जगाच्या पाठीवर

जो आणि जिनपिंग

अमेरिकेचा नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष आणि त्याची ध्येय-धोरणे यावरून खरंतर जागतिक समीकरणांमध्ये चढ-उतार आपल्याला पाहायला मिळतात. आता अमेरिकेचे मावळते राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचेच उदाहरण घ्या. ज्या रशियाशी शीतयुद्धापश्चातही अमेरिकेचे संबंध कायम ताणलेले राहिले, ते संबंध ट्रम्प यांच्या काळात मात्र स्थिरावले...

हे बौद्धिक मागासपणाचे लक्षण!

मानवाचा त्याच्या निर्मितीपासूनच विकास होत गेला. सामाजिक स्थित्यंतरे आणि परिभाषा बदलत गेली. एका काळामध्ये जागतिक पटलावर वर्णद्वेष, जातीयवाद यांचे मोठे स्तोम माजवल्याचे आपणांस दिसून आले. कालांतराने समाज विकसित होत गेला आणि ही चुकीची विचारसरणी मागे पडत गेली. ..

भिकिस्तान रामभरोसेच!

‘काश्मीर आणि 370 कलम’ मुद्द्यांबद्दलही पाकिस्तानची जी भूमिका होती, त्या भूमिकेला मलेशियाचे समर्थन होते. थोडक्यात, ‘इस्लामी ब्रदरहूड’च्या नावाखाली या दोन देशांचे मेतकूट जमले होते. पण, जेव्हा कर्जाची गोष्ट आली, तेव्हा पाकिस्तान आणि मलेशिया या दोन देशांचे संबंध बिघडलेच. ..

उत्तर कोरिया पश्चिमेकडे?

कोरियन द्विपकल्पाची फाळणी होऊन स्वतंत्र उत्तर कोरिया अस्तित्वात आल्यापासून त्या देशाने कम्युनिस्ट विचारसरणीचा अंगीकार करत रशिया, चीन आदी देशांशी दृढ संबंध प्रस्थापित केले. किंबहुना रशिया, चीन व अन्य कम्युनिस्ट देशांच्या पाठबळानेच अमेरिका व अमेरिकेने समर्थन दिलेल्या दक्षिण कोरियासमोर उत्तर कोरिया उभा ठाकला. ..

‘टेस्ला’चे भारतातील पाऊल!

एक असा व्यक्ती, ज्याने भविष्य वर्तमानात साकारण्याची हिंमत केली आणि खरोखरी ते सत्यातही उतरवले, असा असामान्य माणूस आता जगभरात पाय रोवण्याची सुरुवात भारतापासून करतोय, हे सर्वस्वी अभिमानास्पद आहे. ..

पण, ‘त्यांच्या’ स्वप्नांचं काय?

‘लॉकडाऊन’मधील कोमेजलेल्या शहरांची स्थिती नेमक्या शब्दांत व्यक्त करणार्‍या वरील ओळी... कोरोनामुळे जग एकाएकी थांबले. ‘लॉकडाऊन’मुळे घरात माणसं ‘लॉक’ झाली,..

जागतिक व्यवस्था बदलांना प्रारंभ होणार

चिनी कोरोना विषाणूच्या संक्रमणाने गेल्या दशकाच्या अखेरच्या वर्षात संपूर्ण जगभरात आपला प्रभाव निर्माण केला. त्यामध्ये अमेरिकेसारखी जागतिक महासत्ता, युरोपसारखे संपन्न आणि पुढारलेले देश, जागतिक व्यवस्थेत आपली अरेरावी सिद्ध करू पाहणारा चीन आणि नव्या जागतिक व्यवस्थेची गरज वारंवार बोलून दाखविणारा भारत, या सर्वांवर त्याचा परिणाम झालाच. अमेरिकेमध्ये तर सत्ताबदल होण्यातही कोरोनाने मोठी भूमिका बजावली आहे. ..

पुढील काळात अमेरिकेचीच चर्चा

नुकत्याच अमेरिकेत निवडणुका पार पडल्या. त्याचे निकालदेखील घोषित करण्यात आले. त्या निकालानंतर ट्रम्प यांच्या रिपब्लिकन पक्षाची प्रतिक्रियादेखील जगाने पहिली. एकंदरीतच अमेरिकेत झालेल्या निवडणुकांकडे बारकाईने पाहिल्यास तेथील लोकशाही आगामी काळात संकटात असणार आहे काय? असा प्रश्न निर्माण होतो. ..

स्वदेशी लसीचा जगात डंका

‘सीरम इन्स्टिट्यूट’ आणि ‘भारत बायोटेक’ या दोन भारतीय कंपन्यांच्या कोरोनारोधी लसींना केंद्र सरकारने मंजुरी दिली आणि एकच गहजब माजवला गेला. भारताच्या यशोगाथेला विरोध करण्यालाच आपले यश मानणार्‍या तथाकथित उदारमतवाद्यांनी ‘कोव्हिशिल्ड’ आणि ‘कोवॅक्सिन’चा वापर करण्यावर आक्षेप घेतला. समाजवादी पक्ष, काँग्रेस यांसारख्या राजकीय पक्षांनीदेखील स्वदेशात विकसित केलेल्या भारतीय लसीचा विरोध करता करता अकलेचे तारे तोडले. मात्र, भारतीय कोरोनारोधी लस आणि जगातील अन्य देशांची नेमकी भूमिका काय, हे समजल्यास इथे ‘सीरम इन्स्टिट्यूट’ ..

तेव्हा ‘डफली’ मोडून पडते?

चीनमध्ये सर्वेसर्वा असलेल्या कम्युनिस्ट पार्टीने आपल्या नऊ कोटी सदस्यांसाठी नवीन नियमावली बनवली आहे. ती नुकतीच जाहीर झाली, त्यानुसार कम्युनिस्ट पक्षाचा एखादा निर्णय सदस्यांना पटला नाही, तर ते सोशल मीडियावर याबाबत काहीएक मत मांडू शकत नाहीत. पक्षाबाबत सोशल मीडियावर व्यक्त होण्यासाठी मर्यादा घालण्यात आल्या आहेत...

महासत्तेतील उपासमारी

अमेरिकेतील बालकांची स्थिती तर इतकी बिकट आहे की, दर चौथ्या बालकालाही उपाशीपोटीच झोपावे लागते. ‘फिडिंग अमेरिका’तर्फे ५४.८ कोटी नागरिकांना अन्नधान्याची पाकिटं वाटली गेली. पण, संस्थेच्या आकडेवारीनुसार, अन्नधान्य पाकिटांची संख्या ही महामारी सुरू होण्यापूर्वीच्या संख्येपेक्षा ५२ टक्के अधिक नोंदविण्यात आली. इतकेच नव्हे, तर या पाकिटांचे वाटप करताना अमेरिकेत मोठ्या रांगाही लागल्या...

अलिबाबा आणि ‘चिनी’ चोर

मुळातच खुनशी विचारसरणीच्या कम्युनिस्ट सरकारने जॅक मा यांनाच गायब केले आहे. गेल्या दोन महिन्यांपासून त्यांचा काहीही पत्ता नाही. ते जीवंत आहे की त्यांना ठार मारले, याचीही काहीच कल्पना नाही. अर्थात, आपल्याविरोधात बोलणाऱ्याचा आवाज कायमचा बंद करणे म्हणजेच त्याला ठार मारणे, ही जगभरातील कम्युनिस्टांची सवय आहे. ..

नव भारताचे नवे रूप

भारताच्या अस्थायी सदस्य म्हणून सुरू झालेल्या कार्यकाळामुळे पाकिस्तानची चिंता वाढणार असल्याचे दिसून येत आहे. भारताने अनेकदा दहशतवादाविरोधात आक्रमक भूमिका घेतली आहे. त्यामुळे पाकिस्तानची चिंता यावेळीही वाढणार आहे. संयुक्त राष्ट्रातील भारताचे स्थायी सदस्य त्रिमूर्ती यांनीदेखील याचे संकेत दिले आहेत...

बदलता नेपाळ, हिंदू नेपाळ

शेजारी म्हणून नेपाळला वाचवावे, नेपाळकडे लक्ष द्यावे, असे नेपाळच्या नेपाळ कम्युनिस्ट पक्षाचे सध्याचे नेते पुष्पकमल दहल प्रचंड यांनी भारत देशाला आवाहन केले आहे. काही महिन्यांपूर्वी नेपाळ म्हणजे चीनचा हस्तक, पाकिस्तानचे प्रतिरूप म्हणूनच भारताशी व्यवहार करत होता. ..

दोष तुमचाच; इतरांचा नाही!

कोरोना संकटातून सावरल्यानंतर जुलै महिन्याच्या सुरुवातीस क्रिकेटची गाडी रुळावर येण्यास सुरुवात झाली. मार्च-एप्रिलपासून रद्द झालेले क्रिकेटचे सामने टप्प्याटप्प्याने सुरू करण्यात आले. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांप्रमाणेच विविध देशांच्या लीग स्पर्धांनाही प्रारंभ झाला. ..

नाठाळाच्या माथी हाणू काठी!

कुठल्याही देशात व्यापार करायचा म्हटला की, तिथली संस्कृती, भाषा आणि परंपरांचा आदर करणे हे आपसूकच आले. मग त्यासाठी अत्यंत आकर्षक जाहिराती, कॅम्पेनद्वारे ग्राहकांचे लक्ष वेधून घेतले जाते. मात्र, गेल्या काही दिवसांमध्ये ‘अ‍ॅमेझॉन’ या बहुराष्ट्रीय कंपनीचा जो मनमानी कारभार सुरू आहे, त्याला स्वतःच्या पायावर धोंडा मारून घेणे, यापलीकडे काहीही म्हणू शकत नाही. ..

जीए सिंधू देश; आमेन!

पाकिस्तानमध्ये चिनी नागरिकांवर हल्ले होत आहेत. नुकतेच पाकिस्तानच्या आर्थिक राजधानी कराचीमध्ये एका कारच्या शोरूमध्ये चिनी नागरिकांवर आणि त्याच्या साथीदारावर हल्ला झाला. मात्र, ते थोडक्यात बचावले, तर कराचीमध्येच चिनी नागरिकाच्या गाडीला बॉम्बने स्फोट करून उडविण्यात आले. सातत्याने चिनी नागरिकांवर हल्ले होत आहेत. ..

‘सीपेक’च्या निमित्ताने चीनची आगळी नीती

आंतराष्ट्रीय राजकारणात राष्ट्राचे सार्वभौमत्व अबाधित असणे हे अत्यंत आवश्यक असते. कमजोर राष्ट्र किंवा परावलंबी राष्ट्र हे जगातील एखाद्या बलाढ्य राष्ट्राचे आश्रित होणे म्हणजे त्या राष्ट्राने स्वतःचे ‘स्व’त्व गमावणे हेच होय. ..

पाकिस्तानचा भविष्यकाळ दक्षिण सुदान

भुकेने तडफडणारी बालकं आणि त्यातच त्यांचा अंत झाल्यावर हतबल झालेल्या मातेने त्या मृत बालकांवर अंतिम संस्कारही न करता जंगलात टाकून येणे, ही घटना कधीची असावी? फार पूर्वीची का? तर नाही, ही घटना आहे डिसेंबर २०२० ची. या महिन्यात जवळ जवळ १७ बालकांचा भूकबळी गेला आहे. २०१३ सालच्या सर्वेक्षणामध्ये दक्षिण सुदानचा मानव विकास एकांक हा -०.४७३ होता. यावरूनच दक्षिण सुदानमध्ये काय परिस्थिती असेल हे कळते...

सेमी कंडक्टरसाठी ‘क्वॉड’ सहकार्य गरजेचे

‘क्वॉड’ गटातील देश सेमी कंडक्टर चीपचे उत्पादन करून सप्लाय चेन मजबूत करण्यात अनेक कारके महत्त्वाची आहेत. जसे की, जवळपास सर्वच तंत्रज्ञानाधारित क्षेत्रामध्ये सेमी कंडक्टर उद्योग महत्त्वाची भूमिका निभावतो. सेमी कंडक्टर जगातील सर्वाधिक उच्च मूल्याच्या सप्लाय चेनपैकी एक आहे व कोणताही देश यात संपूर्णपणे स्वावलंबी होऊ शकत नाही...

बायडन, इस्रायल आणि पॅलेस्टाईन

इस्रायलच्या जन्मापासूनच अमेरिकेने त्यांची तळी उचलून धरली आहे. अमेरिकेच्या लष्करी आणि परराष्ट्र धोरणामध्ये इस्रायलसाठी नेहमीच महत्त्वाचे स्थान राहिले आहे; अर्थात त्यामागे मध्य पूर्वेत अरबांना आपल्या टाचेखाली ठेवायची अमेरिकेची रणनीती होती. कारण तेव्हा मध्य पूर्वेतील तेल अमेरिकेसाठी महत्त्वाचे होते; अर्थात आता तो मुद्दा गौण झाला आहे. मात्र, तरीदेखील ट्रम्प यांच्या कार्यकाळातही इस्रायलचे महत्त्व आबाधित होते आणि आता बायडन यांच्या कार्यकाळातही त्यात बदल होणार नाही...

‘कोरोना’चे नवे कोडे...

कोरोना जगभरातून अथवा भारतातून अजूनही हद्दपार झालेला नाही, उलट या विषाणूने आपले रंग-ढंग-स्वरूप बदलून मानवजातीसमोर एक नवीन आव्हानच उभे केले आहे. तेव्हा, नवीन वर्षीही आपण सर्वांनी स्वत:ची काळजी घेण्याचाच संकल्प करूया आणि कोरोनाला दूर ठेवूया!..

मंतरलेले पाणी एक थोतांड

पोप फ्रान्सिस यांनी दि. ९ डिसेंबर रोजी ख्रिस्ती बांधवांना संबोधित केले. ते म्हणाले की, “जेव्हा ख्रिश्चन प्रार्थना करतात, तेव्हा मृत्यू थरथर कापतो. कारण, आपल्या बापाने, जिजसने मृत्यूवर विजय मिळवला. त्यामुळे जिजसची प्रार्थना केली की, आपल्यापर्यंत येणारा मृत्यूही थरथर कापेल.” ..

जागतिक कलंक

‘बोको हराम’ या दहशतवादी संघटनेने १६ डिसेंबर रोजी नायजेरियाच्या उत्तरी कतसिना प्रांताच्या सरकारी शाळेवर हल्ला केला. शाळेतील ३३० विद्यार्थ्यांचे त्यांनी अपहरणही केले. ‘बोको हराम’ संघटनेचे खरे नाव आहे ‘जमात-ए-हली-सुन्ना-लिदावती-वल जिहाद.’ या संघटनेच्या नावाचा अर्थ होतो की, मोहम्मद पैगंबरांची शिकवण आणि ‘जिहादा’चे जागरण करणे, त्यांना सर्वदूर पोहोचविणे. पण, अशी घृणास्पद हिंसा करून, शाळेतल्या अजाण बालकांचे अपहरण करून, या दहशतवादी संघटनेने जगाला कोणता संदेश आणि विचार दिला आहे? हा कोणता धर्मविचार आहे? हे तर ..

‘त्यांना’ उमगलेला भारत

“मला, भारतात राहायला सुरक्षित वाटत नाही, कधी हा देश सोडून जावं, असं वाटतं, हमे चाहिए ‘आझादी’, देश धोक्यात आहे, लोकशाही धोक्यात आहे,” अशी विधाने केली की, ती ‘ब्रेकिंग न्यूज’ ठरतात. काही काळ त्याच्या डाव्या आणि उजव्या दोन्ही बाजूंनी चर्चा. मग त्यावर बहिष्काराची मोहीम. भारतीयांसाठी या गोष्टी आता काही नव्या राहिलेल्या नाहीत. दररोज नवे वाद, चर्चा, नकारात्मकता आणि त्यावरून येणार्‍या बातम्या, पुन्हा चर्चा आणि पुन्हा तेच, असे चक्र फिरतच असते. पण, थोडं थांबू, जग आपल्याबद्दल काय म्हणतंय तेही ऐकूयात... ..

१० कोटी डॉलर्सचा दावा!

‘काश्मीर-खलिस्तान रेफरेंडम फ्रंट’ संघटनेसोबत आणखी दोन संघटनांनी मिळून सप्टेंबर २०१९ साली पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह आणि लेफ्टनंट जनरल कंवलजीत सिंह ढिल्लन (ढिल्लन हे ‘डिफेन्स इंटेलिजन्स एजन्सी’चे महानिदेशक असून ‘इंटिग्रेटेड डिफेन्स स्टाफ’चे उपप्रमुख आहेत.) यांच्यावर अमेरिकेतील टेक्सास येथे न्यायालयात १० कोटी डॉलरचा दावा ठोकला. काश्मीरचे ‘३७० कलम’ रद्द केल्याबद्दल, काश्मीर राज्याचे विशेष अधिकार समाप्त करून काश्मीरचे दोन भाग केले, हा मुद्दा घेऊन हा दावा ठेाकला गेला होता. मंगळवार, ..

श्रीलंकेचे ‘इंडिया फर्स्ट’

हिंदी महासागर परिसरामध्ये भारताचे महत्त्व समजून घ्यायची गरज आहे. श्रीलंका भारताच्या समुद्री आणि हवाई सुरक्षेच्या कक्षेतही येते, त्याचा लाभ आम्ही घ्यायची गरज आहे. त्यासोबतच श्रीलंका भारताच्या कोणत्याही प्रकारच्या हितसंबंधांच्या आड कधीही येणार नाही, हेदेखील भारताने समजून घ्यायची गरज आहे. ..

मानवाधिकारावर प्रश्नचिन्ह

जागतिक महायुद्धाच्या पश्चात जगात शांतता नांदावी आणि जगातील नागरिकांचे मानवीय अधिकार सुरक्षित राहावे, यासाठी संयुक्त राष्ट्र संघ स्थापन करण्यात आला. मात्र, नुकताच संयुक्त राष्ट्र संघाच्या सुरक्षा परिषदेने आपला एक निर्णय देत मानवाधिकारावरच प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. असे म्हटले, तर वावगे ठरणार नाही. ..

अफगाणिस्तानचे अभिव्यक्तिस्वातंत्र्य

अफगाणिस्तानच्या मलाला मैवाद या पत्रकार महिलेचा दि. १० डिसेंबर रोजी खून झाला. तिच्या गाडीवर अंधाधुंद गोळीबार करण्यात आला. ती अफगाणिस्तानच्या ‘इनिकास टीव्ही’ आणि रेडिओसाठी काम करायची. आपल्या वार्तांकनामध्ये, निवेदनामध्ये सामाजिक आशय, मानवी मूल्ये अधोरेखित करण्याचा ती प्रयत्न करायची. २०२०च्या ऑगस्ट महिन्यापासून अफगाणिस्तानमध्ये अनेक पत्रकारांवर, कलाकारांवर आणि विचारवंतांवर असेच हल्ले झाले...

‘कोरोना’चा लोकशाहीला संसर्ग?

नुकत्याच एका आंतरराष्ट्रीय संशोधनातून कोरोनामुळे विविध देशांतील लोकशाही व्यवस्थाच धोक्यात आल्याचा निष्कर्ष काढण्यात आला. त्यामुळे हा निष्कर्ष कसा काढला गेला, तो कितपत योग्य ठरावा, यांसारख्या मुद्द्यांचा या लेखात केलेला हा ऊहापोह...

पाक-चीन्यांचे भिकार खेळ!

कधी काश्मीर तर कथित प्रकरणांतील मुस्लिमांवरील अत्याचार यावरून उपदेशाचे डोस देणार्‍या पाकिस्तानची खोड आता अमेरिकेनेच मोडली ते बरे झाले. ‘नागरिकत्व सुधारणा कायदा’ मुद्द्यावरून भारताला घेरणार्‍या इस्लामिक राष्ट्रांनी पाक-चीनमध्ये सुरू असलेली मोगलाई उघड्या डोळ्यांनी पाहण्याचे कष्ट घ्यावेत... ..

जगातील धार्मिक असहिष्णु देश

अमेरिकेच्या मते, अल शबाब, अल कायदा, बोको हराम, हयता तहरीर अल शम, हुथी, आयएसएस, आयएसआयएस ग्रेटर सहारा, आयएसएस वेस्ट आफ्रिका, जमात नासर अल इस्लावल मुस्लीमिन आणि तालिबान या संघटना आंतरराष्ट्रीय दृष्टिकोनातून धार्मिक स्वातंत्र्यावर घाला घालत आहेत. मात्र, अमेरिकेच्या या अहवालामध्ये आशिया किंवा आफ्रिका या खंडातील देशच आहेत. अमेरिका. युरोप किंवा ऑस्ट्रेलिया खंडात धार्मिक असहिष्णुता नाही का?..

नेपाळमध्ये पुन्हा ‘गर्व से कहो हम हिंदू हैं...’

जागतिक समुदायापुढे भारताचे आक्रमक राष्ट्र अशी प्रतिमा करण्याचा चीनच्या आचरट प्रयत्नांना तेव्हा नेपाळ अगदी हिरिरीने प्रतिसाद देत होता. त्याचे मुख्य कारण म्हणजे, भरमसाठ आर्थिक मदत देऊन नेपाळला आपला मांडलिक बनविण्याच्या प्रयत्न, हेच आहे. आता मात्र नेपाळच्या कम्युनिस्ट पक्षापुढे एक वेगळेच आव्हान उभे राहिले आहे. ते म्हणजे, नेपाळला पुन्हा हिंदु राष्ट्र घोषित करण्याचे आंदोलन आता देशात सुरू झाले आहे...

‘कोरोना’ लस, भारत आणि जग

वैश्विक महामारी असलेल्या कोरोनाला प्रतिबंध करणारी लस आगामी काही आठवड्यात येणार आहे, अशी माहिती पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दिली. त्यामुळे भारतीयांच्या आशा आता पल्लवित झाल्या आहेत. कोरोनावर लस यावी यासाठी जागतिक व्यासपीठावरदेखील यापूर्वी अहोरात्र प्रयत्न करण्यात आले होते. जागतिक आरोग्य संघटनाही अधूनमधून कोरोनावाढीचे संकेत देत असते. २०२० या वर्षातील साधारण आठ ते नऊ महिने कोरोनाच्या सावटाखाली गेले. कोरोनाचा प्रभाव नियंत्रित आणण्यासाठी लस हा एक महत्त्वाचा पर्याय आहे. ..

पश्तुनी आणि ‘मुस्लीम ब्रदरहुड’

‘मुस्लीम ब्रदरहुड’च्या गप्पा मारत जगभरातल्या मुस्लिमांना एकत्र यायचे आवाहन पाकिस्तान करतो. मात्र, त्यांच्याच देशात धर्माने मुस्लीम असलेल्या पश्तुनींना मात्र पाकिस्तानमध्ये जगणे मुश्किल आहे. पश्तुनी हे अफगाणी लोकांसारखे राहतात, हा आक्षेप पाकिस्तान्यांचा आहे. ..

आता ‘अ‍ॅमेझॉन’विरोधात आघाडी

‘ई-कॉमर्स’ क्षेत्रातील बडी कंपनी म्हणून ‘अ‍ॅमेझॉन’चे नाव घेतले जाते. मात्र, चालू घडामोडींचा विचार करता, ‘अ‍ॅमेझॉन’साठी सध्याचा काळ अजिबात चांगला नाही. कारण, ‘अ‍ॅमेझॉन’च्या मनमानी कारभाराविरोधात ठिकठिकाणी एकापेक्षा एक खटले सुरू आहेत, तर अशातच आता ‘अ‍ॅमेझॉन’विरोधात ‘#मेकअ‍ॅमेझॉनपे’ ही मोहीम छेडण्यात आली आहे. ..

‘कोरोना’ उगमस्थान कोणते?

कोरोनाचे उगमस्थान कुठे आहे, असा प्रश्न कुणालाही विचारला तर चीन, असेच अपेक्षित उत्तर मिळेल. त्यातल्या त्यात बर्‍यापैकी सुशिक्षित किंवा माहितगार व्यक्तीला याबद्दल विचाराल, तर ‘वुहान’ शहर, असेही उत्तर मिळेल. मात्र, याच चीनने भारतामुळे जगात कोरोना पसरला, असा दावा केला आहे. ..

खान-बाजवा युती संकटात?

पाकिस्तानात सध्या इमरान खान सरकार आव्हानांचा सामना करीत आहे. गेल्या चार महिन्यांपासून सरकारविरोधी पक्षांनी इमरान खान सरकारविरोधात केलेली युती, कराचीसारख्या शहरात निघालेले लाखोंचे मोर्चे, मौलाना डिझेलसारख्या भडकाऊ नेत्याकडे तूर्तास असलेले विरोधी पक्षाचे नेतृत्व, यामुळे पाकिस्तानचे राजकारण ढवळून निघाले आहे. त्यातच आलेले कोरोनासंकट हे एक आव्हान इमरान खान सरकारपुढे आहेच. ..

संस्कृती रक्षण म्हणजे आणखीन काय?

हजारो वर्षांचा वारसा असलेली आपली भारतीय संस्कृती महान आणि तितकीच वैविध्यपूर्ण. मात्र, ब्रिटिशांच्या काळापासून तिचे पतन करण्याचे मनसुबे आक्रमणकारी शासकांनी वारंवार रचले. ‘सोने की चिडीया’ असलेल्या या देशातील संपत्ती, पुरातन वास्तू, मंदिरे वारसा स्थळांचे वैभव आक्रमकांनी लुटून नेले. मोदी सरकारच्या काळात काही ना काही कारणास्तव अशा अमूल्य वस्तूंचा ठेवा पुन्हा जोपासण्याचा प्रयत्न केला जात आहे, ही चांगली सुरुवात म्हणावी लागेल. ..

पॅरिस कराराचे काय?

जागतिक तापमानवाढ नियंत्रित करण्यासाठी ‘पॅरिस करार’ अस्तित्वात आला. २०१५ साली पॅरिस कराराच्या अनुषंगाने योजना झालेली दिसून येते. जागतिक राजकारणात या सगळ्या कागदी कार्यक्रमांचा आढावा घ्यायचा प्रयत्न झाला, तर स्टाकहोम परिषदेपर्यंत जावे लागेल. पर्यावरण हा मानवजातीसमोरचा एक गंभीर प्रश्न आहे आणि त्याकरिता सर्व देशांनी स्वतःवर बंधने घालून घेतली पाहिजेत, हा विचार जागतिक पातळीवर सुरू झाला...

युएईचा निर्णय किती लाभदायी?

कोरोनाशी सामना करण्यासाठी युएई सरकारने नुकताच आपल्या कायद्यात बदल केला आहे. या नव्या निर्णयानुसार आता तेथे व्यवसाय करणार्‍या परदेशी नागरिकांना पूर्ण मालकीची परवानगी देण्यात आली आहे. यामुळे दोन ते तीन वर्षांपासून तळागाळातील विकासामध्ये वाढ होणार असल्याचे युएई सरकारच्यावतीने सांगण्यात आले आहे. ..

कुणीही गुलाम राहणार नाही हाँगकाँगमध्ये!

चिनी प्रशासनाने एक व्हिडिओ प्रसारित केला आहे. त्यामध्ये सांगितले आहे की, हाँगकाँगची शिक्षण प्रणाली २०२२ पर्यंत पूर्णत: बदलली जाणार आहे. या शिक्षणामध्ये देशभक्ती, निष्ठा या विषयांचा भर दिला जाणार आहे. जेणेकरून हाँगकाँगची भविष्यातली युवापिढी देशभक्त होईल. यावर हाँगकाँगची जनता प्रश्न विचारत आहे की, कोणता देश? आम्ही चिनी नाही. आमचा देश चीन नाही. आमचा देश हाँगकाँग आहे. आमच्या देशाबद्दल आम्हाला अभिमान, स्वाभिमान, प्रेम, निष्ठा आहे. त्यामुळेच तर चीनचे कुठल्याही प्रकारचे पारतंत्र्य आम्हाला नको आहे. ..

चिन्यांचे विचारदर्शन आणि वास्तव

कोरोना काळाच्या निमित्ताने चीनचे जे रूप जगाने पाहिले ते खरेच विश्वासास पात्र आहे का? तिबेट, हाँगकाँग, तैवान, नेपाळ, पाकिस्तान, या देशांसोबत चीनचे जे संबंध आहेत, ते संबंध ताओच्या दर्शनानुसार विश्वासास पात्र आहेत का? ‘मोहिस्ट’ तर्कशास्त्र मानणारेही चीनमध्ये बहुसंख्य आजही आहेत. ‘मोहिस्ट’ दर्शनाने ताओच्या दर्शनशास्त्रावर प्रश्न निर्माण केले. एका राष्ट्राची दुसऱ्या राष्ट्रावर विजय-पराजयाची संकल्पना बाद केली, ‘मोहिस्ट’ दर्शनानुसार युद्ध आणि अतिक्रमण हे निषिद्ध आहे, हिंसा करू नये, प्रेम आणि अहिंसा हे जीवनाचे ..

नेपाळ ‘ओली’स...

नेपाळी काँग्रेसचे संसदीय प्रमुख जीवन बहाद्दूर शाही यांनी आपल्या जीवाचे काही बरेवाईट झाले, तर त्यासाठी चीनच जबाबदार असेल, असे विधान करुन एकच खळबळ उडवून दिली. पण, या नेपाळी काँग्रेसी नेत्याला चीनवर दोषारोप करत, एवढे मोठे विधान करण्याची वेळ का बरं आली असेल?..

‘शैटिन’चा चीनला ‘चेक’ मेट

चेक प्रजासत्ताकमधील ‘शैटिन’ ही एक खासगी दूरसंचार कंपनी. मात्र, देशात या कंपनीचे जाळे जवळपास ९९.६ टक्के लोकसंख्येपर्यंत पसरलेले आहे. त्यामुळे चेकमधील ती सर्वांत मोठी खासगी कंपनी ठरते. या ‘शैटिन’ने चेकमध्ये ‘५ जी’ तंत्रज्ञानासाठी चिनी सरकारच्या ‘हुवावे’सह अन्य सर्व कंपन्यांना नकार कळविला आहे. आता ‘शैटिन’ ‘५ जी’ तंत्रज्ञानासाठी स्वीडनच्या ‘एरिक्सन’ कंपनीसोबत काम करणार आहे. या निर्णयाचे विशेष महत्त्व म्हणजे, हा निर्णय चेक प्रजासत्ताकाच्या सरकारने घेतलेला निर्णय नाही, तर ‘शैटिन’ कंपनीने घेतलेला हा निर्णय ..

नवा भारत : एक आव्हान

भारताची अमेरिकेसह तिचे सहकारी देश व अन्य लोकशाही देशांसोबतची असणारी सामरिक भागीदारी मोडीत काढून त्याचा जागतिक आर्थिक महासत्ता असणार्‍या अमेरिकेला जोरदार धक्का देण्याचा डाव आहे, असा दावा अमेरिकन परराष्ट्र मंत्रालयाच्या एका अहवालात करण्यात आला आहे...

याजिदींच्या नव्या बाबा शेखच्या निमित्ताने...

आजही याजिदी समुदाय या अत्याचाराच्या छायेत आहे. या अशा परिप्रेक्षातही याजिदी आपला धर्म आणि त्याचे रितीरीवाज विसरले नाहीत. आमच्यावर भयंकर अत्याचार झाला तेव्हा कुठे गेला धर्म, कुठे गेला तो देव किंवा कुठे गेला बाबा शेख धर्मगुरू असे याजिदींनी विचारले नाही. त्यांच्या मनात तसा विचारही आला नाही. त्यांची धर्मसंबंधित आस्था आणि विश्वास कायम आहे. ही आस्था, हा विश्वासच याजिदी समुदायाला अनन्वित अत्याचारातूनही जगण्याचे बळ देत असेल हे नक्की. ..

इस्लामी कट्टरतेला खतपाणी

आज जगासमोर इस्लामी कट्टरतावाद आणि चीनच्या विस्तारवादाचे आव्हान उभे ठाकलेले असून वैश्विक शांतीसमोरील सर्वात मोठा धोका म्हणून त्यांना ओळखले जाते. मात्र, न्यूझीलंडच्या पंतप्रधान जेसिंडा आर्डेन आपल्या बेटाला संकट आणि समस्येच्या अशा भोवर्‍यात घेऊन जाऊ इच्छितात की, ज्यातून बाहेर पडणे मुश्किल होईल. ..

'पब्जी’चे पुनरागमन!

'पब्जी मोबाईल डेव्हलपर्स’तर्फे नुकतीच पुन्हा एकदा भारतात दणक्यात प्रवेश करण्याची घोषणा करण्यात आली. ज्यावेळी चिनी अ‍ॅप्सवर बंदी घालण्यात आली होती, त्यावेळीच हा व्हिडिओ गेम पुन्हा भारतात येणार असल्याची घोषणा करण्यात आली होती. मात्र, याला अधिकृत दुजोरा कंपनीतर्फे नुकताच देण्यात आला. 'पब्जी’ पुन्हा येत असला तरीही या कंपनीला भारताच्या अटीशर्तींशी जुळवून घ्यावे लागणार आहे. त्यामुळे बंदीपूर्वी सुरू असलेल्या 'पब्जी’च्या स्वैराचाराला चापही लागला आहे. ..

...तर २०२१ हे २०२० पेक्षाही भीषण!

यंदाचे वर्ष आता जवळपास संपल्यात जमा समजावे. चालू नोव्हेंबर आणि पुढचा डिसेंबर. खरंतर दरवर्षी वर्षाअखेर हा विचार प्रत्येकाच्या मनाला एकदा तरी स्पर्शून जातो की, ‘अरेच्चा, हे वर्षं संपलेसुद्धा. कधी आले, कधी गेले, कळलेच नाही ना!’ २०२० बाबतही जवळपास सर्वांचीच अशी भावना असेल, तर नवल ते काय... ..

सेन्सेक्स, जग आणि ‘कोरोना’ लस

ज्या सकारात्मक वृत्ताची वाट सगळे पाहत होते, ते वृत्त प्राप्त झाल्याने बाजार उत्साही तेजीने वर आला. फायझर कंपनीने कोरोना लसीबाबत दिलेल्या सकारात्मक आणि आश्वासक अहवालाने बाजारात उत्साह पसरला. फायझरच्या म्हणण्यानुसार, जर्मन भागीदार बायोएनटेक एसीसोबत विकसित केलेली कोविड लस ९० टक्क्यांहून अधिक प्रमाणात परिणामकारक आहे. कोणत्याही कंपनीने पहिल्यांदाच इतक्या मोठ्या प्रमाणात कोविडला रोखणारी प्रभावी लस प्राप्त झाल्याची बातमी दिल्याने जग लवकरच पूर्ववत होत असल्याचा विश्वास निर्माण झाला आहे. ..

नजर हटी, दुर्घटना घटी...

उद्या १५ नोव्हेंबर! हा दिवस ‘आंतरराष्ट्रीय रस्ते अपघातग्रस्त दिवस’ म्हणून स्मरण केला जातो. ‘धूम मचाले धूम मचाले धूम’ असे म्हणत वेगमर्यादा ओलांडणारे मोटरसायकलस्वार सगळ्यांचीच डोकेदुखी ठरतात, नव्हे दुचाकी घेणे म्हणजे अपघात होईल की काय, अशी शंकाकुशंका मनात असणारेही बहुसंख्य लोक आहेत. ..

विस्तारवादाविरोधात मोदीच!

अमेरिकेच्या अध्यक्षीय निवडणुकीत विद्यमान अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या पराभवाच्या वार्तेने जगातील अनेक देश आनंदित झाले असतील आणि त्यापैकीच एक म्हणजे आपला शेजारी चीन. डोनाल्ड ट्रम्प गेल्याने भारतासह संपूर्ण जगावर आता आपल्याला एकहाती वर्चस्व गाजवता येईल, असे मनसुबेही चीनने केले असतील. पण, पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी शांघाय सहकार्य परिषदेच्या मंचावरुन संबोधित करताना डोनाल्ड ट्रम्प अध्यक्षीय निवडणूक जिंकले नाही तरी भारत चीनच्या कारस्थानी फुग्यातली हवा फुस्स करण्यात सक्षम असल्याचे दाखवून दिले. ..

पथदर्शी भारतीय संस्कृती

रामनामाचा जप करत, वानरसेनेने सेतू बांधला. ‘जय श्रीराम’ म्हणत हनुमंताने लंकादहन करून रावणाच्या अहंकाराचा बिमोड केला. त्याच घटनेचे स्मरण ब्रिटनचे पंतप्रधान बोरिस जॉन्सन यांनी करून आपल्या देशवासीयांना महामारीला हरवण्यासाठी भावनिक साद घातली. ..

टिग्रेतील ठिणगी...

राज्य-राष्ट्र संघर्ष उफाळून आला की, आपसुकच त्या एका राज्याची नव्हे, तर संपूर्ण राष्ट्राचीच शांतता भंग पावते. राज्याच्या राष्ट्रपासून विभक्त होण्याच्या मागणीने मग इतरही राज्ये कमी-अधिक प्रमाणात ढवळून निघतात आणि फुटीरतावादी शक्ती डोके वर काढून या परिस्थितीचा गैरफायदा घेण्यासाठी तर टपलेल्याच असतात. असेच काहीसे चित्र सध्या निर्माण झाले आहे इथिओपिया या उत्तर आफ्रिकेतील देशामध्ये. ..

आफ्रिकेसाठी भारत-चीनची स्पर्धा

भारतानेदेखील आफ्रिकेकडे विशेष लक्ष देण्यास काही काळापासून सुरुवात केली आहे. त्यासाठी मोदी सरकारने आफ्रिकी देशांचे संमेलन आयोजित केले होते आणि त्याला अतिशय चांगला प्रतिसादही मिळाला होता; अर्थात केवळ आर्थिक गुंतवणूक करणे, कर्ज देणे यातूनच प्रभावक्षेत्र वाढवायचे नसते. त्यासाठी सांस्कृतिक, शैक्षणिक प्रभावक्षेत्रही वाढवावे लागते. आफ्रिकी देशांमध्ये शिक्षणक्षेत्रामध्ये सध्या भारत आणि चीनची स्पर्धा सुरू आहे. ..

बायडन विजय आणि अफगाणिस्तान

अमेरिकेत सत्तांतरण करणारा राष्ट्रध्यक्षपदाच्या निवडणुकांचा निकाल लागला आहे. डोनाल्ड ट्रम्प आणि जो बायडन यांच्यात मतांचे सतत बदलणारे समीकरण हे निश्चितच उत्कंठावर्धक असेच होते. ट्रम्प यांची कारकिर्द जगाने अनुभवली. आता बायडन यांच्या गळ्यात विजयाची माळ पडली आहे. बायडन यांच्या विजयाचे तर्क लढविले जात होतेच. ..

‘मुस्लीम सिस्टरहूड’ आहे की नाही?

२०१८ मध्ये संयुक्त अरब अमिरातीमधूनन लॉन्जेन यांचे अपहरण केले गेले. त्याना पुन्हा सौदीत आणून तुरूंगात डांबले गेले. कारण, काय तर महिलांनाही वाहन चालवण्याचा अधिकार मिळावा म्हणून ती प्रयत्न करत होती. पुढे आठवडाभरातच सौदीच्या राजाने महिलांनी वाहन चालवू नये, हा कायदा रद्द केला. मात्र, लॉन्जेनची तुरूंगातून मुक्तता केली नाही. इतकेच नव्हे, तर त्यांना घटस्फोट द्यावा म्हणून त्यांच्या पतीवरही दबाव टाकला जात आहे..

‘मुस्लीम ब्रदरहूड’चे वास्तव

आखाती देशांत बहुसंख्य मुस्लीम बांधव कामाला जातात. कित्येक मुस्लिमांना असे वाटते (मुस्लीम बांधवांशी चर्चां करून हे विधान करत आहे) की मुस्लीम देशात कामाला गेल्यावर तिथे सुख-समाधान मिळेल. कारण, शरियत कायदा आहे. मुस्लीम राष्ट्र आहे आणि आम्हीही मुस्लीम आहोत. पण, तिथे गेल्यावर कळते की, तिथे यांना भारतीय मुस्लीम म्हणून दुय्यम दर्जाची वागणूक दिली जाते. कारण, तेथील मुसलमानांच्या मते, भारतीय मुस्लीम हे मूळ मुस्लीम नसून ते इतर धर्मातून आलेले आहेत...

अमेरिकेत महिलांचा कौल कोणाला?

सुदूर राज्यांमधील अगदी लहानात लहान आणि कमीत कमी मतदार असलेल्या भागांमध्येही ट्रम्प यांनी त्यांचे हे प्रचार अभियान अतिशय आक्रमकतेने राबविण्यावर विशेष जोर दिला. त्यातही महिला मतदारांना प्रभावित करू शकणार्‍या आणि त्यांच्या मनात बायडन - डेमोक्रेटिक पक्षाविषयी नकारात्मकता कशी निर्माण होईल, असा प्रचाराचा सूर ठेवण्यात आला. त्यासाठी बायडन यांच्या स्वस्त घरे योजनेला लक्ष्य करण्यात आले...

शिक्षण स्थगितीचा आर्थिक फटका

कोरोना काळात करण्यात आलेले ‘लॉकडाऊन’ व परिणाम स्वरूप बंद असणार्‍या शाळा यामुळे अर्थव्यवस्थेलादेखील मोठा फटका बसत आहे. या आर्थिक संकटाची झळ सर्वात जास्त दक्षिण आशियाई देशांना बसत आहे. जगातील अनेक देशांनी त्यांच्या जीडीपीचा मोठा भाग गमावला असल्याचे समोर येत आहे...

फ्रान्स हिंसाचार आणि धर्मांध

जगभरात धर्माच्या नावाने पाशवी उन्माद माजवणारे जगाचे काही शत्रू आहेत. हे शत्रू धर्माचे मानवी रूप, त्यातील मानवी शाश्वत मूल्ये समाजासमोर मांडण्याऐवजी धर्माच्या नावावर क्रूरता, हिंसा पसरवतात...

विश्वास कसा ठेवणार?

आपल्या निवडणूक प्रचाराच्या दरम्यान जो बायडन यांनी मोदी सरकारवर नेहमीच टीका केली. भारत सरकारने पाकिस्तान, बांगलादेश आणि अफगाणिस्तानातील धार्मिक अत्याचारग्रस्तांना देशात आसरा देण्यासाठी ‘नागरिकत्व सुधारणा कायदा’ लागू केला. मात्र, बायडन यांनी ‘सीएए’विरोधात विधाने केली. तसेच बायडन यांनी ‘एनआरसी’ आणि काश्मीर मुद्द्याच्या अनुषंगानेदेखील भारतविरोधी वक्तव्ये केली...

सातासमुद्रापार ‘अक्षय पात्र’

‘वसुधैव कुटुंबकम्’ ही सनातन धर्माची मूळ विचारधारा आणि संस्कृती... याच भारतीय संस्कृतीने जेव्हा-जेव्हा जगावर संकट ओढावले, त्या-त्या वेळेस या आपल्या मूलमंत्राला समोर ठेवून अविरत कार्य केले आहे. ‘अक्षय पात्र’ या स्वयंसेवी संस्थेने लंडनच्या विद्यार्थ्यांना अन्नदान मोहीम सुरू करून पुन्हा एकदा जगासमोर आदर्श ठेवला याची दखल घ्यायलाच हवी.....

लढाईचे वायदे अन् खायचे वांदे!

जगातील सर्वाधिक लोकसंख्येच्या आणि कोरोनामुळे संपूर्ण जगाची डोकेदुखी ठरलेल्या चीनमध्ये सध्या खाद्यान्न संकटाने भीषण रूप धारण केलेले दिसते. त्यामुळे एकीकडे ‘चीनचे लढाईचे वायदे अन् दुसरीकडे खायचे वांदे,’ अशी स्थिती निर्माण झाली आहे. पण, जगातील सर्वाधिक लोकसंख्या पोसणार्‍या आणि महासत्तेचे स्वप्नरंजन करणार्‍या चीनवर ही अशी वेळ का यावी, हा महत्त्वाचा प्रश्न यानिमित्ताने उपस्थित होतो...

‘१७ + १’ला युरोपचा खोडा

संपूर्ण जगभरात प्रथम आर्थिक आणि त्यानंतर राजकीय नियंत्रण प्रस्थापित करण्याची चीनला खुमखुमी आहे. त्या दृष्टीनेच चीनचा सर्व कारभार चालत असतो. केवळ आशियातच नव्हे, तर जगातही चीन हीच एक महासत्ता राहू शकते, यावर चीनचा ठाम विश्वास आहे. त्यामुळेच एकाच वेळी जगातील गरीब राष्ट्रांमध्ये भरमसाठ आर्थिक गुंतवणूक करायची, त्यांना हळूहळू आपले मांडलिक बनवायचे आणि अमेरिका, जपान, भारत, रशिया, ऑस्ट्रेलिया या देशांना आव्हानही द्यायचे, असे चीनचे धोरण आहे. त्यातही प्रामुख्याने आफ्रिकेसह मध्य आणि पूर्व युरोपच्या देशांमध्ये ..

टपाल मतदान आणि चर्चा

अमेरिकेच्या वेगवेगळ्या राज्यात प्रत्यक्ष मतदानाच्या एक दिवस आधी जावूनदेखील मतदान करता येऊ शकते असा नियम आहे. अमेरिकेच्या बर्‍याच राज्यांत, मतदानाच्या दिवशी कोणतीही राष्ट्रीय सुट्टी नसते, प्रथम मते दिली जातात. परंतु, प्रत्येक राज्यात मतमोजणीची प्रक्रिया वेगळी असते. दि. ३ नोव्हेंबरपासून मतमोजणी सुरू होईल. तेव्हा यावेळी बरेच मुद्दे हे चर्चेत येण्याची शक्यता आहे. यापूर्वीचा सर्वात मोठा मुद्दा हा असेल की, मागील निवडणुकीच्या तुलनेत पोस्टल बॅलेटची संख्या खूप जास्त असेल...

राजा तो रहे मस्ती में...

गेल्या तीन महिन्यांपासून थायलंडचे विद्यार्थी आंदोलन करत आहेत, मोर्चे काढत आहेत. आता कुणी म्हणेल त्यात आपल्या भारतीयांना, त्यातही महाराष्ट्राला काय नवीन? तर आपल्याला नवीन नाही. पण, थायलंडसाठी हे नवीनच आहे. तिथल्या नियमानुसार राजाविरोधात आंदोलन करणे काय, नुसते ‘ब्र’ उच्चारून विरोध केला, तरी त्या कृत्यासाठी १५ वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा आहे. राजा आणि तिथल्या सत्ताधारी व्यक्तीला विरोध हा गुन्हाच समजला जातो. ..

चिनी दादागिरीविरोधात ‘बेका’

लष्करी साहित्याच्या आदान-प्रदानासाठी भारताने २०१६साली ‘एलईएमओए’ करारावर हस्ताक्षर केले होते. सदर करारामुळे दोन्ही देशांदरम्यान लष्करी साहित्याची देवाणघेवाण अधिक सुलभतेने होईल, असे ठरले. या दोन्ही करारानंतर आताचा तिसरा करार भारताला अमेरिकेच्या सर्वात उपयुक्त आणि महत्त्वपूर्ण भागीदाराच्या रूपात ओळख मिळवून देईल. ही ओळख आतापर्यंत ‘नाटो’ देशांपुरतीच मर्यादित होती. पण, ती आता भारतालाही मिळेल. ..

बांगलादेशशी तुलना योग्य की अयोग्य?

आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीने विकासदराची आकडेवारी जाहीर केली आणि राहुल गांधींसारख्या विरोधकांना बोलण्यासाठी आयते कोलीत मिळाले; अर्थात देशातील आर्थिक स्थिती चांगली नाही, हे खरेच; मात्र ती दाखविण्यासाठी बांगलादेशचे उदाहरण द्यावे, हे विरोधकांचे दुर्दैव. ..

‘हलाल’ने हालहाल...

विडोडो यांच्या म्हणण्याप्रमाणे, इतर देशांमधून ज्या लसी इंडोनेशिया मागवणार आहे, त्या ‘हलाल’ आहेत अथवा नाही, याची आधी रीतसर माहिती घ्यावी आणि याबाबत जनतेच्या मनात कोणत्याही शंकाकुशंका घर करता कामा नये. त्यामुळे इस्लामिक देशांत पुन्हा एकदा लसींवरून ‘हलाल की हराम’ हा वाद उफाळून येण्याची शक्यता नाकारता येत नाही...

‘इसिस’चे बदलते महिला धोरण

संघटनेचा सर्वाधिक प्रभाव असणार्‍या ‘रुमियाह’ (पूर्वीचे नाव ‘दाबिक’) या डिजिटल नियतकालिकाचा वापर केला जातो. या नियतकालिकाद्वारे ‘इसिस’ आपले कथित तत्त्वज्ञान आणि संपूर्ण जगावर इस्लामचे राज्य स्थापित करण्यासाठी काय करणे आवश्यक आहे, याचा प्रचार करते...

उपासमारीच्या उच्चाटनासाठी...

‘जागतिक अन्न कार्यक्रम’ अर्थात ‘वर्ल्ड फूड प्रोग्राम’ (डब्ल्यूएफपी) यांना यंदाच्या नोबेल शांतता पुरस्कार जाहीर करून नोबेल समितीने या जागतिक कार्यक्रमाची प्रासंगिकता आणि महत्त्व अधोरेखित केले आहे. ‘डब्ल्यूएफपी’ला मिळालेला हा सन्मान हा जरी महत्त्वाचा असला तरी, अन्नधान्याच्या जागतिक स्तरावर उपलब्धतेसंबंधी अजूनही बर्‍याच अडचणी आहेत...

दारिद्य्र निर्मूलन दिवस : काही प्रश्न

दारिद्य्र निर्मूलन करताना आर्थिकतेसोबतच मानसिकतेचा आणि जगण्याच्या संदर्भातल्या सर्वच बाबींचे मापन होणे गरजेचे आहे. कारण, दारिद्य्र आर्थिकतेवरच अवलंबून नाही. आर्थिक संपन्नता असूनही जर माणसाकडे त्या आर्थिकतेतून समाधान प्राप्त करण्याची मनोवृत्ती किंवा भौतिक स्थिती नसेल तर काय करायचे? ज्या देशाची परिस्थिती सदैव युद्धजन्य असेल, पैसे असूनही त्याला हव्या असलेल्या वस्तू विकतही मिळत नाहीत, तर त्याच्या दारिद्य्राला कसे मोजायचे?..

मुरलीधरनवरील ‘८००’ वादात

नुकतीच मुथय्या मुरलीधरनच्या आयुष्यावर एका चित्रपटाचीही घोषणा करण्यात आली असून, त्याचे पोस्टरही प्रकाशित झाले. जगात सर्वाधिक कसोटी बळी घेणार्‍या मुथय्या मुरलीधरनच्या आयुष्यावरील चित्रपटाचे नाव ‘८००’ असून त्यात तामिळ अभिनेता विजय सेतुपती मुख्य भूमिका साकारणार आहे. लवकरच या चित्रपटाचे चित्रीकरण होऊन हा चित्रपट प्रदर्शितही होईल. पण, त्याआधीच ‘८००’ चित्रपटाची चर्चा सुरू झाली. पण, त्याचे कारण जनतेच्या मनातली नाराजी हे आहे...

‘हसीना’ मान जाएगी?

बांगलादेशच्या पंतप्रधानपदी खुद्द एक कणखर महिला विराजमान आहे. २००८ पासून शेख हसीना बांगलादेशच्या पंतप्रधानपदी असून त्यांची ही सलग चौथी टर्म आहे. मग हाच प्रश्न पडतो की, शेख हसीना यांना एक महिला म्हणूनही बलात्कारासारख्या गंभीर गुन्ह्याचे तितकेसे गांभीर्य नाही का? जन्मठेपेऐवजी फाशीची शिक्षा सुनावण्याची गेल्या कित्येक वर्षांची जनतेची मागणी त्यांना का मान्य नाही? की, मानवाधिकारवाद्यांच्या दबावाखाली किंवा समाजातील पुरुषप्रधान गटांना खूश करण्यासाठी त्या याकडे दुर्लक्ष करतात?..

पाकसाठी उघूर मुस्लीम ‘नापाक’

भारतात मुस्लीम समुदायावर मोठ्या प्रमाणात अत्याचार केले जातात, काश्मीरमध्ये तर मुस्लीम समुदाय जीव मुठीत धरूनच जगत असतो, भारतात सत्ताधारी भाजप मुस्लिमांना दुय्यम दर्जाचे नागरिक मानतात, त्यांच्या हक्कांवर गदा आणली जाते, अशा प्रकारचे फुकाचे आरोप पाकिस्तानकडून नेहमीच होत असतात.उघूर मुस्लीम..

प्रतिबंधाचे राजकारण

सध्या वैश्विक स्तरावर अमेरिकेत होऊ घातलेल्या निवडणुकांची मोठी चर्चा आहे. अमेरिका हा देश महासत्ता म्हणून ओळखला जात असल्याने त्याच्या निवडणुकांमधील मुद्देही जागतिक स्थितीवर छाप पाडणारे असतात. आपल्याकडे विकास हा मुद्दा जसा प्रचाराचा आणि मताच्या जोगव्यासाठी महत्त्वाचा ठरत असतो, तसा अमेरिकेत सध्या व्हिसा मुद्दा गाजत आहे. ..

कोरोना आणि श्रद्धा-अंधश्रद्धा

कोरोना सैतान आहे. त्यामुळे सैतानाला संपविण्यासाठी येशूला शरण जायला हवे, असे तिथल्या काही चर्च व्यवस्थेने जाहीर केले. दुसरीकडे झिंबाब्वे प्रॉफेट इम्यॅनुअल माकनदिवा यांनी जाहीर केले की, “कोरोनाने तुम्ही मरणार नाही, कारण देवाचा दूत तुमच्या सोबत आहे.” टांझानियामध्ये तर ‘लॉकडाऊन’ काळात मशिदी आणि चर्च खुले होते...

गुगलविरोधात भारतीय अ‍ॅप्स एकत्र

गुगल ‘पेटीएम’सारख्या भारतीय स्टार्ट-अप अ‍ॅप्सवर अनैतिक, बेकायदेशीर कृती केल्याचा आरोप करत असून एकेकाळी भारतीय स्टार्ट-अप अ‍ॅप्ससाठी फायदेशीर ठरलेली गुगल आता त्यांनाच बंद-ठप्प करण्यासाठी काम करत असल्याचे दिसते. नुकतीच भारतीय पेमेंट स्टार्ट-अपने पेमेंट कमिशनची रक्कम ३० टक्क्यांपर्यंत वाढवली...

मैत्रीचा अरुणोदय!

अमेरिका आणि भारत यांच्यात संरक्षण क्षेत्रातील सहकार्य गेल्या काही काळात जलदगतीने वाढलेले दिसते. भारताला आम्ही अत्याधुनिक यंत्रणा आणि शस्त्रास्त्रे पुरवली आहेत. उभय देशांसाठी ही बाब महत्त्वाची आहे. भारताच्या संरक्षणासाठी महत्त्वाचे करार पूर्ण होत आहेत. भारताचे सार्वभौमत्व अबाधित राहावे, यासाठीही हा मैत्रीचा अध्याय महत्त्वाचा आहे...

राजमत वि. जनमत

रविवारी मतदानाच्या निकालानंतर मात्र मुस्लीमबहुल किर्गिझस्तानमध्ये लोकं रस्त्यावर उतरली. आधीच आर्मेनिया आणि अझरबैजानच्या संघर्षामुळे पूर्व युरोपातले वातावरण तापले असताना, मध्य आशियातील किर्गिझस्तान मध्ये पेटलेल्या जनआक्रोशाच्या ठिणगीने बघता बघता वणव्याचे स्वरूप धारण केले आणि आता या देशात निवडणुकांचे निकाल रद्द करण्याच्या मागणीने अधिकच जोेर धरलेला दिसतो...

‘डिझेल’च्या भडक्यात इमरान होरपळणार?

सध्याचे इमरान खान सरकार उलथून टाकण्यासाठी सर्व विरोधी पक्षांनी मौलान फजलुर रहमान उर्फ ‘मौलाना डिझेल’ याची मदत घेण्याचे ठरविले आहे. त्यामुळे आता या डिझेलच्या भडक्यात अगोदरच कमकुवत झालेले इमरान खान होरपळणार का, हा प्रश्न महत्त्वाचा ठरणार आहे...

राग चीनचा फायदा भारताला !

जगात चीन विरुद्ध असणारा राग हा स्पष्टपणे दिसून येत आहे. आणि त्याचाच फायदा भारताला होताना दिसत आहे. २०१९ या वर्षाला निरोप देताना २०२० मध्ये नवीन आशा उराशी बाळगत जगाने २०२०चे स्वागत केले. मात्र, २०२०च्या मार्च महिन्यापासून जग जणू स्थिरावल्यासारखे झाले. कारण, जगात झालेला कोरोनाचा प्रादुर्भाव. कोरोनामुळे मानवी जीवनासमोर जसे आरोग्याचे संकट उभे राहिले तसेच, जगातील नागरिकांसमोर आर्थिक संकटही उभे राहिले. केवळ नागरिकच नव्हे, तर जगातील देशांचे आर्थिक गणितदेखील बिघडले...

चिनी स्वातंत्र्यदिनाचा निषेध

चीनच्या स्वातंत्र्यदिनानिमित्त कॅनडामध्ये चिनी दूतावासाबाहेर हाँगकाँग, तिबेट, व्हिएतनाम, मंगोलियन, तैवान या देशांतील सदस्यांनी आंदोलन केले. चीनच्या अतिविस्तारवादी अणि दडपशाहीचा निषेध केला. यात हाँगकाँगमधल्या काही लोकांनी तर भारताचा तिरंगाही हातात घेतला होता. ‘चिनी ड्रॅगन’ म्हणून आशिया खंडात मुजोरी करणार्‍या चीनला यामुळे बराच शह बसला आहे...

‘कोरोना’पेक्षा मोठा आजार!

कोरोना महामारी एकवेळ जगातून हद्दपार होईलही, संपूर्ण जगही त्यानंतर पूर्वपदावर येईल. परंतु, या संकटाने केलेले आघात निस्तारत असताना जगाचे झालेले नुकसान पुढील काही वर्षेही भरून न निघणारेच असेल. जगभरातील लोकांमध्ये जाणवणारे मानसिक आजार हे त्याचेच एक उदाहरण आहे. त्यावर वेळीच पावले उचलली नाहीत, तर ही समस्या अधिक भीषण रुप धारण करु शकते. ..

भारताचा हात फिलिपिन्सबरोबर

भारत आणि फिलिपिन्समध्ये झालेल्या द्विपक्षीय करारांतर्गत दोन्ही देश पारस्परिक व्यापारात वाढ करण्यावर तर भर देतीलच. पण, उत्पादन शुल्कात कपात करण्याचा निर्णयदेखील घेतील. तसेच दोन्ही देश द्विपक्षीय संबंध अधिक दृढ करण्याच्या मुद्द्यावरही सहमत झाले आहे. फिलिपिन्सचे व्यापार आणि उद्योग सचिव सेफरिनो एस. रोडेल्फो यांनी ‘पीटीए’चा दृष्टिकोन व्यवहार्य असल्याचे म्हटले. ..

आर्मेनिया वि. अझरबैजान...

एकीकडे संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या ७५व्या सत्रात देशोदेशीचे प्रमुख दहशतवादविरोध, जागतिक शांततेची निकड हेच दरवर्षीचे घासून गुळगुळीत झालेले मुद्दे मांडत असताना, पूर्व युरोप आणि पश्चिम आशियातील ख्रिश्चनबहुल आर्मेनिया आणि मुस्लीमबहुल अझरबैजान यांच्यात युद्धजन्य परिस्थिती निर्माण झाली. गेल्या तीन दशकांपासून दोन्ही देशांमधील वादग्रस्त भूभाग असलेल्या नागोर्नो-काराबाखवरून (एनकेआर) सध्या ही वर्चस्वाची लढाई पेटली आहे. अजूनही या भागातील परिस्थिती निवळलेली नसून संयुक्त राष्ट्रसंघ, रशिया, अमेरिका यांनी दोन्ही देशांना ..

इमरान खानचे रडगाणे

पाकिस्तानला काश्मीरच्या स्वायत्ततेशी कोणतेही कर्तव्य नाही, त्यांनी काश्मीरचा आणि काश्मिरी तरुणांचा वापर केवळ दहशतवादी संघटनांसाठी केला आहे. सर्वांत महत्त्वाचे पाकिस्तानमुळे ‘काश्मिरियत’ धोक्यात आल्याचा आरोपही करण्यात आला. जुनैद कुरेशी यांच्या आरोपामुळे खरे तर आधीच उघडा पडलेला पाकिस्तान आणखीनच गोत्यात आला आहे. कारण, सध्या पाकिस्तान हे संपूर्ण जगासाठी अपयशी राष्ट्र कसे असते, याचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे. त्यामुळे पाकिस्तानचे रडगाणे हा जगासाठी सध्या मनोरंजनाचा विषय ठरत आहे...

आता अमेरिकेचा इराण मुद्दा

अमेरिकेला इराणविरोधात कारवाई करायची असेल आणि त्यास जागतिक संघटना व अन्य देशांचा पाठिंबा न मिळाल्यास त्यांचा रोष अमेरिकेवर वाढणे स्वाभाविक असणार आहे...

अन्नाची नासाडी?

‘फूड अ‍ॅण्ड न्यूट्रिशियन ऑर्गनायझेशन ऑफ युएन’ या संघटनेने जगाला आवाहन केले आहे की, ‘कोविड’च्या संकटकाळात अन्नाची नासाडी करू नका, गरजूंना अन्न वितरण करा. कारण, कोरोनामुळे कामधंदे ठप्प पडले आहेत. लोकांकडे पैसे नाहीत. नवा अन्नसाठा बाजारात उपलब्ध होण्यासाठीची परिस्थितीही आशादायक नाही. अन्नाच्या नासाडीसंदर्भातही या संस्थेने जागृती केली आहे. ..

चीनचा वाजणार बॅण्ड

ब्राझीलचे परराष्ट्रमंत्री अर्नेस्टो अराजो यांच्याशी चर्चा केल्यानंतर माईक पॉम्पिओ यांनी प्रसारमाध्यमांना सांगितले की, “मी ब्राझीलच्या भविष्याला चिनी कम्युनिस्ट पक्षाच्या जाळ्यापासून सुरक्षित ठेवण्याच्या महत्त्वावर विषयावर चर्चा केली,” तर परराष्ट्र खात्याने आपल्या निवेदनात म्हटले की, ब्राझीलने व्हेनेझुएलाच्या शरणार्थ्यांना आश्रय दिल्याबद्दल धन्यवाद आणि चीन तथा हुवावेचे नाव न घेता म्हटले की, अमेरिका आणि ब्राझील वाढत्या व्यापारी व डिजिटल सुरक्षेच्या दिशेने काम करतील...

‘तो’ दिवस लवकर उजाडावा!

कोरोना विषाणूचा आजार एक दिवस साध्या सर्दी-तापासारखाच होऊन जाईल. सर्दी, पडसे ज्याप्रमाणे दोन-तीन दिवस राहते, विनाउपचार किंवा किरकोळ उपचार घेतल्यानंतर प्रकृती ठणठणीत होते, त्याचप्रमाणे कोरोना हा आजारही मानवी शरीर परतवून लावू शकेल, असा सकारात्मक विचार किंवा आशावाद नाही, तर ही बाब एका संशोधनातून समोर आली आहे. ..

कुबूल हैं, कुबूल हैं, कुबूल हैं।

पाकिस्तानचे पंतप्रधान इमरान खान हे ‘इलेक्टेड’ नाही, तर ‘सिलेक्टेड’ पंतप्रधान असल्याचा आरोप पाकिस्तानातील सर्वच विरोधी पक्षांनी निवडणुकांच्या निकालानंतर केला होता. पण, इमरान खान यांच्यावर दोषारोपण करताना या विरोधी पक्षांनी आजवर पाकिस्तानी लष्करावर थेट निशाणा साधला नव्हता. इमरान खान यांचा ‘पीटीआय’ हा पक्ष मतदानातील आकड्यांचे घोटाळे करुन सत्तेवर आला, याच्याही सुरस कथा पाकिस्तानात सांगितल्या गेल्या. पण, यामागे प्रत्यक्ष लष्कराचाच हात आणि आशीर्वाद असल्याचा सूर सर्वपक्षीय बैठकीत आळवला गेला अन् पाकिस्तानमध्येही ..

नवा गडी, नवी सुरुवात...

पंतप्रधान मोदी यांना राजकीय घराण्याचा कोणताही वारसा नसताना त्यांनी स्वप्रयत्नाने राजकारणात सर्वोच्च स्थान प्राप्त केले आहे. त्याचप्रमाणे जपानच्या अन्य नेत्यांप्रमाणे सुगा कोणत्याही राजकीय घराण्याचे वारसदार नाहीत, त्यांना तसा मोठा वारसाही नाही. आपली राजकीय कारकिर्द सुगा यांनी आपल्या प्रयत्नांनीच घडविली आहे. त्यामुळे राजकारणामध्ये स्वतंत्र आणि धाडसी निर्णय घेण्याची क्षमता त्यांना प्राप्त झाली आहे...

‘क्रा-कालवा’ भारतीय समृद्धीचे द्वार

सुमारे १३५ किमी लांब असा हा प्रकल्प आहे. तसेच, हा कालवा थायलंडचे आखात आणि अंदमान येथील समुद्र यांच्यातील दुवा म्हणून कार्य करणार आहे. भारत या प्रकल्पाच्या शर्यतीत सहभागी झाला असल्याने याचा मोठा सामरिक फायदा येणार्‍या काळात भारताला होणार आहे. तसेच, यामुळे हिंदी महासागर आणि दक्षिण चीन समुद्रादरम्यानचे अंतरदेखील घटणार आहे...

ये कंपनी नही चलेगी...

बशीर बद्र यांची ही शायरी पाकिस्तानचे पंतप्रधान इमरान खान यांच्या सद्यस्थितीचेच जणू अचूक वर्णन करते. पाकिस्तानी लष्कराच्या फांदीवर बसूनच खान ‘शोहरत की बुलंदी’पर पोहोचले. पण, आता त्या फांदीलाही खान यांचे वजन पेलवेनासे झाले असून फांदीसकट ही ‘खान-ए-शोहरत’ कोसळण्याच्या मार्गावर असल्याचे चित्र आहे. ..

आंतरराष्ट्रीय समान वेतन दिन

आज १८ सप्टेंबर. हा दिवस ‘आंतरराष्ट्रीय समान वेतन दिन’ म्हणून संयुक्त राष्ट्राने घोषित केलेला आहे. समान वेतन कसे, तर लिंग, जात, धर्म, वंश, प्रांत यानुसार वेतन न मिळता, प्रत्येक व्यक्तीला त्याने केलेल्या कामानुसार वेतन मिळावे. हा पुरुष आहे म्हणून याला जास्त वेतन आणि ही स्त्री आहे म्हणून तिला कमी वेतन, या अलिखित लिंगभेदाला खिळ बसावा, असा या दिनामागचा उद्देश. त्याचसोबत वर्णभेद म्हणजे श्वेतवर्णीय कामगाराला जास्त वेतन, तर तुलनेने अश्वेतवर्णीयाला कमी वेतन हेसुद्धा पाश्चात्त्य देशात आजही घडत आहे, तर या असल्या ..

‘अ‍ॅमेझॉन’चे महागडे दुकान

“या वस्तूची किंमत बाजारात १,३०० रुपये आहे, तुम्ही ती १,५५० रुपयांना का विकत आहात?,” एका ग्राहकाचा ऑनलाईन वस्तू खरेदी करताना आलेला प्रश्न, “पेट्रोल तर सात रुपये प्रति लीटर सरकारला मिळते आहे, मग ते ७० रुपयांना का विकले जाते, कधी विचारलात?, आपले काम करा,” हे कंपनीकडून मिळालेले उत्तर... ऑनलाईन वस्तू खरेदी-विक्रीतील घोळ नवा नाही. मात्र, मूळ वस्तूच्या किमतीपेक्षा जास्त भाव वाढवून लुबाडणेही चुकीचेच! एका अमेरिकन संस्थेने याबद्दल नुकताच आवाज उठवला आहे. ..

युरोपचाही चीनला ‘दे धक्का’

भारत आणि संपूर्ण इंडो-पॅसिफिक क्षेत्राला आणखी एक दिलासा देणारी बातमी येऊन झळकली. ती म्हणजे, गेली कित्येक वर्षं चीनशी मिळतेजुळते घेतलेल्या युरोपियन युनियनने आता आपले वजन आणि लक्ष इंडो-पॅसिफिक क्षेत्राच्या हिताकडे केंद्रित करायचे ठरवले आहे. त्यामुळे भारतासाठी देखील ही नक्कीच एक सकारात्मक घटना म्हणावी लागेल. ..