वसुंधरा

गवताळ प्रदेश; काल, आज आणि उद्या

जंगल संवर्धनाचे मॉडेल जसेच्या तसे गवताळ प्रदेशांच्या बाबतीत राबवून चालणार नाही...

चला 'महावृक्ष' वाचवूया!

‘नवीन झाडे लावली म्हणजे जुनी कितीही तोडली तरी चालतील’ या भ्रमापोटी आज बेसुमार वृक्षतोड आणि निसर्गाचा ऱ्हास सुरू आहे...

कोकण : विकास, पर्यावरण आणि संघर्ष

गेली १५ वर्षे कोकणातील जनआंदोलनांमध्ये सहभागी असणारे कार्यकर्ते सत्यजित चव्हाण यांची ही विशेष मुलाखत.....

‘सड्यां’वर सावट

कोकणातील सड्यांवर (कातळ पठार) विकास प्रकल्पांचे सावट आहे. येणारे प्रत्येक नवीन सरकार या सड्यांवर विकास प्रकल्पाचे नियोजन करतेच. त्यानंतर सुरू होतो तो संघर्ष. विद्यमान मुख्यमंत्र्यांनी नुकतेच रत्नागिरी शहरातील चपक मैदानाच्या सड्यावर ‘मरिन’ किंवा ‘मँगो’ पार्क उभारण्याची घोषणा केली आहे. त्याविषयी.....

'संघर्ष' किनारी क्षेत्रांच्या अस्तित्वाचा

नव्या 'सीआरझेड' अधिसूचनेमधील नियमांच्या शिथिलतेवर टाकलेला प्रकाश..

पश्चिम घाटाच्या कुशीत

जैवविविधतेच्या श्रीमंतीने नटलेले व अतिशय संवेदनशील असणारा प्रदेश ..

यंदा कोकणात शिमग्याबरोबर 'खवलोत्सव'!

कोकणातील सुरू असलेल्या 'खवले मांजर संवर्धन मोहिमे'च्या परिणामांची प्रचिती करुन देणारा हा लेख.....

रानगव्यांच्या विस्तारणाऱ्या 'पाऊलखुणा'

वाघ-बिबट्यांचे स्थलांतर किंवा त्यांच्या बदलणार्‍या अधिवास क्षेत्रांबाबत बरीच चर्चा आणि ऊहापोह होतो. या चर्चेत इतर प्राणी दुर्लक्षित राहिले जातात. ‘रानगवा’ या त्यामधीलच एक प्राणी असून सद्यस्थितीत त्याच्या बदलणार्‍या अधिवास क्षेत्राचा मुद्दा अधिक गंभीर आहे...

नियामांआडून पाणथळींचा ऱ्हास

पाणथळींच्या सरकारी व्याखेत बदल झाल्याने पाणथळींचे भविष्य अंधारात आहे. या प्रश्नावर वेळीच तोडगा न काढल्यास आपल्या पुढच्या पिढीला पाणथळी पाहता येणार नाही...

पाणथळ जागा आणि जैवविविधता....

दरवर्षी ’जागतिक पाणथळ दिवसा’निमित्ताने एक संकल्पना रुजवली जाते. या वर्षाची संकल्पना आहे ’पाणथळ जागा आणि जैवविविधता.’ या संकल्पनेची गरज का भासली असावी ?..

इंधननिर्मितीचा ‘हरित’ मंत्र

देशाचे अर्थकारण बऱ्याच प्रमाणात जागतिक बाजारातल्या कच्च्या तेलाच्या दरांवर अवलंबून असते. त्याचबरोबर या तेलाच्या वाढत्या वापरामुळे प्रदूषणातली वाढ चिंताजनक आहे. या पार्श्वभूमीवर जैव इंधनाच्या वापराचे महत्त्व प्रकर्षाने पुढे येते. त्या दृष्टीने या कृषिप्रधान देशात जैवइंधन निर्मिती, वापराला चालना दिल्यास वाढते प्रदूषण रोखण्यासोबत देशाची अर्थव्यवस्था आणि शेतीचे अर्थकारण दोन्हींवरही सकारात्मक परिणाम दिसून येणार आहेत...

रेवदंड्यात भरला पक्षीमित्रांचा मेळा!

महाराष्ट्रातील पक्षीमित्रांकरिता उत्सवासमान असलेले ३३ वे 'महाराष्ट्र पक्षीमित्र संमेलन' अलिबागमधील रेवदंड्यात दि. ११ आणि १२ जानेवारी रोजी संपन्न झाले. या पक्षीउत्सवासाठी महाराष्ट्रातील कानाकोपऱ्यातून सुमारे पाचशे पक्षीमित्र आवर्जून उपस्थित होते. यावेळी त्यांनी संमेलनातील पक्षीविषयक मार्गदर्शन सत्रांचा आणि पक्षीनिरीक्षण भ्रमंतीचा पुरेपूर आनंद लुटला...

वन्यजीव संशोधनातील बदलत्या वाटा....

वन्यजीव संशोधनाकरिता पुढील काळात ड्रोन, सेल्युलर नेटवर्क / वाय-फाय / आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सी असलेल्या कॅमेरा ट्रॅपचा वापर वाढेल. या उपकरणांमुळे वन्यजीव संशोधकांना माहितीचे संकलन करणे अधिक सुकर व सुलभ होणार आहे. ..

लोकसहभाग हाच निसर्ग संवर्धनाचा एकमेव मार्ग !

गेली ८ ते १० वर्षे उत्तमप्रकारे पर्यावरणविषयक काम करणाऱ्या जुई पेठे यांची विशेष मुलाखत.....

उसातील 'बिबट्या'

‘बिबट्या’ परिस्थितीशी जुळवून घेणारा प्राणी असल्याने त्याने आपल्या वर्तनामध्ये परिस्थितीनुरूप बदल करुन घेतला आहे. शहरी अधिवासाबरोबरच उसाच्या क्षेत्रात गूढावस्थेत ‘बिबट्या’ पोसतोय. उद्यापासून सुरू होणार्‍या ’वन्यजीव सप्ताहा’च्या निमित्ताने उसाच्या शेतात अधिवास करणार्‍या बिबट्यांविषयीच्या काही समजुती आणि गैरसमजुतींच्या केलेला हा उलगडा.....

'पापलेट'चे भवितव्य काय ?

पावसाळ्यातील मत्स्यबंदीचा कालावधी संपुष्टात आल्यामुळे मासेमारीला सुरुवात झाली आहे. पापलेट हा मासा चवीला रुचकर असल्याने त्याला मोठी मागणी आहे. मात्र, गेल्या काही वर्षांपासून होत असलेल्या अनिर्बंध मासेमारीमुळे त्याच्या प्रजोत्पादनावर परिणाम होत आहे. या परिणामांबाबत सांगत आहेत, ज्येष्ठ सागरी संशोधक डॉ. विनय देशमुख..