जगाच्या पाठीवर

'आदिवासी दिवसा'च्या निमित्ताने...

आदिवासींच्या हक्काची लढाई आणि प्रयत्न केले गेले पाहिजेत, असे जेव्हा संयुक्त राष्ट्राने घोषित केले. तेव्हा त्या ९० देशांमध्ये भारताचेही नाव होते. पण, या अजेंड्यामध्ये भारताचे नाव टाकणे चुकीचेच होते आणि आहे. कारण, भारतात कुणीही मूलनिवासी नाही आणि भारतामध्ये सध्या कुणा बाहेरून आलेल्या समुदायाचे राज्यही नाही. भारतात काश्मीर ते कन्याकुमारी ते गुजरात ते प. बंगाल हे केवळ भारतीयच आहेत. वनवासी हे मूलनिवासी आणि ग्राम, नगर, शहरवासी हे मग कोणते निवासी?..

युद्ध माध्यमांचे...

चीनमधील पत्रकारिता स्वातंत्र्याची स्थिती काय आहे, ते आपण जाणतोच. त्यातल्या त्यात आंतरराष्ट्रीय वृत्तसमूहाच्या काही पत्रकारांमुळे चीनचे कारनामे समोर येत होते. यानंतर मात्र, चीन सरकारद्वारे प्रमाणित बातम्या, माहितीच फक्त उर्वरित जगाला मिळणार का, असा प्रश्न निर्माण झाला आहे...

व्यापाराचे नवे ‘तंत्र’

चिनी अ‍ॅप्स कंपन्यांना डेटा चोरीच्या आरोपाखाली केंद्र सरकारने भारतातून हद्दपार केले. मात्र, जोपर्यंत या अ‍ॅप्सची बाजारातील पोकळी भरून निघत नाही, तोपर्यंत हे प्रकरण संपले, असे समजणे चुकीचे ठरेल. मायक्रोसॉफ्टशी संभाव्य असलेला ‘टीकटॉक’चा करार हादेखील याच प्रकरणाचा नवा अध्याय आहे...

स्व-कर्जजाळ्याचा चीनभोवती फास

चीन ऋण-मुत्सद्देगिरीच्या माध्यमातून छोट्या आणि गरीब देशांना प्रचंड कर्जवाटप करून आधी दिवाळखोरीत नेतो आणि नंतर संबंधित देशांना चीनच्या हितरक्षणासाठी करार करायला भाग पाडतो. चीनने आतापर्यंत अनेक ठिकाणी आपल्या कर्जाचा गुंतवणुकीच्या धर्तीवर वापर केला. असाच प्रकार आफ्रिकेतही करण्याचा चीनचा मनोदय होता आणि म्हणूनच त्याने आर्थिकदृष्ट्या मागासलेल्या आफ्रिकी देशांना मोठमोठ्या रकमेची कर्जे दिली...

अर्थव्यवस्थेसाठी उत्तम संकेत

एकीकडे हाताला काम नाही आणि दुसरीकडे कोरोनाच्या वाढत्या प्रादुर्भावामुळे घरातून बाहेर पडणे मुश्कील अशा दुहेरी संकटातून जगातील नागरिक आज जात आहेत. त्याचा परिणाम विकासाच्या गतीवर आणि सकल राष्ट्रीय उत्पन्नावरही झाला आहे. कोरोनाचा सामना करण्यात जग गुंतले आहे, राज्यकर्ते भांबावून गेले आहेत. अशा स्थितीत काही काळ अर्थव्यवस्थेची अवस्था वार्‍यावर सोडल्यासारखीच झाली होती...

सिंधबद्दलही काही बोला!

पाकिस्तानच्या सिंध प्रांतातून शेकडो नेते, कार्यकर्ते, विचारवंत बुद्धिवाद्यांचे अपहरण पाकिस्तान सेनेने, आयएसआयने केले आहे, असे म्हणत सिंध प्रांतात सध्या पाकिस्तानी सरकार, सेना आणि आयाएसआयविरोधात आंदोलन सुरू आहे. दुसरीकडे जम्मू-काश्मीरचा फुटीरतावादी-दहशतवादी नेता सय्यद अली शाह गिलानीला पाकिस्तानने सर्वोच्च सन्मान ‘निशान-ए-पाकिस्तान’ द्यायचे ठरवले आहे. तसेच पाकिस्तान विद्यापीठाच्या एका महाविद्यालयाला ‘गिलानी इंजिनिअरिंग अ‍ॅण्ड इमर्जिंग टेक्नॉलॉजी कॉलेज’ असे नाव द्यायचेही ठरवले आहे. ..

‘टाईम कॅप्सूल’

अयोध्येत राममंदिराच्या बांधकामापूर्वी जमिनीत ‘टाईम कॅप्सूल’ ठेवली जाणार आहे, अशी अफवा उठली होती. मात्र, विश्वस्त मंडळाकडून याविषयीच्या सर्व चर्चांना पूर्णविराम देण्यात आला आहे. राममंदिराच्या बांधकामापूर्वी कोणतीही ‘टाईम कॅप्सूल’ ठेवली जाणार नाही, हे स्पष्ट करण्यात आलं आहे...

‘कोरोना’वाहकापासून सावधान!

कोरोना रोखणं जगातील बलाढ्य देशांच्या अवाक्याबाहेर जरी गेलं असलं तरीही प्रत्येक व्यक्तीने ठरवल्यास स्वतःचे आणि कुटुंबाचे संरक्षण तो स्वतः करू शकतो, हेही आजवरच्या निरीक्षणाअंती सांगता येईल. परंतु, लक्षणे नसलेल्या व्यक्तीलाही कोरोनाचा धोका असतो. विशेषतः युवकांमध्ये हे प्रमाण जास्त आढळल्याने भारतासारख्या सर्वाधिक युवा देशाला त्याचा जास्तीत जास्त धोका संभवतो...

टरकलेले ट्रुडो...

दूरदेशी कॅनडामध्ये मात्र पंतप्रधान जस्टिन ट्रुडो हे अशाच एका सामाजिक संस्थेला मोठ्या रकमेचे सरकारी कंत्राट दिल्यामुळे अडचणीत सापडले. भारतीय माध्यमांमध्ये कॅनडाच्या पंतप्रधानांच्या या करामतीची फारशी चर्चा नसली तरी, पुढे चौकशीअंती दोषी सिद्ध झाल्यास या ४८ वर्षीय पंतप्रधानाच्या राजकीय कारकिर्दीवर पूर्णविरामही लागू शकतो...

जिनपिंग अध्यक्ष नव्हे महासचिव

अमेरिकेचा इरादा ‘सीसीपी’च्या निरंकुशतेला बळी पडलेल्या चिनी जनतेपर्यंत पोहोचण्याचाही आहे. म्हणूनच पॉम्पिओ यांनी ‘सीसीपी’ १.४ अब्ज जनतेचे प्रतिनिधित्व करत असल्याचा खोटा दावा करत असल्याचे म्हटले. उल्लेखनीय म्हणजे, हीच जनता अभिव्यक्त होण्यासाठी २४ तास कोणाच्यातरी नजरेखाली राहते आणि उत्पीडनाचा सामना करते...

नेपाळपश्चात भूतान

भूतानची ४७०किलोमीटरची सीमा चीनला लागून आहे . म्हणजेच भारत आणि चीन यांच्यादरम्यान भूतान हा ‘बफर स्टेट’ची भूमिका बजावत आहे. त्यामुळे भारतासाठी भूतान हा महत्त्वाचा देश आहे. १९५१ मध्ये ज्या वेळी चीनने आपल्या विस्तारवादी धोरणानुसार तिबेटला अस्तित्वहीन केले. तेव्हापासूनच भूतानने चिनी विस्तारवादाचा धसका घेतला आहे. ..

चीनभोवताली असंतोषाची भिंत

स्वतःच्या बेमुर्वतखोरपणाच्या धुंदीत चीनने भारताशी छेडछाड करण्याचा जो प्रयत्न केला, तो मात्र आता त्यांच्या अंगलट येऊ लागला आहे. कारण, आता चीनविरोधात भूमिका घेण्याचे धैर्य जगभरातील अनेक देश दाखवू लागले आहेत. युकेच्या उच्चायुक्तांनी घेतलेली पत्रकार परिषद याबाबत लक्षवेधी ठरते...

महिला, खतना आणि माणुसकी...

कुराणामध्ये महिला खतना प्रथेचा उल्लेखच नाही. मात्र, काहीजण म्हणतात, हदिसमध्ये महिला खतना प्रथेचा उल्लेख आहे. मोहम्मद यांना उम हबिबा नावाची महिला सांगते की, “तुम्ही बंदी घातली तर मुलींची खतना पद्धत थांबेल.” यावर मोहम्मद म्हणतात, “खतना करणे सक्तीचे नाही, पण ते केल्याने चेहर्‍यावर तेज येते आणि त्या स्त्रीच्या पतीला आनंद मिळतो.” अर्थात, काही स्वार्थी विकृत लोकांनी याचा संदर्भ देत असे जाहीर केले की, मोहम्मद यांची खतना पद्धतीला मान्यता होती. या गैरसमजुतीमुळे आजही जगात महिलांवर हा अनन्वित अत्याचार होत आहे. ..

वापरलेलाच मास्क तुमच्या चेहर्‍यावर?

कोरोना महामारीमुळे मास्कचा वापर जगभरात बंधनकारक झाला. कारण, हा मास्क वापरल्याने कोरोना संक्रमणाचा धोका कमी होतो. पण, या महामारीसह जगताना आणखी एक समस्या डोके वर काढत असल्याचे दिसते. ती समस्या म्हणजे, इंडोनेशियात चक्क कचर्‍यात फेकलेले मास्क पुन्हा विक्रीसाठी पाठवण्यात आले...

तीन घटना, एक निष्कर्ष

पाकिस्तानमध्ये अर्थव्यवस्थेपासून ते अगदी सामाजिक व्यवस्थेपर्यंत काहीच समाधानकारक नाही. पडद्यामागून सैन्य चालवत असलेला हा देश भविष्यातही सुधारेल, ही आशाही मूर्खपणाची ठरावी. पाकिस्तानच्या पापाचा खडा भरला आहे. फक्त वाट बघायची ती तो कधी फुटेल याची! ..

‘टेक वॉर’द्वारे चीनवर प्रहार

गेल्या महिन्यात ५९ चिनी मोबाईल अॅप्सवर बंदी घालण्यातून भारताने दोन्ही देशांत ‘टेक वॉर’ सुरु झाल्याचा संकेत दिला होता. पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या चीनमुक्त तंत्रज्ञान बाजार आणि ‘आत्मनिर्भर भारत’ अभियानाला दिलेला हा प्रतिसाद होता. आता चीनविरोधातील याच ‘टेक वॉर’ मालिकेंतर्गत भारत सरकार चिनी सैन्य अर्थात ‘पीपल्स लिबरेशन आर्मी’ला (पीएलए) जोर का झटका देण्याच्या तयारीत आहे...

सुशिक्षिततेवर प्रश्नचिन्ह

सुशिक्षितांचा देश म्हणून ओळखला जाणारा, सर्व अत्याधुनिक सुविधांनी व विचारांनी युक्त अशी महासत्ता आपल्या मागासलेल्या विचारसरणीचे दर्शन सध्या घडवत आहे. नागरिकांच्या अशा कामांमुळे अमेरिकेत कोरोनावर नियंत्रण प्राप्त करणे सध्या कठीण होत चालल्याचे चित्र आहे...

‘इसिस ब्राईड’ शमीमा बेगम

धर्माच्या नावावर अधर्माची आत्मियता असलेल्या शमीमाला क्रूर ‘इसिस’बद्दल आकर्षण निर्माण झाले. सीरियामध्ये जाऊन ‘इसिस’मध्ये सामील व्हायचे, या वेडापायी वयाच्या १५व्या वर्षी शमीमा आपल्या दोन मैत्रिणी अमिरा अबसे आणि कदिजा सुल्तानासोबत तुर्कस्तानमार्गे सीरियाला पोहोचली. तिथे तिला मूळचा नेदरलॅँड्सचा यागो रियेदिक भेटला.तो जन्माने इसाई होता, पण त्याने मुस्लीम धर्म स्वीकारला. ..

गुंतवणूक गुगली..

’गुगल’ने भारतात मोठी गुंतवणूक करण्याचा निर्णय नुकताच जाहीर केला. ‘गुगल’चे सीईओ सुंदर पिचाई यांनी याविषयीची अधिकृत घोषणा केली. ‘गुगल’ भारतात पुढील सात-आठ वर्षांत साधारणतः ७५ हजार कोटी इतके पैसे गुंतवेल. साधारणतः एक अब्ज डॉलर इतकी रक्कम पुढील काही वर्षांत ‘फॉक्सकॉन’ भारतात गुंतवण्याच्या बेतात आहे. ..

शांततेत नियोजन सुरू आहे!

एक दिवस असा येईल की, जगातील प्रत्येकाला चीन कैद करू शकेल. एक दिवस असा येईल की, तुमच्या प्रत्येक हालचालीवर चीन लक्ष ठेवून असेल. एक दिवस असा येईल की, तुम्ही चीनच्या विळख्यात सहज अडकाल. कारण, चीनचे शांततेत नियोजन सुरू आहे! ..

इराण-चीनची दुनियादारी

‘शत्रूचा शत्रू तो आपला मित्र’ याच नीतीनुसार चीनने आपला मोर्चा अमेरिकेचे शत्रुराष्ट्र असलेल्या इराणकडे वळवलेला दिसतो. अमेरिकेच्या आर्थिक निर्बंधांमुळे चहुबाजूंनी पिचलेल्या इराणला चीनने आपल्या जाळ्यात ओढण्यासाठी ४००अब्ज डॉलरचा विविध विकासकामे आणि सैनिकी सहकार्य करारांचा प्रस्ताव सादर केला आहे. अद्याप या प्रस्तावाला इराणने अधिकृतरित्या मान्यता दिली नसली तरी आगामी काळात यावर शिक्कामोर्तब मात्र होऊ शकते...

चर्चचे मशिदीत रुपांतर

तुर्कस्तानचे राष्ट्रपती रसिप तय्यप एर्दोगान यांनी शुक्रवारी ऑटोमन साम्राज्याचे वैभव दाखवून देण्यासाठी इस्तंबूलमधील दीड हजार वर्षे जुने ऑर्थोडॉक्स ख्रिश्चन कॅथेड्रल हागिया सोफियाला मशिदीत रुपांतरित करण्याची घोषणा केली. ..

पर्यावरण : ‘कोरोना’पूर्वीचे आणि पश्चात

कोरोनापूर्व माऊंट एव्हरेस्टची खालावणारी पातळी, तेथे साचणारा कचरा, वैश्विक तापमान वाढीमुळे समुद्राच्या पातळीत होणारी वाढ, बर्फाच्छादित प्रदेशात विरघळणारा बर्फ हा कायमच चिंतेचा विषय ठरत असे. आजही एका वृत्तानुसार सायबेरियात सातत्याने वाढणारे तापमान हे भीषण पर्यावरणीय आपत्तीची नांदी आहे काय? अशी शंका जागतिक स्तरावर व्यक्त करण्यात येत आहे...

अल्पसंख्याक : पाकिस्तानातील व भारतातील

धार्मिक कट्टरतेच्या नावाखाली कायद्याला बगल देण्याचे प्रकार भारतात आजही घडतात. दुसर्‍या बाजूला पाकिस्तानात कायद्याने अन्यायसदृश्य निर्णय झाल्यावरही तेथील अल्पसंख्याक कोणताही उपद्रव करीत नाही. इस्लामाबादमध्ये कृष्णाच्या मंदिराभोवती भिंत बांधली जात होती. आठ दिवसांपूर्वी या भिंतींचा काही भाग मुस्लीम मूलतत्त्ववाद्यांकडून उद्ध्वस्त करण्यात आला. इस्लामबादच्या हिंदू पंचायतीने हे बांधकाम स्थगित करण्याचा निर्णय घेतला आहे. भिंतीवर हल्ला होण्यापूर्वी पाकिस्तानच्या ‘कॅपिटल डेव्हलपमेंट ऑथोरिटी’ने बांधकाम थांबवायला ..

जागतिक लोकसंख्या दिवस

विसाव्या शतकात अनेक शोध लागले. आरोग्य, आर्थिक आणि सामाजिक पाया घेऊन लागलेल्या शोधांनी मानवी जीवनात खूपच बदल घडवला. त्यामुळे माणसाचा मृत्युदर कमी आणि जन्मदर वाढला. त्यामुळेच की काय विसावे शतक हे लोकसंख्येचा विस्फोट होणारे शतक म्हणूनही ओळखले जाते...

परदेशी ब्रॅण्ड्सचे गुलाम!

जगात बहुतांश ब्रॅण्डच्या वस्तूंच्या एकूण किमतीपैकी केवळ ८ टक्के खर्च हा त्याच्या उत्पादनावर होतो, असे एका संशोधनातून समोर आले होते. उर्वरित खर्च हा वस्तूची जाहिरात, ब्रॅण्डिंग, शोरुम्सचा झगमगाट, फॅशन शोज् यावर होणे साहजिकच...

चिनी मित्रत्व की जागतिक शत्रुत्व?

व्यापाराच्या बाबतीतही, पाकिस्तान-चीनमधील व्यापारी तूट ही १० अब्ज डॉलरहून अधिक आहे. यावरुन पाकिस्तान चीनवर किती जास्त अवलंबून आहे, ते लक्षात येते. जागतिक पातळीवरही पाकिस्तान चीनच्या पंखांखालीच वावरतो. त्यामुळे चीनसोबतचे मित्रत्व कायम ठेवायचे की जगाचे शत्रुत्व पत्करायचे, अशा एकीकडे विहीर, तर दुसरीकडे दरी अशा परिस्थितीत आज पाकिस्तान गोंधळलेला दिसतो...

कुवेतमध्ये परकीयांची संख्याकपात

आपल्या मूलतत्त्ववादी समजुती, प्रथा-परंपरा इतरांवर लादण्यासाठी त्यांनी त्या देशांतही धुडगूस घातला. मात्र, या सगळ्यांहून आणखी एक स्थलांतरितांचा वर्ग म्हणजे आखाती देशांत जाणारे नागरिक. जगभरातील अनेक लोक तेलसंपन्न आखाती देशांत जाऊन नोकरी, रोजगार मिळवतात, तिथेच राहतात आणि काही पैसा आपल्या मायदेशीही पाठवतात. असाच एक आखाती देश म्हणजे कुवेत...

‘कोरोना’काळात एकोप्याचा अभाव

कोरोनासारखी जागतिक व्याप्ती असलेले आणि संपूर्ण मानवासमोर आव्हान निर्माण करणारे संकट आले असताना एकोपा दिसतो आहे का? नवे जागतिक नेतृत्व साकारते आहे का? या दोन्ही प्रश्नांची उत्तरे नकारार्थी आहेत. या साथीत ना जागतिक एकोपा दिसतो, ना नवे व्यापक नेतृत्व...

‘ती’ कुठे आहे?

आपल्या इकडे काही ठराविक टाळक्यांनी सातत्याने समाजमनावर ठासवले आहे की, भारतात महिलांना बिल्कूल हक्क नाही, सन्मान नाही, धर्माने तिला गुलाम बनवले आहे वगैरे वगैरे. नुकताच ‘युनेस्को’तर्फे ‘वैश्विक शिक्षा परीक्षण’ (ग्लोबल एज्युकेशन मॉनिटरिंग रिपोर्ट (जीईएम रिपोर्ट)) प्रकाशित झाला. तो अभ्यासला तर वाटते की, भारताला महिलांच्या स्थितीबाबत उगीचच बदनाम केले आहे. उलट, जगभराच्या तुलनेत आपल्या इथे महिलांना चांगले प्रतिनिधित्व आहे...

नागरी हक्कांची ५६ वर्षे

मतदान हक्कांचे समान वाटप अमेरिकेत होत नसे. शाळांमध्ये-सार्वजनिक ठिकाणी वर्णाच्या आधारावर वर्गीकरणाच्या नावाखाली भेदभाव होत असे. त्याविरोधात अमेरिकेत अनेक वर्षे संघर्ष झाला. १८८३ साली अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने निर्णय दिला की, खासगी क्षेत्रातील भेदभाव थांबवण्यासाठी कायदा करण्याचा अधिकार अमेरिकेच्या सभागृहाला नाही. म्हणून १८७५ साली बनविण्यात आलेल्या याविषयीच्या कायद्याने काहीच साध्य झाले नाही. ..

रक्त उसळायलाच हवं!

आपला देश इतका मोठा... मग त्यावर वचक कसा ठेवणार? आपण तर इतक्या चिनी वस्तू वापरतोय, मग त्यांच्यावर आपण वर्चस्व कसे मिळवणार? त्यांचा जीडीपी इतका आणि आपण तर कुठच्या कुठे, असा प्रश्न विचारणार्‍या प्रत्येकासाठी... ..

‘लालबाग’चा आदर्श घ्यावा!

‘लालबाग’चा आदर्श घ्यावा!..

उघूरांवरील अघोरी अत्याचार

नुकत्याच प्रकाशित झालेल्या या अहवालानुसार, चीनमध्ये केवळ उघूरांवरील अत्याचारच सुरु नसून, महिलांची बळजबरीने नसबंदीही केली जाते, जेणेकरुन उघूरांच्या लोकसंख्येवर नियंत्रण ठेवता येईल. चीनमधून हाती आलेले काही स्थानिक दस्तावेज आणि स्थानिक महिलांच्या प्रत्यक्ष मुलाखतींच्या माध्यमातून ही माहिती समोर आल्याने चीनमध्येही एकच खळबळ उडाली...

चीन-जपानमध्येही संघर्ष

लडाखच्या गलवान खोरे आणि पँगाँग सरोवर परिसरात सीमावाद निर्माण करणार्‍या चीनला जपानने चांगलाच धडा शिकवल्याचे नुकतेच समोर आले. जपानच्या हवाई हद्दीत घुसलेल्या चीनच्या बॉम्बवर्षावक विमानाला जपानी हवाई सेनेच्या लढाऊ विमानांनी दूरवर पिटाळून लावले आहे. ..

यांच्या तर्‍हाच वेगळ्या...

सध्याच्या घडीला जागतिक प्रश्न म्हणून कोरोना आणि कोरोनामुळे निर्माण झालेल्या सर्वच स्तरातील समस्या हा यक्षविषय आहे. मात्र, पाकिस्तान, चीन आणि नेपाळ या तीन राष्ट्रांना त्याचे काही सोयरसुतक आहे, असे त्यांच्या एकंदरीत वागणुकीतून वाटत नाही. कोरोना महामारीच्या काळातून जग जात असताना भारताशी वाद घालण्याबरोबरच चीनने प्रशांत महासागरातील किरीबाती या छोट्याशा देशात आपले दूतावास सुरु केले आहे...

‘एव्हरीबडीज लाईव्हज मॅटर’

नो जस्टीस नो पीस, ब्लॅक लाईव्हज मॅटर.....

द्वेषावर चालवलेली द्वेषविरोधी आंदोलने

वर्णभेद, जातीभेद, लिंगभेद अशाप्रकारच्या भेदांविरुद्ध चाललेल्या आंदोलनाचे उद्धिष्ट समानता प्रस्थापित करण्याचे असले पाहिजे. इतिहासात या चळवळींचा उदय समता प्रस्थापित करण्यासाठीच झाला होता. मग ते अमेरिकेतील मताधिकारासाठी झालेले स्त्रियांचे आंदोलन असो अथवा आफ्रिकेतील कृष्णवर्णीयांचे आंदोलन...

भ्रामक ’पोस्ट’मुळे नेत्यांना दणका!

लोकप्रतिनिधींच्या सोशल मीडिया साईट्सचे सर्वेक्षण नुकतेच सर्वेक्षण करण्यात आले. फेक न्यूज, द्विअर्थी किंवा कमरेखालचे विनोद, अश्लाघ्य भाषेतील टीका, चुकीची माहिती पसरवणार्‍यांचे भविष्य अंधःकारात ढकलणारे निष्कर्ष या संशोधनातून उघड झाले आहेत..

बांगलादेशींचा चीनविरोध

भारताशी लडाख सीमेवर मानहानिकारक पराभव पत्करल्यानंतर चीन त्याचा वचपा काढण्यासाठी सर्वोपरी प्रयत्नशील आहे. चीनच्याच सांगण्यावरुन पाकिस्तान भारताशी पुन्हा सीमेवर एकीकडे आगळीक करतोय. त्याचबरोबर पाकिस्तानने इस्लामिक राष्ट्रांकडे भीक मागत अखेर ‘ओआयसी’ची बैठक बोलवून पुन्हा काश्मीरचा रागही आळवला. ..

कोण आहेत सरिता गिरी?

मात्र, पंतप्रधान के. पी. शर्मा ओली यांच्या राष्ट्रवादाच्या मुद्द्यावर सत्ताधारी आणि विरोधक अशा दोन्ही पक्षांतील सदस्यांना नव्या नकाशासाठी पाठिंबा द्यावा लागला. कोणत्याही पक्षाने विरोध न करता नव्या नकाशासंबंधींचे विधेयक नेपाळी संसदेत मंजूर झाले. परंतु, सर्वच संसद सदस्य नव्या नकाशाला पाठिंबा देत होते, तेव्हा केवळ एखा व्यक्तीने या दुरुस्तीला विरोध केला. हा विरोधाचा आवाज इतका दमदार होता की, कम्युनिस्ट पक्ष खवळला...

आता ‘आर्थिक सर्जिकल स्ट्राईक’

पाकच्या नापाक कुरापातींना आपण ‘सर्जिकल स्ट्राईक’च्या माध्यमातून उत्तर दिले. त्यानंतर पाकिस्तान तोंडावर हात ठेऊन बडबडत असल्याचे अनेकदा दिसून आले. आता पाळी चीनची आहे. मात्र, येथे पाकिस्तासारखी रणनीती चीनसाठी वापरणे शक्य आहे, असे वाटत नाही. ..

चिनीकोंडीचे ‘ट्रम्प’कार्ड

‘कोरोना’ला ‘वुहान व्हायरस, चिनी व्हायरस’ म्हणून वारंवार हिणवणार्‍या अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सर्वार्थाने चीनच्या कोंडीसाठी आघाडी उघडलेली दिसते. कोरोनापूर्व काळातील अमेरिका-चीन व्यापारयुद्ध आता चरण सीमेवर जाऊन पोहोचले आहे...

आंतरराष्ट्रीय शरणार्थी दिवस

‘सब है भूमी गोपालकी’ ही आपली भारतीय धारणा. पण, सगळी भूमी ईश्वराची असली तरी माणसाने ही भूमी वाटून घेतली आहे. तिथे आपापले साम्राज्य वसवले आहे. उद्या, दि. २० जून. ‘आंतरराष्ट्रीय शरणार्थी दिवस.’ या दिनानिमित्त जग, जगातील देश आणि जगभरची माणसे याबाबतची संकल्पना समजून घ्यायला हवी...

चला कामाला लागूया!

सगळी सोंगं आणता येतात, पण पैशाचे नाही. आपल्या अर्थव्यवस्थेचेही तसेच. अर्थव्यवहार, बाजारपेठ, अर्थचक्र म्हटलं की बहुतांश जण नाके मुरडून तसले विषय वाचण्याकडेही दुर्लक्ष करतात. पण, तुमचा-आमचा आणि प्रत्येकाचा संबंध या जगाशी दररोज येत असतो. तेव्हा कोरोनामुळे अर्थव्यवस्थेवर कोसळलेले हे संकट पेलण्यासाठी चला कामाला लागूया! ..

अति घाई संकटात नेई!

काहीच दिवसांपूर्वी स्वत:ला ‘कोरोनामुक्त’ घोषित करणार्‍या न्यूझीलंडमध्येही पुन्हा एकदा कोरोनाने डोके वर काढले. कोरोनाचे दोन नवे रुग्ण आढळल्याने, न्यूझीलंड सरकारच्या कोरोनामुक्तीच्या दाव्यावर पाणी फेरले. त्यामुळे कोरोनामुक्तीची घोषणा करुन जागतिक शाबासकी मिळवणार्‍या न्यूझीलंडने देशातील सर्व निर्बंध शिथील करुन अतिघाई तर केली नाही, असाच प्रश्न आता उपस्थित होतो...

फुग्यांना घाबरला हुकूमशहा!

मात्र, नुकत्याच घडलेल्या एका घटनेमुळे किम जोंग उन डरपोक आहे की काय, अशी शंकाही निर्माण होते आणि त्याला कारण ठरले ते फुगे. हो, फुगेच आणि किम जोंग उन या फुग्यांनाच घाबरल्याचे वृृत्त आहे. म्हणजे अमेरिकेसारख्या महासत्तेला स्वतःच्या क्षेपणास्त्र, अस्त्र-शस्त्रास्त्रांनी धमकावणारा किम जोंग उन साध्या फुग्यांना घाबरला! पण असे काय झाले की, किम जोंग उनवर फुग्यांमुळे भेदरण्याची वेळ आली?..

‘कोरोना’ अन् शैक्षणिक क्रांती!

जगात सुरू असलेल्या कोरोना आणि निर्बंधांचा फटका तर सार्‍याच क्षेत्रांना बसला. जगभरातील नामवंत विद्यापीठेही याला अपवाद नाहीत. शिक्षणासाठी परदेशवारी करणार्‍यांना जसा ‘लॉकडाऊन’मुळे शिक्षणाचा प्रश्न उद्भवला आहे, त्याहूनही कित्येक पटींनी जास्त चिंता जगभरातील विद्यापीठे आणि त्यांच्याशी संलग्न शिक्षण संस्थांना आहे. शंभरहून अधिक विद्यापीठे ‘लॉकडाऊन’मुळे कर्जाच्या भाराखाली दबली आहेत. ..

नेपाळी फुग्याला चीनची हवा?

भारताच्या सीमा भागात अतिक्रमण केल्याचा मुद्दा नेपाळच्या बाबतीत अजूनही गरम आहे. अशावेळी नेपाळने आता पुन्हा आगळीक केली आहे. चीनपाठोपाठ नेपाळनेही भारतासमवेत सीमावाद जन्माला घालण्याची तयारी केली आहे. भारतीय प्रदेशांवर दावा सांगणार्‍या वादग्रस्त राजकीय नकाशाला नेपाळच्या संसदेने नुकतीच मंजुरी दिली. ..

कट्टरतेचा खेळ

इस्लामच्या बाबतीत विचार करायचा तर ‘पब्जी’ खेळून एखाद्या पूजापद्धतीला प्रोत्साहन कसे मिळत असेल? ऑनलाईन गेम्समधील प्रत्येक गोष्ट त्यांनी इस्लामच्या तत्त्वांवर पडताळून पाहायला हवी. ‘पब्जी’ खेळावा की खेळू नये, याचेही उत्तर शोधण्याचा प्रयत्न अशा कट्टरपंथीयांणी केला पाहिजे...

बालश्रम कामगार पद्धतीचा निषेध

‘द इंटरनॅशनल लेबर ऑर्गनायझेशन’ने २००२ साली, १२ जून हा दिवस ‘आंतरराष्ट्रीय बालश्रम कामगार प्रथे’विरूद्धचा दिवस निश्चित केला. कारण, अर्थातच होते बालकामगारांची होणारी पिळवणूक बंद व्हावी, नव्हे कोणत्याही बालकाला स्वत:साठी किंवा इतर कुणासाठीही शिक्षण सोडून श्रम करायला लागू नयेत. बालकांचे शोषण होऊ नये...

किवींची ‘कोरोनामुक्ती’

न्यूझीलंडच्या पंतप्रधान जेसिंडा आर्डन यांनी गेल्या १७दिवसांपासून देशात एकही कोरोनाचा ‘अ‍ॅक्टिव्ह’ रुग्ण नसल्याची घोषणा केली आणि देशातील सर्व निर्बंध हटविण्यात आले. इतकेच नाही, तर ही आनंदाची बातमी कानावर पडताच आपण संगीतावर थोडेसे थिरकलो, अशी कबुलीही त्यांनी दिली. ..

‘योगी मॉडेल’ पाकमध्येही प्रसिद्ध

संपूर्ण जगभरात आणि भारतातही कोरोना महामारीचा प्रकोप वाढताना दिसत आहे. जगातील कोरोनाबाधितांची संख्या ७० लाखांपर्यंत पोहोचली, तर भारतातील रुग्णसंख्येने अडीच लाखांचा टप्पा गाठला. कोरोनाने सर्वत्र हाहाकार माजवलेला असतानाच, आपला शेजारी देश पाकिस्तानातही कोरोनाने धुमाकूळ घातला आहे. पाकिस्तानमध्ये कोरोनाग्रस्तांची संख्या वेगाने वाढत असून लवकरच ती एक लाखांच्याही पुढे जाईल, अशी स्थिती आहे. ..

‘त्या’चे तिथे असणे भारतासाठी अनुकूल

दाऊदने भारत सोडल्यावर तो नेपाळमार्गे दुबईत गेल्याची चर्चा आपण नेहमीच ऐकत असतो. तसेच, नंतरच्या काळात तो पाकिस्तानात असल्याचेदेखील वारंवार समोर येत गेले. यासाठी अनेकदा ‘रॉ’सारख्या संस्थेने दिलेल्या अहवालाच्या बातम्यादेखील यापूर्वी वाचनात आल्या आहेत. मात्र, दाऊद नेमका कुठे आहे, याबाबत संदिग्धता कायम राहिली. ज्या ज्या वेळी भारताने पाकला दाऊद त्या देशात असल्याबाबतचे पुरावे दिले, विचारणा केली त्या प्रत्येक वेळी पाकिस्तानने ‘आम्ही नाही त्यातले’ हीच भूमिका घेतली. त्यामुळे अधिकृतरित्या दाऊद हा पाकिस्तानमध्ये ..

‘ऑनर कीलिंग’वर बोलू काही...

इराणच्या तलेश शहरातील १४वर्षांची रोमानिया तिच्या ३५वर्षांच्या प्रियकरासोबत पळून गेली होती. त्यानंतर त्या दोघांनाही शोधण्यात आले. रोमानियाला तिच्या आईवडिलांकडे सुपूर्द केले खरे, पण त्याच रात्री रोमानियाच्या पित्याने तिचा खून केला. यावर इराणमध्ये वादळ उठले...

बुद्ध हसतो आहे...

गिलगिट-बाल्टिस्तान प्रदेशात पाकिस्तानकडून आता बुद्धाच्या वारशाची नासधूस सुरू आहे. सगळ्या जगाला शांती आणि अहिंसेचे धडे देणारा बुद्ध युद्धपिपासू पाकिस्तानला कधीच पटणार नाही. किंबहुना, पाकिस्तानला बुद्ध नको आहे. मात्र, त्याकरिता ऐतिहासिक वारसा पुसण्याचा उद्योग चालवून पाकिस्तान नेमका कोणता संदेश देऊ इच्छितो? ..

संकट वेळीच ओळखा!

कोरोना, ‘लॉकडाऊन’, कामगारांचे प्रश्न या सगळ्या संकटात चोर्‍यामार्‍या वाढतील, दरोडे पडतील आदी शक्यता अनेकांनी व्यक्त केली होती. पण बारकाईने लक्ष घातल्यास आता त्याची रीतसर सुरुवात झाल्याचे आपल्या सहज लक्षात येईल. पण, हे दरोडे कुणा एका व्यक्तीवर नव्हे, तर मानवी हक्कांवर पडू लागले आहेत आणि कोरोनाच्या संकटामुळे हे संकट आता दुय्यम वाटू लागले आहे...

अराजकवादी ‘अँटिफा’

अराजकवादी ‘अँटिफा’ला ‘दहशतवादी’ ठरवून कायदेशीर कारवाई करण्यासाठी ट्रम्प प्रशासनाला कायद्याचा आधार घ्यावा लागेल...

अंतराळ स्पर्धेचे बिगुल वाजले!

‘स्पेस एक्स’ने अंतराळ यानाचे प्रक्षेपण तर केलेच, पण ते तेवढ्यापुरते मर्यादित नाही, ही केवळ सुरुवात आहे, या क्षेत्रात आणखी बरेच काही व्हायचे आहे. त्यापैकी अंतराळ संशोधन क्षेत्राशी संबंधित अनेक गतिविधी घडत असल्याचे आपल्याला दिसतही आहे आणि त्यातून या क्षेत्रातील स्पर्धा अधिकाधिक वेगवान होईल, याचे संकेतही मिळतात..

‘कोरोना’नंतरची शहरे

आगामी काळात ‘फिजिकल डिस्टन्सिंग’च्या मानकांना प्राधान्य देत शहरांची रचना करणे आवश्यक असणार आहे. तसेच रिम कूलाहास यांनी कार्यालयांची रचना कशी असावी, याबाबत बोलताना सांगितले की, भविष्यात अ‍ॅमेझॉन, गूगल, अ‍ॅपलसारख्या खुल्या व मोठ्या कार्यालयांचे महत्त्व हे नक्कीच वाढणार आहे. ..

अमेरिकेत वर्णभेद आणि दंगल

अमेरिकेमध्ये मिनीयापोलीस शहरात सध्या दंगल, लुटमार सुरू आहे. हजारो लोक चेहर्‍याला मास्क लावून लूटमार, जाळपोळ करताना दिसतात. सारे जग कोरोनामुळे ठप्प असताना अमेरिकेमध्ये ही दंगल उसळली आहे. आधीच अमेरिकाही कोरोनामुळे जेरीस आली आहे...

देशाभिमानाच्या कृत्रिम कसरती

चीन सरकारकडून प्रस्तावित असलेल्या एका बहुचर्चित कायद्याला विरोध होतो आहे. बुधवारी त्या कायद्याविरोधातील निदर्शने करण्यात आली. चीनच्या राष्ट्रीय गीताचा अपमान केल्यास गुन्हेगारी शिक्षेची तरतूद करणारा हा कायदा आहे. मग आपल्या राष्ट्राचा अभिमान जोपासण्याविषयी कायद्याला नागरिक विरोध का करत असावेत? ..

कोरोना’ कहर आणि आंदोलन

मृतांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ मी व्हाईट हाऊसचा झेंडा अर्ध्यावर खाली उतरवला होता. विरोधकांनी मला बदनाम करण्यासाठी हा डाव साधला असून आमच्या चांगल्या कामांकडे लक्ष दिले जात नाही,” असे म्हणत या प्रकारावर पडदा टाकण्याचा ट्रम्प यांनी प्रयत्न केला. कोरोनामुळे होणार्‍या मृत्यूचा दर कमी होत असल्याचा दावा करत सारवासारवही केली...

‘युके’चे ‘पीके कनेक्शन’

भारताने गिलगिट-बाल्टिस्तान रिकामे करण्याच्या दिलेल्या जबर धमकीमुळे इमरान खान सरकारसोबतच पाकिस्तानी सैन्याचीही चांगलीच तंतरली. म्हणूनच की काय, पाकिस्तानचे लष्करप्रमुख कमर जावेद बाजवा काश्मीरला ‘विवादित क्षेत्र’ म्हणून मोकळे झाले आणि भारताने त्याचा ताबा घेण्यासाठी प्रयत्न केला, तर युद्धखोरीची नेहमीची भाषाही त्यांनी केली. म्हणजे, इतके वर्षं काश्मीर आमचेच, काश्मीरवर भारताचा हक्क नाही, असा तावातावाने अपप्रचार करणारा पाकिस्तान आता साफ उघडा पडला आहे...

अमेरिकेचे ‘लेझरास्त्र’

अमेरिका आणि चीनमध्ये मागील वर्ष-दीड वर्षापासून व्यापारयुद्ध चालू होते आणि आता कोरोनावरुन दोन्ही देश आमने-सामने उभे ठाकले आहेत. मात्र, या दोन्ही मुद्द्यांव्यतिरिक्त दक्षिण चिनी समुद्रावरील वर्चस्वासाठीही अमेरिका व चीनमध्ये सातत्याने तणातणी होत आली. चीन दक्षिण चिनी समुद्रावर अधिराज्य गाजवण्यासाठी हरतऱ्हेचे प्रयत्न करत असल्याचे दिसते तर अमेरिका चीनच्या उचापत्यांवरुन इशारे देते...

नेपाळचे चिनी वर्तन

नेपाळ आणि भारत यांच्या खुल्या सीमा आहेत. येथे कोणतीही सीमा (वायर-कुंपण) नाही किंवा कोणतीही भिंत उभी राहिलेली नाही. केवळ स्तंभात बेस सीमांकन आहे, परंतु भारत आणि नेपाळमधील सीमा कालानुरूप अदृश्य होत आहे. दोन देशांच्या सीमेच्या मध्यभागी असलेली ’न मॅन्स लॅण्ड’ शेकडो लोकांनी ताब्यात घेतली आहे, ज्यामुळे भविष्यात दोन्ही देशांत वाद निर्माण होण्याची दाट शंका आहे. ..

‘रेडलाईट एरिया’ आणि संवेदना

जगात सगळे ‘ऑलबेल’ असतानाही तिचे काहीच ‘ऑलबेल’ नसतेच. तर जगावर कोरोनाचे संकट असताना तिची परिस्थिती काय असेल? अर्थात, ती करत असलेला व्यवसाय समर्थनपर कधीच नाही. पण, ती माणूस आहे. कोरोना काळात तिच्या उदरनिर्वाहाचे काय झाले असेल? तिच्यावर अवलंबून असलेल्यांचे काय झाले असेल?..

साहित्याच्या पाटीवर...

साहित्य हे एकमेव असे साधन आहे, ज्याच्या मजकूरसेवेत कोरोना कोणताही खंड पडू देऊ शकले नाही. कारण, त्याच्या उपभोगाची पद्धत एकल आहे. समूहाचा संबंध त्यात फार नाही. त्यामुळे जगभरातील नामवंत लेखकांनी या संकटकाळात मानवाजातीच्या सेवेसाठी लेखण्या सरसावल्या. ..

चीनचा ‘बाजार’ उठवताना !

‘यूएस-इंडिया बिझनेस कौन्सिल’च्या मते, भारत हा चीनमधील गुंतवणूक आणण्यासाठी पूरेपूर प्रयत्न करतो आहे. ही मोहीम सुरू झाली असली तरीही याअंतर्गत आणखी व्यापक बदल आवश्यक असल्याचे मत या कौन्सिलच्या अध्यक्षा निशा बिस्वल यांनी व्यक्त केली आहे. यामुळे चीनमधील गुंतवणूक भारतात आणणे ही दीर्घकालीन प्रक्रिया आहे, हे आपण समजून घेण्याची गरज आहे. ज्या कंपन्या भारतात येण्यासाठी उत्सुक आहेत, त्या चीनमधील आपल्या कामाचा ओघ कमी करून हळूहळू भारतात पाय रोवण्यासाठी तयार होतील. जगात सुरू असलेली कोरोना महामारी, अपुरे मनुष्यबळ ..

‘पीस’ची पिसे काढायची वेळ!

एकेकाळी मुंबईत ‘इस्लामिक रिसर्च फाऊंडेशन’च्या नावाखाली अशाच दहशतवादी, कट्टर इस्लामिक विचारसरणीला खतपाणी घालणारा झाकीर नाईक. स्वत:ला इस्लामचा सर्वात मोठा अभ्यासक म्हणवून घेणारा नाईक 2016 साली भारतातून पळून मलेशियात दाखल झाला...