वाल्मिकी यांच्या जीवनातील काही ठळक वैशिष्ट्ये

 

 

महाकाव्य रामायणात, ऋषी वाल्मिकींनी उल्लेख केला आहे की जेव्हा भगवान रामाचा जन्म झाला तेव्हा सूर्य मेष राशीत होता, शनि तूळ राशीत होता, गुरु आणि चंद्र कर्क राशीत होता, शुक्र मीन राशीत होता तर मंगळ मकर राशीत होता. शिवाय, चैत्र महिन्यातील चंद्राच्या वाढत्या टप्प्याचा तो नववा दिवस होता. या अद्वितीय सूक्ष्म परिस्थिती 10 जानेवारी 5114 ईसापूर्व आकाशात उपस्थित होत्या.

 

पुष्कर भटनागर त्यांच्या 'डेटिंग द एरा ऑफ लॉर्ड राम' या पुस्तकात लिहितात. अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेतलेले आणि भारतीय महसूल सेवेचे अधिकारी पुष्कर भटनागर यांनी अमेरिकेतून 'प्लॅनेटेरियम' नावाने ओळखले जाणारे अनोखे सॉफ्टवेअर घेतले होते. त्यांनी महर्षी वाल्मिकींनी सांगितलेल्या ग्रहांच्या स्थानांबद्दल संबंधित तपशील प्रविष्ट केला आणि अतिशय मनोवेधक आणि खात्रीलायक परिणाम प्राप्त झाले, ज्याने श्रीरामाच्या जन्मापासून ते १४ वर्षांच्या वनवासानंतर अयोध्येत परत येण्याच्या तारखेपर्यंतच्या महत्त्वाच्या तारखा निश्चित केल्या. वाल्मिकींनी रेकॉर्ड केलेला खगोलशास्त्रीय डेटा सॉफ्टवेअरमध्ये अपलोड करण्यात आला. परिणामांनी सूचित केले की 10 जानेवारी 5114 ईसा पूर्व मध्यान्हाच्या वेळी ग्रह आणि ताऱ्यांचे हे स्थान होते.

 

श्रीरामाच्या जीवनाची कथा प्रथम महर्षी (ऋषी) वाल्मिकी यांनी रामायणात सांगितली होती. वाल्मिकी हे एक महान खगोलशास्त्रज्ञ होते कारण त्यांनी श्रीरामच्या जीवनाशी संबंधित महत्त्वाच्या तारखांचे अनुक्रमिक खगोलशास्त्रीय संदर्भ दिले आहेत ज्यात राशिचक्र नक्षत्र आणि इतर तारे (नक्षत्र) मधील ग्रहांचे स्थान सूचित केले आहे. अशा प्रकारे, श्रीराम यांचा जन्म 10 जानेवारी, 5114 ईसापूर्व (7123 वर्षांपूर्वी) झाला. भारतीय दिनदर्शिकेनुसार चैत्र महिन्यातील शुक्ल पक्षाची नववी तिथी होती. वाल्मिकी रामायणातील अयोध्या कांडात असा उल्लेख आहे की राजा दशरथला श्रीरामाला राजा बनवायचे होते कारण सूर्य, मंगळ आणि राहू यांनी आपल्या नक्षत्रांना वेढले होते आणि सामान्यतः अशा ग्रहांच्या संरचनेत राजा मरण पावतो किंवा कटकारस्थानांना बळी पडतो. दशरथची राशी मीन होती. आणि त्याचे नक्षत्र रेवती होते. 5 जानेवारी, 5089 ईसा पूर्व रोजी ही ग्रहांची रचना प्रचलित होती आणि याच दिवशी श्रीरामांनी 14 वर्षांच्या वनवासासाठी अयोध्या सोडली. त्यावेळी ते 25 वर्षांचे होते.

 

वाल्मिकींच्या रामायणात श्रीरामाच्या वनवासाच्या १३व्या वर्षाच्या उत्तरार्धात खरा दुषणाशी युद्धाच्या वेळी सूर्यग्रहणाचा संदर्भ आहे. इतर विविध अध्यायांमध्ये वर्णन केलेल्या ग्रहांच्या संरचनेच्या आधारावर, ज्या दिवशी रावणाचा वध झाला ती तारीख 4 डिसेंबर, 5076 ईसापूर्व मानली जाते आणि श्रीरामाने 2 जानेवारी, 5075 ईसापूर्व 14 वर्षांचा वनवास पूर्ण केला. योगायोगाने त्या दिवशी चैत्र महिन्यातील शुक्ल पक्षातील नवमीही होती. अशा प्रकारे, श्रीराम वयाच्या 39 व्या वर्षी अयोध्येला परत आले. वाल्मिकींच्या रामायणात, श्रीरामाच्या सैन्याने रामेश्वरम आणि लंका दरम्यान समुद्रावर पूल बांधल्याचा उल्लेख आहे. हा पूल पार केल्यानंतर श्रीरामाच्या सैन्याने रावणाचा पराभव केला. अलीकडेच, नासाने मानवनिर्मित पुलाचे चित्र इंटरनेटवर टाकले, ज्याचे अवशेष रामेश्वरम आणि श्रीलंका दरम्यानच्या पाल्क सामुद्रधुनीमध्ये बुडलेले आहेत. अलीकडेच श्रीलंका सरकारने सीता वाटिका पर्यटनस्थळ म्हणून विकसित करण्याची इच्छा व्यक्त केली होती. श्रीलंकन लोकांचा असा विश्वास आहे की ही अशोक वाटिका होती जिथे रावणाने 5076 ईसापूर्व सीतेला कैदी म्हणून ठेवले होते.

 

डॉ सरोज बाला, "वेदांवरील वैज्ञानिक संशोधन संस्था" च्या संचालकांनी त्यांच्या 'रामायण की कहानी, विज्ञान की जुबानी' नावाच्या शेवटच्या पुस्तकात देखील वेद आणि महाकाव्यांमधून खगोलशास्त्रीय संदर्भ क्रमशः देऊन आणि नंतर संबंधित आकाश दृश्ये तयार करून परिणामांची पडताळणी केली. तारांगण सॉफ्टवेअर वापरून. महर्षी वाल्मिकींच्या रामायणातील खगोलशास्त्रीय संदर्भांची सत्यता मोजण्यासाठी तिने ओपन सोर्स सॉफ्टवेअर स्टेलेरियम देखील वापरले होते. रामायणात वर्णन केलेल्या ग्रह-नक्षत्रांची स्थिती, तत्कालीन खगोलीय स्थिती आणि सर्व खगोलीय माहिती तंतोतंत खरी असल्याचे दिसून आले. रामायणात वर्णन केलेले वर्ष, तारीख आणि वेळ या सॉफ्टवेअर्समध्ये टाकल्यावर तेच परिणाम समोर आले. ऋग्वेदाच्या खगोलशास्त्रीय संहितेमध्ये अयोध्येवर राज्य करणाऱ्या श्रीरामाच्या ६३ पूर्वजांची यादी आहे. श्रीरामाचे पूर्वज श्री राम, राजा दशरथ, राजा अज, राजा रघु, राजा दिलीप इत्यादी म्हणून शोधले गेले आहेत. श्रीराम आणि सीता यांच्या जीवनाशी संबंधित घटना आणि ठिकाणे हाच खरा सांस्कृतिक आणि सामाजिक वारसा आहे. रामराज्याच्या काळात जन्मावर आधारित जातिव्यवस्थेचे दुष्कृत्य अस्तित्वात नव्हते. महर्षि वाल्मिकी हे 'शूद्र' वर्गातील असल्याचे सांगितले जाते आणि तरीही, अयोध्येतून हद्दपार झाल्यानंतर सीता त्यांची दत्तक मुलगी म्हणून त्यांच्यासोबत राहिली. लव आणि कुश त्यांच्या आश्रमात त्यांचे शिष्य म्हणून वाढले.

 

वाल्मिकी हे कदाचित पहिले महान खगोलशास्त्रज्ञ होते आणि ग्रहांच्या संरचनेचा त्यांचा अभ्यास काळाच्या कसोटीवर उतरला आहे याचा आपल्याला अभिमान असायला हवा. भारतीय संस्कृती ही आजची सर्वात प्राचीन संस्कृती आहे याचा आपण सर्वांनी अभिमान बाळगू या. ते नक्कीच 10,000 वर्षांपेक्षा जास्त जुने आहे. म्हणून, 1,500 ईसापूर्व भारतातील आर्य आक्रमणाची कहाणी प्रेरक रोपण म्हणून नाकारूया. या सिद्धांताचे निर्माते मॅक्स म्युलर यांनी स्वतः ते नाकारले होते. ब्रिटीश राजवटीत मॅकॉलवर आधारित शाळांमध्ये आपले शिक्षण झाले हे मान्य करूया.