नवी दिल्ली: (India Russia Oil Imports) रशियाकडून तेल आयातीसाठी सवलत दिल्याच्या अमेरिकेच्या दाव्याला भारताने जोरदार प्रत्युत्तर दिले आहे. शनिवारी केंद्र सरकारने अमेरिकेला स्पष्ट सांगितले की, रशियाकडून तेल खरेदीसाठी भारताला कोणाच्याही परवानगीची आवश्यकता नाही. भारताने असेही स्पष्ट केले की, भविष्यातही रशियाकडून तेल आयात सुरू राहणार आहे.
इराणवरील अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्यांमुळे जागतिक ऊर्जा क्षेत्र विस्कळीत झाले असून, यामुळे तेलाच्या किमतींमध्ये वाढ झाली आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जहाजे जाण्यापासून रोखण्याच्या इराणच्या धमकीमुळे कच्च्या तेलाच्या किमतींवरही परिणाम झाला आहे.
सरकारची भूमिका
सरकारच्या निवेदनात म्हटले आहे की, भारत तेल खरेदीसाठी अल्पकालीन सवलतींवर अवलंबून नाही. “भारत कधीही रशियन तेल खरेदी करण्यासाठी कोणत्याही देशाच्या परवानगीवर अवलंबून राहिलेले नाही. यापुढेही रशियाकडून तेल आयात सुरु राहील आणि रशिया भारताचा सर्वांत मोठा कच्च्या तेलाचा पुरवठादार राहील,” असे म्हटले आहे.
अमेरिकेचे मत
अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री स्कॉट बेसेंट यांनी सांगितले की, “जागतिक बाजारात तेलाची उपलब्धता कायम ठेवणे ही आमची प्राथमिकता आहे. भारतीय रिफायनरीजना ही सूट फक्त चालू व्यवहारांपुरती मर्यादित असेल, जेणेकरून रशियाला नवीन मोठा आर्थिक फायदा होणार नाही, परंतु जागतिक पुरवठा साखळी कोलमडणार नाही.” या निर्णयामुळे भारताला आपले ऊर्जा स्रोत टिकवण्यासाठी ३० दिवसांचा महत्त्वाचा वेळ मिळाला आहे.
होर्मुझची नाकेबंदी आणि भारतासाठी आव्हान
जगातील तेल व्यापाराचा सुमारे २० टक्के भाग होर्मुझ सामुद्रधुनीतून होतो. भारत आपल्या गरजेच्या ८८ टक्के कच्चे तेल आणि ५० टक्के नैसर्गिक वायू आयात करतो, ज्याचा मोठा हिस्सा या मार्गावरून येतो. इराणने हा मार्ग रोखल्यामुळे भारतासमोर मोठे संकट उभे राहिले होते. या काळात अमेरिकेने भारताच्या अल्पकालीन आणि दीर्घकालीन गरजा पूर्ण करण्यासाठी जवळून काम करण्याचे आश्वासन दिले आहे.
LPG किमतीत वाढ
इराण युद्धामुळे निर्माण झालेल्या परिस्थितीला तोंड देण्यासाठी भारताजवळ २५ कोटी बॅरलपेक्षा जास्त कच्चे तेल आणि पेट्रोलियम उत्पादनांचा साठा आहे. तथापि, स्वयंपाकासाठी वापरल्या जाणाऱ्या घरगुती एलपीजी सिलिंडरच्या किमतीत ६० रुपये वाढ करण्यात आली. व्यावसायिक सिलिंडरच्या किमतीतही वाढ झाली आहे. जागतिक स्तरावर, शुक्रवारी कच्च्या तेलाच्या किमती ८.५ टक्क्यांनी वाढल्या, तर या आठवड्यात जवळजवळ ३० टक्क्यांनी वाढ झाली आहे.