लंडनमध्ये मोबाईल फोन चोरीचं प्रमाण गेल्या काही वर्षांत झपाट्याने वाढलं असून शहराला अक्षरशः “फोन स्नॅचिंग कॅपिटल” अशी ओळख मिळू लागली आहे. एकेकाळी चार्ल्स डिकन्स या पत्रकाराने ऑलिव्हर ट्विस्ट या पुस्तकामधून जगासमोर आणलेली पॉकेटमारी आज नव्या रूपात दिसते. मुखवटा घातलेले, वेगवान ई-बाईकवर फिरणारे टोळके काही सेकंदांत फोन हिसकावून गायब होतात. स्थानिक नागरिक असोत किंवा पर्यटक, कुणीही सुरक्षित नाही अशी भावना सध्या लंडनमध्ये वाढू लागली आहे. (Phone Snatching Capital)
लंडन मेट्रोपॉलिटन पोलिसांच्या आकडेवारीनुसार, गेल्या वर्षभरात शहरात सुमारे ८०,००० मोबाईल फोन चोरीला गेले. या संख्येमुळे लंडनला युरोपमधील फोन चोरीची राजधानी अशी अपात्र कीर्ती मिळाली. रस्त्यावर चालताना, कॅफेमध्ये बसताना किंवा ट्रेनची वाट पाहताना हातातला फोन क्षणात नाहीसा होण्याच्या घटना इतक्या सामान्य झाल्या आहेत की लोक आता सतत सावध राहू लागले आहेत. (Phone Snatching Capital)
या गुन्ह्यांच्या पद्धतीतही बदल झाला आहे. आधी लहान-मोठे चोर पटकन पैसे मिळवण्यासाठी चोरी करतात, अशी पोलिसांची समज होती. मात्र अलीकडील तपासातून हे स्पष्ट झाले की यामागे संघटित आणि आंतरराष्ट्रीय जाळे कार्यरत आहे. चोरीचे फोन लगेच स्थानिक मध्यस्थांकडे दिले जातात. ते फोन सेकंड-हँड दुकानांमधून, दुरुस्तीच्या नावाखाली किंवा पार्ट्स वेगळे करून परदेशात पाठवले जातात. (Phone Snatching Capital)
या मोठ्या साखळीचा उलगडा करणारी घटना गेल्या वर्षी डिसेंबरमध्ये घडली. एका महिलेचा आयफोन चोरीला गेला. तिने “फाइंड माय आयफोन” या सुविधेचा वापर करून आपले डिव्हाइस शोधण्याचा प्रयत्न केला आणि सिग्नल, हिथ्रो विमानतळाजवळील एका गोदामात मिळत असल्याचं तिला दिसलं. ही माहिती तिने पोलिसांना दिल्यानंतर तपासाला वेग आला. (Phone Snatching Capital)
ख्रिसमसच्या पूर्वसंध्येला पोलिसांनी त्या ठिकाणी छापा टाकला. तिथे निर्यात होण्यासाठी तयार ठेवलेले अनेक बॉक्स आढळले. बॉक्सवर ते बॅटरी किंवा इलेक्ट्रॉनिक सामान असल्याचे लेबल लावलेले होते, पण आत उघडून पाहिल्यावर जवळजवळ १,००० चोरीचे आयफोन सापडले. ही कारवाई फक्त एका ठिकाणापुरती मर्यादित नव्हती. पुढील दोन आठवड्यांत पोलिसांनी सुमारे २,००० फोन आणि तब्बल २ लाख पौंड रोख रक्कम जप्त केली. (Phone Snatching Capital)
पोलिसांच्या मते, हा गट जागतिक गुन्हेगारी नेटवर्कशी जोडलेला आहे. युरोपमधून फोन गोळा करून ते आशियाई देशांमध्ये, विशेषतः चीन आणि हाँगकाँगमध्ये, विकले जातात. तिथे युरोपियन मॉडेल्सना मोठी मागणी असून काळ्या बाजारात त्यांना चांगली किंमत मिळते. त्यामुळे रस्त्यावरची साधी स्नॅचिंगची घटना प्रत्यक्षात मोठ्या आंतरराष्ट्रीय व्यापाराचा भाग बनते. (Phone Snatching Capital)
अनेक वर्षे मोबाईल चोरी हा कमी प्राधान्याचा गुन्हा मानला जात होता. पण आता परिस्थिती बदलली आहे. वाढती संख्या, नागरिकांमध्ये निर्माण झालेली भीती आणि आंतरराष्ट्रीय पातळीवर पोहोचलेले जाळे यामुळे पोलिसांवर मोठा दबाव आहे. यामागे गेल्या दशकात लंडन पोलिसांच्या बजेटमध्ये झालेली कपातही कारणीभूत मानली जाते, ज्यामुळे रस्त्यांवरील गस्त आणि तपास यावर परिणाम झाला. (Phone Snatching Capital)
आज लंडनसमोर मोठं आव्हान उभं आहे. रस्त्यावरील सुरक्षितता परत मिळवण्याचं. तंत्रज्ञान, गुप्त माहिती आणि आंतरराष्ट्रीय सहकार्य यांच्या मदतीने पोलीस प्रयत्न करत असले, तरी नागरिकांना स्वतःही अधिक सावध राहण्याची गरज आहे. कारण काही सेकंदांचा निष्काळजीपणा, आणि तुमचा महागडा फोन कुठल्यातरी परदेशी बाजारात विक्रीसाठी पोहोचलेला असू शकतो. (Phone Snatching Capital)