल, तर दुसरीकडे अण्णाद्रमुक आणि भाजपची युती असेल. अशा दोन स्पष्ट युती असताना, आता रजनीकांत यांनी पक्ष स्थापन करण्याची आणि निवडणुका लढविण्याची घोषणा केली आहे...

ममतादीदी... ‘आर नोई अन्याय!’

‘आर नोई अन्याय!’ या अंतर्गत आखलेल्या कार्यक्रमाद्वारे भाजपचे कार्यकर्ते सुमारे एक कोटी परिवारांशी संपर्क साधणार आहेत. तृणमूल काँग्रेसच्या भ्रष्टाचारी आणि कायद्याची चाड नसलेल्या कारभाराची माहिती देणारी पत्रके या मोहिमेअंतर्गत जनतेला वाटली जाणार आहेत. पण, अत्यंत शांततापूर्ण मार्गाने भाजपने सुरू केलेल्या या आंदोलनात मोडता घालण्याचे प्रयत्न तृणमूल काँग्रेसच्या कार्यकर्त्यांनी चालविले आहेत...

जशास तसे उत्तर द्या!

देवेंद्र फडणवीसांचे हे म्हणणे आहे की, “महाविकास आघाडीच्या एकत्रित शक्तीचा आम्हाला अंदाज आला नाही.” हे आत्मपरीक्षणात्मक बोल आहेत. त्यातून दुसरा अर्थ ध्वनित होतो तो म्हणजे या एकत्र शक्तीशी पुढे लढायचे आहे, हे नेतृत्वाच्या लक्षात आलेले आहे. ..

विधान परिषद निवडणुकीतील जय-पराजयाचा अन्वयार्थ

या निवडणुकीच्या निकालांवर राज्यातील आघाडी सरकारचे भवितव्य ठरणार नव्हतेच. पण, राजकारणाची दिशा मात्र ठरणार होती. अशा परिस्थितीत या निवडणुकींमध्ये भाजपला अपेक्षित असे यश मिळाले असते, तर कदाचित मोठ्या घडामोडी घडल्याही असत्या. पण, निकालानंतर मात्र सरकारला जीवदानच नव्हे, तर नवसंजीवनी प्राप्त झाली आहे आणि भाजपवर जीव वाचविण्यासाठी धडपड करण्याची पाळी आली आहे. ..

थॉट्स ऑन पाकिस्तान- डॉ. बी. आर. आंबेडकर

केवळ दलितोद्धाराचाच नव्हे, तर समग्र मानवमुक्तीचा लढा हेच आपले जीवनोद्दिष्ट मानून अत्यंत समर्पित जीवन जगलेल्या महामानव डॉ. बाबासाहेब आंबडेकर यांचे आपल्या समाजावरील प्रेम फार मोठे आहे. गरीब, वंचित, उपेक्षित आणि दलित समाजबांधवांचे सर्वांगीण उन्नयन या एका ध्यासासाठी त्यांनी आपली सारी शक्ती, बुद्धी आणि कर्तृत्व पणाला लावले. त्यांच्या त्या साऱ्या कर्तृत्वावर विलक्षण बुद्धिमत्ता, सखोल -गंभीर चिंतन अध्ययन, विवेकपूर्ण कर्तव्यबोध आणि कट्टर देशनिष्ठ यांचे भक्कम अधिष्ठान होते, म्हणूनच त्यांनी आपल्या कार्यकाळातील ..

परिवर्तनाचा बाबासाहेबांचा मार्ग

पूज्य डॉ. बाबासाहेबांच्या स्मृतीशी निगडित २६ नोव्हेंबर हा ‘संविधान दिवस’ असतो आणि ६ डिसेंबर हा ‘महापरिनिर्वाण दिन’ असतो. या दोन्ही दिवसांचे निमित्त साधून पूज्य डॉ. बाबासाहेबांच्या स्मृतीला उजाळा देण्याचे काम केले जाते. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर राष्ट्रपुरुष होते. त्यांच्या विचारधनाचे स्मरण करणे, हे तसे पाहू जाता राष्ट्रीय कर्तव्यच आहे...

ओसामाचे १७ शिकारी भारतात!

काही आठवड्यांपूर्वी या स्तंभात आपण ‘पिटबुल’ या सैतानी कुत्र्याबद्दल वाचलं होतं. आता वाचा सैतानांचा मागोवा घेणार्‍या आणि त्यांना खतम करणार्‍या लष्करी प्रशिक्षित कुत्र्यांबद्दल. असे १७ नवे कुत्रे भारतात जन्माला आले आहेत. ..

वीजग्राहकांच्या वतीने ऊर्जामंत्र्यांना खुले पत्र...

महावितरणच्या एकूणच भोंगळ कारभाराचा जोरदार ‘शॉक’ लाखो वीजग्राहकांना बसला. अव्वाच्या सव्वा बिलांनी नागरिक हैराण झाले. विरोधकांनीही वाढीव वीजबिलांविरोधात रस्त्यावर उतरुन आंदोलने केली. पण, अद्याप यासंबंधी कुठलाही ठोस निर्णय झालेला नाही. या पार्श्वभूमीवर राज्यातील अशाच एक वीजग्राहकाने ऊर्जामंत्र्यांना लिहिलेले हे सविस्तर पत्र... ..

भाग्यनगरातून दक्षिण दिग्विजय

देशाच्या ज्या भागात आपल्या पक्षाला अद्यापही हवे तसे यश मिळालेले नाही, तेथे ते मिळविण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करायचे, या नीतीने भाजप आता दक्षिण दिग्विजयासाठी सज्ज झाला आहे. त्यासाठी तामिळनाडूमध्ये विशेष लक्ष केंद्रित केले आहे. द्राविडी राजकारणाला हिंदुत्वाद्वारे शह देण्याचा प्रयत्न हा अगदीच सोपा नसला तरी अशक्यही अजिबात नाही...

दिव्यांगजन कल्याणार्थ विशेष योजना

गुरुवार, दि. ३ डिसेंबर रोजी जागतिक अपंग दिन साजरा करण्यात आला. तेव्हा, त्यानिमित्ताने केंद्र सरकारच्या दिव्यांगांसाठीच्या विविध कल्याणकारी योजनांचा घेतलेला हा धावता आढावा... ..

किस किसको कैद करोगे?

अखेर मुंबई उच्च न्यायालयाने राज्य सरकारला प्रश्न विचारला की, तुम्ही किती जणांवर कारवाई करणार आहात? काँग्रेस-राष्ट्रवादीच्या जोडीने शिवसेनेने महाराष्ट्रभर दहशत बसविण्यासाठी ज्या पोलिसी कारवाया केल्या, त्या उलटू लागल्याची ही पदचिन्हे आहेत. ..

संप्रदायापुढील कार्य

तीर्थाटनाच्या काळात रामदास स्वामींनी हिंदू धर्माची आणि भारतीय संस्कृतीची होत असलेली उपेक्षा आणि अवनती पाहिली होती, अनुभवली होती. त्यावेळी राजकीय सत्ता म्लेंच्छांच्या हाती गेल्याने हिंदूंना धार्मिक स्वातंत्र्य उरले नव्हते. त्यांच्यावर अत्याचार होत होते. ..

गिलगिटच्या निवडणुका आणि पाकिस्तानची गडबड

१९४७ मध्ये पाकिस्तानने बळजबरीने गिलगिट-बाल्टिस्तानवर कब्जा केल्यानंतर तिथल्या कुशासनामुळे हा प्रदेश विकास आणि प्रगतीपासून वंचित ठेवला गेला व यामुळेच यावरून पाकिस्तान सरकारवर टीका होत आली. अशा स्थितीत या प्रदेशाच्या प्रशासकीय स्थितीशी छेडछाड करणे उपयुक्त उपायाऐवजी राजकीय उपायच म्हटला पाहिजे. ..

दृष्टिपथात वरळी-शिवडी उन्नतमार्ग

मुंबईत कित्येक विकासमार्गांची कामे प्रगतीपथावर आहेत. पण, बरेचदा मुंबईकरांनाही मुख्य काही विकासप्रकल्प सोडले, तर इतर महत्त्वांच्या प्रकल्पांची फारशी माहिती नसते. असाच एक गेले कित्येक वर्ष रखडलेला प्रकल्प म्हणजे वरळी-शिवडी उन्नतमार्ग. त्याविषयी आज सविस्तर जाणून घेऊया...

पाकिस्तानचा गिलगिट-बाल्टिस्तानमधील डाव

इमरान खान सरकारने १ नोव्हेंबर रोजी गिलगिट-बाल्टिस्तानला स्वतंत्र राज्याचा दर्जा दिला आणि दोन आठवड्यांत तेथे निवडणुकाही घेतल्या. या निवडणुका म्हणजे निव्वळ धूळफेक होती. ..

हैदराबादमध्ये भाजपचे घराणेशाही आणि निजामी संस्कृतीला आव्हान!

हैदराबादची जनता या महापालिका निवडणुकीत ओवेसी यांच्या एमआयएम आणि तेलंगण राष्ट्र समिती यांच्यात जी ‘छुपी युती’ झाली आहे, त्या युतीस कसा धडा शिकवते ते आता पाहायचे!..

महिला सुरक्षा कोणाची जबाबदारी?

महिला सुरक्षेला कोणी वाली आहे की नाही, की फक्त भाषण, घोषणा व संवादातच सगळं विरलंय. या घटना पुरोगामी महाराष्ट्राला काळिमा फासणाऱ्या घटना! आता कुठे गेले महिला धोरणाचे पुरस्कर्ते?..

पुछो ना कैसे मैंने रैन बिताई...

नकारात्मक विषयसूचीवरून जो फॉर्म्युला तयार झाला, त्याचे फलित म्हणजे उद्धव ठाकरे यांचे मुख्यमंत्रिपद आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे सर्वेसर्वा शरद पवार आणि काँग्रेस अध्यक्षा सोनिया गांधी या दोघांची जोपर्यंत मर्जी आहे, तोपर्यंत ते खुर्चीवर राहतील. ..