जगाच्या पाठीवर

आता प्रतीक्षा निकालाची

‘ब्रेक्झिट’च्या ‘ब्रेकअप’ मालिकेत ब्रिटनला पाच वर्षांत तिसर्‍या निवडणुकीला सामोरे जावे लागते आहे. नवे सरकार कोणाचे असणार, यासाठीचे मतदानही झाले. ब्रिटनसारख्या लोकशाहीत युरोपियन युनियनमधून बाहेर पडण्याच्या निर्णयाची परिणती तीन निवडणुकांमध्ये झाली...

रंग 'ति'चा वेगळा...

तुमच्या मते सुंदरतेची व्याख्या काय?" असा प्रश्न आपल्याला सहज कुणी विचारला तर एखादे लहान मूलही तेच उत्तर देईल आणि वयोवृद्ध व्यक्तीकडेही त्याच पठडीतले उत्तर तयार असेल. 'सुंदर' म्हणजे दिसायला सुंदर. रंग गोरापान" सुबक शरीरयष्टी" शोभेल अशी उंची" आकर्षक व्यक्तिमत्त्व आदींची मापने मग दिली जातील. 'माणूस मनाने सुंदर असला की तो सुंदर' अशीही बौद्धिक उत्तरे देणारे दिसतील. या सर्व पूर्वग्रहदूषिततेला चपराक देणारा प्रसंग जागतिक पातळीवरील मंचावर नुकताच घडला. इतक्या मोठ्या मंचावर अशी ऐतिहासिक घटना घडली की" ज्यामुळे ..

नागरिकत्व कायदा : अमेरिकेचे दु:ख

नागरिकत्व सुधारणा विधेयक चुकीच्या दिशेने जाणारे धोकादायक वळण आहे. नागरिकता संशोधन बिलासाठी धार्मिकतेचे मापदंड हे त्या देशाच्या लोकशाही मूल्यांना कमजोर करतात, असे ‘युएस कमिशन ऑन इंटरनेशनल रिलीजियस फ्रीडम’ (युएससीआईआरएफ) ने मत मांडले. वर त्यांनी अशाही सूचना केल्या की जर भारतात हे विधेयक संमत झाले तर भारताच्या नेतृत्वावर अमेरिकेने निर्बंध लादावेत. यावर भारतानेही या अमेरिकन आयोगाला चांगलीच चपराक लगावली आहे...

दहशतवाद्यांच्या देशा...

पाकिस्तानी नागरिक असो किंवा पाकिस्तानी वंशाची, पण इतर देशाचे नागरिकत्व स्वीकारलेले व्यक्ती, तीही दहशतवादाची कट्टर, छुपी पुरस्कर्ती असू शकते, हे ‘लंडन ब्रिज’च्या घटनेने नुकतेच दाखवून दिले...

नाशिकचा जागतिक नृत्याविष्कार

पॅट्रिक व आजपर्यंत १४ वेळा अशा नृत्योत्सवाचे आयोजन नाशिकमध्ये करण्यात आले असून त्यात नामवंत भारतीय कलाकारांसोबतच जेनेव्हिएव ग्लेझ (मार्सेल, फ्रान्स) पॉलीन रेबेल (स्वीडन) ईसाबेल ना (पॅरिस, फ्रान्स) आणि साराह गासेर (झुरीच, स्विझर्लंड) या युरोपियन कलाकारांनी अनुक्रमे भरतनाट्यम, कथ्थक आणि ओडिसी या प्रकारचे सादरीकरण केले असून त्यास रसिक वर्गाची दाद देखील मिळाली आहे...

नवनाझीवादाचे चिन्हसंकेत

झुरळ दिसल्यासारखे ‘हिटलर’ ‘हिटलर’ ओरडून काही साध्य होणार नाही. त्यातून नवनाझीवादासारख्या आव्हानांचा सामना करणे शक्यच नाही. निवडणुकीपुरते व्यक्तीच्या प्रतिमाभंजनाचे कार्यक्रम नक्की चालू शकतील, पण त्यातून समाजावर येणारे संकट दूर होणे अशक्य!..

मुस्लीम-५ : पाकिस्तान

‘मुस्लीम-५’ म्हणून पाच मुस्लीम राष्ट्राची मोट बांधण्याचे स्वप्न पाकिस्तान पाहत आहे. पाकिस्तान, तुर्कस्तान, कतार, इंडोनेशिया आणि मलेशिया या पाच मुस्लीम राष्ट्रांचे एकी म्हणजे ‘मुस्लीम - ५’ होय...

'गुगल'मध्ये 'सुंदर' क्षण

जगातील सर्वात बलाढ्य मानल्या जाणार्‍या 'गुगल'चे 'सीईओ' पद भूषविणे ही निश्चितच अभिमानाची बाब. मात्र, त्याच कंपनीचे पालकत्व असलेल्या 'अल्फाबेट' या कंपनीच्या सर्वोच्चपदावर विराजमान होणे ही त्याहूनही मोठी जबाबदारी आणि गौरवाचा क्षण... ..

‘रिअ‍ॅलिटी’चा रिमोट

चिनी नागरिकांची सगळी बायोमेट्रिक माहिती या टेलिकॉम कंपन्यांना एका क्लिकसरशी उपलब्ध असेल. त्यासाठी ‘आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स’चा वापर करण्याचे स्पष्ट निर्देश चीनच्या माहिती-तंत्रज्ञान विभागाने सर्व टेलिकॉम कंपन्यांना दिले आहेत. त्यामुळे आता खोटे पुरावे आणि ओळखपत्राचा वापर करून किमान चीनमध्ये तरी यापुढे मोबाईल फोनधारकांना पळवाट शोधता येणार नाही...

काश्मिरात इस्रायली मॉडेल

सन १९४७ साली इस्रायलने वेस्ट बँक आणि पूर्व जेरुसलेमचा भाग ताब्यात घेतला आणि नंतर तिथे ज्यूंच्या १४० वस्त्या स्थापन केल्या. तिथे सध्या चार लाख ज्यू राहत आहेत. तथापि, त्या वस्त्यांना पूर्वी अवैध मानले जात असे, पण नुकतेच अमेरिकेने या वस्त्या अवैध नसल्याचे म्हणत त्यांना कायदेशीर मान्यता देऊन टाकली...

तीक्ष्ण नजरेचा भारत

भारताने ‘कार्टोसेट-३’ (CARTOSET) हा आपला उपग्रह अवकाशात सोडून आपले स्थान बळकट केले आहे. या उपग्रहामुळे आता भारत हा जगात सर्वात जास्त तीक्ष्ण नजर असणारा देश ठरला आहे. आतापर्यंत अमेरिकेच्या माध्यमातून सोडण्यात आलेला ‘वर्ल्ड व्ह्यू-३’ हा उपग्रह सर्वात तीक्ष्ण नजर असलेला उपग्रह म्हणून गणला जात होता...

लग्नपरीक्षा...

लग्न हा जोडप्यांना पोरखेळ वाटू नये आणि त्यांनी स्वत:च्या आयुष्याचा खेळखंडोबा करू नये, म्हणून इंडोनेशियाच्या मानव विकास आणि सांस्कृतिक मंत्रालयाने लग्नापूर्वी जोडप्यांसाठी एक तीन महिन्यांचा कोर्स अनिवार्य केला आहे...

द किंगडम ऑफ इस्वातिन

बहुपत्नीत्व पद्धतीला किंवा उम्हलांग सेरेमनीतील अर्धनग्न परेड किंवा राणी निवडीच्या पद्धतीला सोडण्याची हिम्मत राजा मस्वातिनीमध्ये नसेल कदाचित. पण, तरीही मानवी मूल्यांसाठीची क्रांती तिथेही होईल, हे नक्कीच...

'परेड'च्या पडद्यामागे...

रविवार दि. २४ नोव्हेंबरला दिल्लीमध्ये समलैंगिकांनी 'प्राइड परेड'चे आयोजन केले होते. समलैंगिकांकडे आजही काहीशा तुच्छतेच्या, हीनतेच्या आणि आपल्याहून कुणीतरी विचित्र या नजरेने सर्वसामान्य लोक पाहतात...

विद्यार्थ्यांची ‘रोम’ हर्षक झेप

भारतात वाहतूक समस्या असणे आणि त्यातून वाढणारे अपघाताचे प्रमाण हे निश्चितच चिंताजनक आहे. या मागे अनेकविध कारणे असली तरी, त्यातले प्रमुख कारण म्हणजे वाहतूक नियमांसंबंधी असणारी अजाणता. याबाबत शासन, प्रशासन, स्वयंसेवी संस्था आदींच्या माध्यमातून विविधप्रकारे जनजागृती केली जाते. मात्र, तरीदेखील वाहतूकीसंबंधी फारशी सुधारणा होताना दिसत नाही...

बोलिव्हियाचा मूळनिवासी सत्तासंघर्ष

‘मूळनिवासी विरुद्ध इतर’ हा संघर्ष बोलिव्हियामध्ये रंगला असे दृश्य असले तरी अंतर्गत संघर्ष मात्र ‘अमेरिका विरुद्ध चीन’ असाच आहे. एव्हो यांनी जिथे शरण घेतली, तो मेक्सिको देशही तसा चीनधार्जिणाच. मात्र, याचा जराही विचार न करता बोलिव्हियाच्या जनतेला सध्या ‘कौन बनेगा राष्ट्राध्यक्ष’च्या भूताने झपाटले आहे. ..

सोसता झळा उष्णतेच्या...

अमेरिकेतील ‘नॅशनल ओशनिक आणि अ‍ॅटमॉसफिअरिक अ‍ॅडमिनिस्ट्रेशन’ अर्थात ‘एनओएए’ या संस्थेने जागतिक तापमानाविषयी केलेल्या संशोधनात यंदाचे वर्ष हे आजवरचे दुसर्‍या किंवा तिसर्‍या क्रमांकाचे ‘सर्वाधिक उष्ण वर्ष’ ठरू शकते, असे जाहीर केले आहे...

'इराण मिलिटरी पॉवर'

अमेरिकेच्या संरक्षण मंत्रालयाने जाहीर केलेल्या एका अहवालानुसार, मध्यपूर्व देशांच्या तुलनेत इराण हा सर्वाधिक क्षेपणास्त्र असलेला देश ठरला आहे. अमेरिकन सैन्याच्या संरक्षण गुप्तचर संस्थेने ही माहिती दिली. 'इराण मिलिटरी पॉवर' नामक या अहवालाने जगाच्या सामाजिक, राजकीय आणि आर्थिक पातळीवर दीर्घ परिणाम जाणवणार आहेत हे निश्चित...

ड्रॅगनच्या पोटातील कटु सत्य

चिनी राजकीय व्यवस्थेतून एक चारशे पानी दस्तावेज अमेरिकेच्या ‘न्यूयॉर्क टाइम्स’च्या हाती लागले. या दस्तावेजांमधून चीनमधील उघूर, कझाक आणि इतर अल्पसंख्याकांवर होणार्‍या अत्याचारांवर एकप्रकारे शिक्कामोर्तबच झाले आहे. ..

शौचालय : जगाचे प्रेमपात्र!

काही समाज आणि आरोग्य शास्त्रज्ञांच्या मते, २०० वर्षांपासून माणसाचे जीवनमान २० वर्षांने वाढले आहे. कारण, माणसाने शौचव्यवस्थेसंदर्भात काळजी घेण्यास सुरुवात केली...

नीतिहीन काँग्रेस!

भारतीय राजकारणात सध्या काँग्रेसचे स्थान काय आहे, हा देशांतर्गत मुद्दा झाला. मात्र, आंतरराष्ट्रीय पटलावर भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस हा प्रदीर्घ काळ सत्तेत राहिलेला, भारतीय इतिहासावर छाप सोडलेला, भारताच्या आंतरराष्ट्रीय संबंधाची मुहूर्तमेढ रोवलेला असा पक्ष म्हणून ख्यातनाम आहे...

पुढचे दलाई लामा कोण होणार?

पंचेन लामांप्रमाणे दलाई लामांवरही चीन अत्याचार करेल, असे वातावरण तिबेटमध्ये तयार झाले. चीनचे षड्यंत्र जगासमोर मांडण्यासाठी १९५९मध्ये दलाई लामांनी भारतामध्ये राजाश्रय घेतला. आज जवळजवळ सहा दशकं ते भारतात आहेत...

आता गरज 'डिजिटल' संस्कारांची

गेल्या वर्षी जिथे १.५५ अब्ज खाती फेसबुक कंपनीकडून डिलीट करण्यात आली होती, त्या तुलनेत यंदा दुप्पट खात्यांना फेसबुकने हद्दपार केले. यावरून एक बाब स्पष्ट होते की, फेसबुकच्या वापरकर्त्यांबरोबरच अशा खोट्या खात्यांची आणि अनैतिक पोस्टची संख्याही दिवसागणिक वाढत चालली आहे. त्यामुळे ही बाब निश्चितच चिंताजनक म्हणावी लागेल...

२२२ कोटींचे घड्याळ!

'स्टेट्स'चा विचार केला तर 'रोलेक्स' ही कंपनी जगातील एकमेव घड्याळ कंपनी, जिच्या नावे सर्वाधिक किमतीचे घड्याळ विकण्याचा विक्रम आहे. एकेकाळी १२७ कोटींचे 'डेटोना रोलेक्स' नामक रिस्ट वॉच बनविण्याचा विक्रम होता. मात्र, हा विक्रम एका लिलावामुळे मोडीत निघाला आहे. ..

वादळ'वाट'

जगातील शास्त्रज्ञांनीही 'हवामान आणीबाणी' घोषित केली आहेच. तेव्हा या वादळवाटांच्या वावटळीतून बचाव करण्यासाठी पर्यावरणपूरक जीवनशैलीचा अवलंब केल्याशिवाय गत्यंतर नाही...

'पुतळा' आणि 'कठपुतळी'

खरंतर पाकिस्तानसाठी एका भारतीय वैमानिकाला त्यांनी जीवंत पकडले, हा कदाचित अभिमानाचा क्षण असेलही, पण अभिनंदनचा पुतळा अशाप्रकारे शोभेच्या संग्रहालयात ठेवून पाकिस्तानने आपलीच शोभा करून घेतलेली दिसते...

अमेरिका-इराण संघर्ष

भारत आतापर्यंत इराणकडून मोठ्या प्रमाणावर कच्चे तेल आयात करत असे. परंतु, अमेरिकन प्रतिबंधांमुळे भारताला इराणकडील तेल आयात थांबवावी लागली आणि अन्य देशांकडून तेल आयातीची वेळ आली. हे केवळ भारतासोबतच झाले असे नाही तर अमेरिकेचे ज्या ज्या देशांशी उत्तम संबंध आहेत आणि करार केलेले आहेत, त्या त्या देशांना इराणी तेल आपल्या बाजारपेठात येण्यापासून रोखावे लागले...

शिक्षणातून आफ्रिका-भारत संबंध

‘मेक इन इंडिया’द्वारे भारतात उत्पादित होणार्‍या उत्पादनासाठी आफ्रिकन देश ही एक मोठी बाजारपेठ म्हणून आपण पाहणे आवश्यक आहे. त्यामुळे भारताचे लुक आफ्रिका हे जर धोरण असेल तर त्यासाठी शिक्षण आणि संस्कृती या माध्यमातून निर्माण होणारे संबंध हे निश्चितच महत्त्वाचे ठरणारे आहे...

भारतीय मुस्लीम भाग्यवान म्हणायचे

काहीही असले तरी पाकिस्तानी जनतेचे हाल आणि छळ संपता संपणार नाही, हे खरे आहे. नवनव्या समस्या आणि उद्भवणार्‍या हिंसेने पाकिस्तानी जनता पिचली आहे. त्या अनुषंगाने १९४७ साली भारतात राहण्याचा निर्णय घेणारे मुस्लीम भाग्यवान म्हणायचे...

...ही तर हवामान आणीबाणी

यंदाची दिवाळी फटाक्यांबरोबर ढगातल्या कडाडणार्‍या विजांचा लखलखाट, कोसळणार्‍या जलधारा आणि ओल्याचिंब रस्त्यांमुळे सदैव स्मरणात राहील. पण, हवामानाने बदललेली ही कूस म्हणजे अचानक ओढवलेले नैसर्गिक संकट नक्कीच नाही. 'हवामान बदला'चे विशेषत्वाने गेल्या दोन-तीन दशकांतले गंभीर परिणाम जगभरातील देशांनी अनुभवले. जागतिक तापमानामध्ये १ अंश सेल्सिअसची झालेली वाढ असो वा बर्फाचे मोठमोठाले ग्लेशिअर वितळल्याने समुद्राच्या पाणी पातळीत झालेली वाढ, भारतासह जगभरातील देश या वातावरणीय बदलांमुळे चिंतेच्या छायेत आहेत...

‘स्मार्ट’ चोर आणि आपण

‘गुगल पे’ लिंकद्वारे बँक खातेधारकाच्या खात्यातील लाखो रुपये काही मिनिटांत वळते करण्याच्या या ‘स्मार्ट’ चोर्‍यांचा फटका गेल्या काही दिवसांत अनेकांना बसला आहे..

सायबर सुरक्षा साथीदार...

जगभरातील देशांनी सायबर हल्ले रोखण्यासाठी कंबर कसली पाहिजे. एकविसाव्या शतकातील या सायबर युद्धनीतीत कोणत्याही देशाला मागे राहून चालणार नाही. त्यासाठी असे सायबर हल्ले रोखणारी आणि अशा हल्ल्यांना गरज पडल्यास प्रत्युत्तर देणारी यंत्रणाही विकसित करणे ही काळाची गरजच म्हणावी लागेल...

मनिषेहून अभिलाषा भिन्न

सध्या कलम ३७०रद्द केल्यापासून पाकिस्तान जगाच्या पटलावर मिळेल त्या ठिकाणी आणि अयोग्य ठिकाणी फक्त काश्मीर मुद्दा चर्चेत आणण्याचा प्रयत्न करत आहे. मात्र, दस्तुरखुद्द पाकिस्तानच्या जनतेची काश्मीर मुद्दा चर्चिला जावा, ही मनीषाच नाहीये. त्यामुळे सरकारी अभिलाषा आणि जनतेची मनीषा यात आता द्वंद होण्याची शक्यता आहे...

लोकां सांगे ब्रह्मज्ञान...!

स्वत:च्या देशातील कठीण परिस्थिती सोडून भारताला सल्ले देण्याची नसती उठाठेव चालवलेली दिसते. यामध्ये खासकरून चीन आणि पाकिस्तान ही मित्रराष्ट्रे आघाडीवर. पण, या तिन्ही राष्ट्रांनी भारताला फुकटचे सल्ले देण्यापेक्षा स्वत:च्या देशातील परिस्थितीच नियंत्रणात आणायची खरी गरज आहे...

‘ब्रेक्झीट’चा ब्रेक-अप

ब्रिटन जगातील पाचव्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था समजला जातो. त्यामुळे ब्रेक्झीटच्या चर्चा अनेकांची धोरणबदलास कारणीभूत ठरतात. आर्थिक दृष्ट्या आज जग एकमेकांत पुरते विणले गेलेले असल्यामुळे ब्रिटनच्या युरोपियन युनियन मध्ये असण्यानसण्यात अनेकांचे हित-अहित सामावलेले असते...

वर्ष २०५० : जेव्हा मुंबई बुडेल

मुंबई आणि जगभरातील अशी बरीच शहरे २०५० पर्यंत पाण्याखाली जातील, असा अंदाज या अहवालात व्यक्त करण्यात आला आहे. समुद्राच्या जलस्तराची पातळी लक्षात घेता याचा मोठा फटका दक्षिण मुंबईतील मोठ्या भूभागाला बसणार आहे, असा इशाराही यावेळी देण्यात आला आहे...

बगदादीचा रडून भेकून मृत्यू

जागतिकस्तरावर मानवी मूल्यांच्या परिघातही आज दिवाळी साजरी झाली म्हणायची. ‘इसिस’चा म्होरक्या अबू-बक्र-अल-बगदादी मेला. कोणी मारण्याआधीच या भ्याडाने स्वत:ला संपवले. अर्थात, संपवले तरी कसे म्हणायचे? कारण, अमेरिकेचे सैन्यही नव्हे, तर शिकारी कुत्रा त्याच्या मागावर असताना रडतगडत जीवदानाची भीक मागत तो सैरावर पळत होता. सोबत तीन मुलेही होती. पळता पळता तो धाडकन जमिनीवर कोसळला आणि त्याच्या शरीरावर बांधलेल्या विस्फोटकांचा स्फोट झाला. त्यातच त्याच्या अपवित्र शरीराच्या चिंधड्या उडाल्या. तेथील इतर ११ मुले, तीन बायका ..

हा आततायीपणा कशासाठी?

काश्मीरच्या सद्यस्थितीबाबत पुढाकार घेण्याची अभिलाषा महासत्ता असलेल्या अमेरिकेने पुन्हा एकदा व्यक्त केली आहे...

येमेनमधल्या बालकांचे काय?

जगाच्या पाठीवर असेही काही देश आहेत, जिथे धर्माच्या नावावर माणसाच्या आजही कत्तली होत आहेत. त्या कत्तलींना वैश्विक साद-प्रतिसादही मिळत आहे. पण तरीही त्या कत्तली बंद होत नाहीत की, त्याबद्दलचे सत्य जगासमोर सर्व आयामांनुसार प्रकट होत नाही. त्यापैकीच एक देश येमेन...

उत्तर द्यावेच लागेल!

काश्मीर खोर्‍यातील आरती टिक्कू सिंह यांनी हे प्रश्न आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर उपस्थित केले. ‘दक्षिण आशियातील मानवाधिकार’ या विषयाबद्दल झालेल्या सुनावणीत त्यांनी प्रश्न उपस्थित करत एका मोठ्या विषयाला वाचा फोडली. पाकिस्तानमध्ये पत्रकार बुखारी यांच्या हत्याप्रकरणाचाही त्यांनी जाब विचारला. ही मानवाधिकारांची गळचेपी नाही का?, या पातळीवर जाऊन असे विचारणे आज आवश्यकच होते...

मानवाधिकारांचा पाकी धिक्कार!

एक तुर्की आणि मलेशिया सोडल्यास, इतर राष्ट्रांनी पाकिस्तानच्या पोकळ दाव्यांना खिजगणतीतही धरले नाही. पण, तरीही ‘गिरे तो भी टांग उपर’ याच आविर्भावात पाकिस्तानने काश्मीरचा राग आलापणे कायमच ठेवले...

‘सिफिलिस’चा धोका

जगभरातील संशोधकांपुढे आव्हान म्हणून उभ्या ठाकलेल्या एड्सपासून सुटका कशी करून घ्यावी, असे झालेले असतानाच त्यापेक्षाही भयानक आजाराची माहिती समोर आली आहे. विशेषज्ज्ञांनी केलेल्या दाव्यानुसार हा आजार वेगाने पसरत असून त्यामागचे कारणही एड्सप्रमाणेच असुरक्षित लैंगिक संबंध हेच आहे...

वाचक तितुका मेळवावा!

ग्रंथसंकलन आणि त्याचे वाचन शांततामयी आणि विवेकी समाजाचे द्योतक आहे, असे म्हटले तर वावगे ठरणार नाही. ग्रंथालयाच्या कपाटात असणारी ही संपदा वाचकांच्या हातात असणे, हेदेखील वाचनसंस्कृतीची वाढ होण्यासाठी आवश्यक असेच आहे. याच जाणिवेतून नाशिकमधून ‘ग्रंथ तुमच्या दारी’ या संकल्पनेच्या प्रवासाची मुहूर्तमेढ रोवली गेली. वाचकांना त्यांच्या व्यस्त दिनचर्येमुळे ग्रंथांच्या जवळ येणे शक्य होत नाही. तेव्हा ग्रंथच वाचकांच्या दारी पोहोचवले तर, समाजात वाचन संस्कृती वाढण्यास मदतच होईल, या हेतूने ग्रंथपेटीच्या माध्यमातून ..

मॅन्चेस्टरमध्ये गांधीपुतळा; विरोध

मँचेस्टर कॅथेड्रलबाहेर स्थापित केल्या जाणाऱ्या महात्मा गांधींच्या पुतळ्याला विद्यापीठातीलच काही विद्यार्थ्यांनी विरोध केला व 'गांधी मस्ट फॉल' या नावाने एक चळवळही सुरू केली. त्यांनी मॅँचेस्टर नगर परिषदेकडे शहराच्या मध्यवर्ती ठिकाणी उभारल्या जाणाऱ्या महात्मा गांधींच्या पुतळ्याबद्दल पुनर्विचार करण्याची मागणी केली...

हाँगकाँगच्या गौरवासाठी...!

हाँगकाँगच्या गौरवासाठी...!..

'रेफरेंडम-२०२०'

अमेरिकेतील 'रेफरेंडम-२०२०' मोहिमेलाही पाकिस्तानचेच समर्थन असून त्या देशाच्या इशाऱ्यावरच मूठभर लोक भारतात पुन्हा एकदा दहशतीचे थैमान घालू इच्छितात. शृंगला यांनी असे करणाऱ्या खलिस्तानसमर्थकांना 'पाकिस्तानी एजंट' म्हटले असून 'रेफरेंडम-२०२०' हा एक बोगस मुद्दा असल्याचेही स्पष्ट केले...

आता लक्ष्य 'दहशतवाद'

चार मोठ्या दहशतवाद्यांवर कारवाई केली. कदाचित ते एखाददुसऱ्या संघटनेवरही कारवाई करतील. अन्य देशांबरोबर आर्थिक ते व्यापारविषयक हितसंबंधांच्या दृष्टीने पाकिस्तानने असे काहीतरी करणे अथवा केल्याचा बनाव रचणे अपरिहार्य आहे...

महासत्तादेखील थकबाकीदार?

अमेरिकेचा झालेला आर्थिक विकास व तेथे उपलब्ध असणार्‍या विविध सोयी-सुविधा यामुळे जगातील बहुतांश राष्ट्रांचे केंद्रस्थान हे अमेरिका आहे. त्यामुळे अमेरिका हा आकर्षणाचा बिंदू असल्याने जागतिक स्तरावर उमटणारी प्रतिक्रिया ही अमेरिकेच्या मापदंडात किंवा अमेरिकेच्या प्रतिक्रियेशी मोजली जात असते. मात्र, हाच अमेरिका नावाचा महासत्ता असणारा देश संयुक्त राष्ट्र संघटनेचा थकबाकीदार असल्याचे समोर येत आहे...

‘राफेल’वरून शेजार्‍यांचा पोटशूळ

राफेल खरेदीसाठी पैसे भारताने मोजले, व्यवहाराची व्यूहरचना भारताने केली, अंतर्गत विरोधाचा सामनादेखील केला. असे सर्व असताना मात्र पोटशूळ भारताची शेजारी राष्ट्रे चीन आणि पाकिस्तानमध्ये उठलेला दिसतो. मुळात भारत हा संरक्षणसिद्ध होत आहे, आधुनिक होत आहे...

शरणार्थे!

तुर्कस्थानासाठी युद्धशरणार्थींचा प्रश्न आहेच. पण, काही तज्ज्ञांच्या मते तुर्कस्थानचे सीरियात काही अन्य हितसंबंधदेखील गुंतले आहेत. तुर्कीच्या या निर्णयानंतर अमेरिकेसह जगभरातील अनेक देशांतून वेगवेगळ्या प्रतिक्रिया उमटल्या...

चिनी ‘बंदीशाळा’

चीनने वीगर, कझाख, किर्गिज आणि अन्य मुसलमानांनाही बंदी बनवत नाहक त्रास देणे सुरू केले आहे. शिक्षणाच्या नावाखाली त्यांना एखाद्या मजुरासारखे राबवून घेणे आणि त्यांच्या धार्मिक विचारसरणीत बदल घडविण्यासाठी साम-दाम-दंड-भेद या सार्‍या तंत्रांचा वापर करणे, हेच काम चीन या बंदीशाळांमध्ये करत आला आहे...

‘बुक्स’ नव्हे, ‘बुरखा’ वाटप

आधीच आर्थिक विवंचनेत दिवसेंदिवस बुडत चाललेल्या पाकिस्तानसारख्या देशाला असा बुरख्यांवरही सरकारी खर्च कसा काय परवडू शकतो? दुसरे म्हणजे, विद्यार्थिनींसाठी बुरख्यापेक्षा इतर शैक्षणिक साहित्य महत्त्वाचे नाही, अशीच या महाशयांची समजूत असावी...

'सहर'वरुन इराणमध्ये कहर

मध्ययुगीन काळातील मुस्लीम समाजात प्रचलित असलेल्या अनेक मागास प्रथा, परंपरा आणि रुढी आजही जगातल्या कित्येक इस्लामी देशात पाळल्या जातात. अशा कालबाह्य गोष्टींना कवटाळून बसलेल्या कट्टरवादी देशांत सौदी अरेबिया, पाकिस्तानसह इराणचाही समावेश होतो. अर्थातच, या सर्वच देशांत पुरुषांनी तयार केलेल्या बंधनांना सर्वाधिक बळी पडतात, त्या महिलाच. परंतु, नुकतीच इराणमध्ये अशी एक घटना घडली की, त्यापुढे देशातल्या सर्वोच्च सत्तेलाही झुकावे लागले. का, कसे, केव्हा?..

उझबेकिस्तान : व्यापाराचे दालन

जगातील काही ठराविक देश म्हणजेच व्यापाराचे दालन असे न बघता आजमितीस उझबेकिस्तानकडे व्यापाराचे दालन म्हणून भारत पाहत आहे. ..

पाकिस्तानची दाढी संस्कृती

देशाने स्वीकारलेला मुस्लीम धर्म, त्यानुसार कायदे, त्यानुसार समाजजीवनाची सक्ती, त्यातच आर्थिक, सामाजिक आणि वैचारिक स्तरावर पाकिस्तानमध्ये आलेली मंदी. या मंदीमुळे पाकिस्तानच्या जनतेला काय काय सहन करावे लागत असेल, हा विचार चिंतनीय आहे...

गुलालाईमुळे पाकची दांडी गुल

गुलालाई इस्माईल वयाच्या सोळाव्या वर्षापासून पाकिस्तानी महिलांच्या मानवी हक्कांसाठी लढत आली. परंतु, तिने पश्तूनी जनतेवरील जुलूमजबरदस्तीला विरोध केला, तशी ती पाकिस्तानी सरकारवर व लष्कराच्या नजरेत आली आणि त्यांनी तिचा आवाज दाबण्याचा प्रयत्न केला...

फक्त इशारे नको!

अमेरिकन संरक्षण मंत्रालयाचे इंडो-पॅसिफिक क्षेत्राचे साहाय्य सचिव रॅँडल शिलवर यांनी भारताला हा इशारा दिला. तसे पाहता हा भारतासाठी नवा इशारा किंवा धक्कादायक असा खुलासा म्हणता येत नाही. कारण, ‘कलम ३७०’ हटवल्यानंतर खवळलेल्या पाकिस्तानने सीमावर्ती भागातील कुरापती थांबविल्याच नाहीत...

दडपशाहीची ७० वर्षे

'साध्य' प्राप्त करताना, साधनशुचिता का महत्त्वाची असते; तर त्याची उत्तरे चीनची परिस्थिती पाहताना लक्षात येतात. चिनी व्यवस्था ज्या पद्धतीने अस्तित्वात आली, राबविली गेली, त्याचेच फलित आज चीनमध्ये अनुभवायला मिळते आहे...

पर्दा जो उठ गया तो...

सौदीच्या भूमीवर प्रवेश करण्यापूर्वी पर्यटक महिलांनाही डोक्यापासून नखापर्यंत स्वत:चे शरीर संपूर्णपणे झाकणे बंधनकारक होते. यामुळे मुस्लीम देशांतील महिला पर्यटक सोडल्यास इतर देशांतील महिलांची मात्र चांगलीच अडचण व्हायची...

जागतिक नेतृत्वाच्या दिशेने...

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी संयुक्त राष्ट्रसंघामध्ये आपले विचार मांडले. देशाच्या पंतप्रधानांचे विचार हे त्यांचे व्यक्तिगत मत नसून ती देशाची धोरणे असतात. त्यामुळे मोदींच्या भाषणाला जागतिक स्तरावर भारताचा दृष्टिकोन म्हणून गणले जाणे स्वाभाविक आहे. यावेळी भारताने जागतिक परिप्रेक्ष्यात असणार्या विविध समस्यांचा ऊहापोह करताना त्यासाठी आवश्यक असणार्याक सामूहिक प्रयत्नांची गरजदेखील अधोरेखित केली. ..

दीपान्तर गणराज्य : इंडोनेशिया

मार्क्स आणि लेनिनच्या विचारांवर चालणार्‍या संस्थांशी संबंध असणारेही कायद्याने शिक्षेचे मानकरी होतील. या सर्व कायद्यांमध्ये इंडोनेशियाला पोखरणार्‍या भ्रष्टाचाराला संपविण्याचा मुद्दा मात्र तसा उल्लेखित नव्हता, तर इंडोनेशियाच्या या होऊ घातलेल्या कायद्यांवरून रणकंदन माजले. अवघी तरुणाई रस्त्यावर उतरली...

टेक-’मार्क्स’

गुगलमधील कंत्राटी कामगारांनी नुकतेच ‘ट्रेड युनियन’ बनविण्याचा निर्णय घेतला. बहुमताने कामगारांनी संघटना निर्मितीला पाठिंबा दिल्यानंतर आता गुगलचे साधारणतः ८० कंत्राटदार युनायटेड स्टीलवर्कर्समध्ये सामील होणार आहेत...

‘मलाला’ की ‘ग्रेटा’?

‘ग्रेटा’ की ‘मलाला’, अशा स्वरूपातील कलही घेण्यात आले. बर्‍याचजणांनी यांना लहान वयात मिळालेल्या प्रसिद्धीसंदर्भातही भाष्य केले. मुळात म्हणजे, या दोघी वेगवेगळ्या क्षेत्रातल्या, त्यांना एका तराजूत तोलणे तसे कठीणच. मात्र, त्यांनी नाण्याची दुसरी बाजूही पाहायला हवी, अशा प्रतिक्रियाही जनमानसात उमटू लागल्या आहेत...

‘थॉमस कूक’ची चूक

सध्या केवळ भारतीयच नाही, तर जागतिक अर्थव्यवस्थेलाही हादरे बसले आहेत. त्यातच सौदी अरेबियाच्या ‘अरामको’ कंपनीवरील ड्रोन हल्ल्यामुळे जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीही उसळल्या. अशा तंग वातावरणात ‘थॉमस कूक’च्या दिवाळखोरीची बातमी येऊन ठेपल्याने भारतासह जगभरात त्याचे पडसाद न उमटले तर नवलच...

'भाग्यशाली भारतीय मुस्लीम'

एक इस्लाम मतानुयायी केवळ आपल्या वर्चस्वासाठी, श्रेष्ठत्वासाठी दुसर्‍या इस्लाम मतानुयायाशी झगडतो आहे किंवा परस्परांचा शत्रू झाला आहे, इतरांचे अस्तित्व त्याला नकोसे झाले आहे. मात्र, भारतात अशी परिस्थिती नाही. इथे मुस्लीम व्यक्ती इस्लाममधील कोणत्याही परंपरेचे, तत्त्वज्ञानाचे पालन करू शकते, त्याच्याविरोधात कोणी काही कारवाई करताना दिसत नाही. म्हणूनच भारतातील मुस्लिमांनी स्वतःला भाग्यशाली समजले पाहिजे. हेच मत पद्मभूषण पुरस्कारप्राप्त ज्येष्ठ पत्रकार आणि लेखक मार्क टुली यांनी नुकतेच व्यक्त केले. ..

हाऊडी आणि भारत

'अ' 'ब' 'क' नावाचे तीन इसम असतात. त्यातील 'अ' हा पूर्वीपासून सधन, समृद्ध या वर्गवारीत बसणारा असतो तर, 'ब' आणि 'क' यांची सुरुवातीची स्थिती सारखी असते. मात्र, 'अ'चा 'ब'वर जास्त भरवसा असल्याने 'अ'चे 'ब'बद्दल कायमच ममत्व असल्याचे दिसून येत असे. दरम्यान, 'क' हा कष्ट करत आणि समोर उद्दिष्ट ठरवत आपले काम करत असतो. या प्रवासात 'क' हा 'अ'शी संबंध ठेऊन असतो. पण 'ब'सारखा 'क' हा 'अ'वर पूर्ण अवलंबून राहण्याची चूक करत नाही. कालपरत्वे स्थिती बदलते आणि 'क' समृद्ध होत असल्याचे 'अ' ला जाणवते आणि 'ब'ची बेगडी वृत्तीदेखील ..

'गोलकीपर्स डेटा रिपोर्ट'चे तथ्य

असे म्हटले जाते की, प्रत्येक मुलगी आपल्या वडिलांसाठी राजकुमारीच असते. पण, वडिलांसाठी राजकुमारी असली तरी समाजासाठी जेव्हा ती राजकन्या, राजमाता गेला बाजार मन, भावना, इच्छा असणारी स्त्रीदेहधारी माणूस ठरेल तेव्हाच तिचे जगणे सुकर होते, हा सामाजिक दृष्टिकोन.....

निजामी अर्थाचा अर्थ...

निजामाच्या कुटुंबीयांच्या मते, ही रक्कम 'ऑपरेशन पोलो'दरम्यान सुरक्षित ठेवण्यासाठी ब्रिटनमध्ये पाठवण्यात आली. दुसरीकडे पाकिस्तानकडून असे सांगण्यात आले की, हैद्राबाद संस्थानच्या भारतातील विलीनीकरणावेळी पाकिस्तानने निजामाची मोठी मदत केली होती आणि त्याच्या बदल्यातच हे पैसे पाकिस्तानच्या ब्रिटनमधील उच्चायुक्तांकडे देण्यात आले...

युद्धाविना गमावले सर्वस्व...

ही खाजगी आणि संवेदनशील माहितीही एकप्रकारे आजच्या काळात देशाची संपत्तीच म्हणावी लागेल. पण, जर एका संपूर्ण देशाचीच माहिती लीक झाली असेल तर? तिची चोरी होऊन तिचा गैरवापरही केल्यास मग पुढे काय?..

'अरामको'च्या तेलझळा

सौदी 'अरामको'वरील हल्ल्याचा भारतावर परिणाम होईल, असे म्हटले जात असताना 'अरामको'ने मात्र तेलाचा पुरवठा अखंडित ठेवण्याचे आश्वासन दिले आहे. परंतु, भारतापुढील समस्या तेलाच्या पुरवठ्याची नसून त्याच्या किमतीची आहे. भारतातील तेलाच्या किमती आंतरराष्ट्रीय बाजारातील किमतीवर ठरतात आणि त्यात वाढ झाली, तर भारतीय अर्थव्यवस्थेला नुकसान सोसावे लागते...