मुंबई : (CIBIL Score Check Online) डिजिटल युगात बँकिंग सेवा झपाट्याने बदलत आहेत. कर्ज घ्यायचे असेल, क्रेडिट कार्ड काढायचे असेल किंवा मोठ्या आर्थिक नियोजनाची तयारी करायची असेल, तर सर्वप्रथम विचारला जाणारा प्रश्न म्हणजे तुमचा सिबिल स्कोअर किती? पूर्वी हा स्कोअर तपासण्यासाठी वेगवेगळ्या संकेतस्थळांवर जावे लागत होते किंवा तृतीय पक्ष अॅप्सचा वापर करावा लागत होता. मात्र आता ही प्रक्रिया अधिक सुलभ आणि जलद झाली आहे. ग्राहकांना त्यांच्या स्वतःच्या बँकेच्या मोबाईल अॅपद्वारे काही मिनिटांतच सिबिल स्कोअर आणि संपूर्ण क्रेडिट अहवाल पाहता येणार आहे.
सिबिल स्कोअर म्हणजे नेमके काय?
ट्रान्सयुनियन सिबिल या क्रेडिट माहिती संस्थेकडून जारी केला जाणारा सिबिल स्कोअर हा ३०० ते ९०० दरम्यान असलेला तीन अंकी क्रमांक असतो. हा क्रमांक व्यक्तीच्या क्रेडिट इतिहासाचा संक्षिप्त आढावा असतो. व्यक्तीने घेतलेली कर्जे, क्रेडिट कार्डचा वापर, हप्त्यांची वेळेवर परतफेड झाली की नाही, तसेच थकबाकीची नोंद या सर्व बाबींचा विचार करून हा स्कोअर निश्चित केला जातो. वेळेवर परतफेड केल्यास स्कोअर वाढतो, तर हप्त्यांमध्ये विलंब झाल्यास किंवा कर्ज थकवल्यास स्कोअर घटतो. त्यामुळे सिबिल स्कोअर हा व्यक्तीच्या आर्थिक शिस्तीचा आणि विश्वासार्हतेचा महत्त्वाचा निर्देशक मानला जातो.
चांगला स्कोअर का आवश्यक?
एखादी व्यक्ती बँक किंवा वित्तीय संस्थेकडे कर्ज किंवा क्रेडिट कार्डसाठी अर्ज करते, तेव्हा सर्वप्रथम तिचा सिबिल स्कोअर तपासला जातो. साधारणपणे ७५० किंवा त्यापेक्षा जास्त स्कोअर चांगला समजला जातो. उच्च स्कोअर असल्यास कर्ज मंजुरीची शक्यता अधिक असते आणि तुलनेने कमी व्याजदर लागू होऊ शकतो. उलट कमी स्कोअर असल्यास अर्ज नाकारला जाऊ शकतो किंवा जास्त व्याजदर आकारला जाऊ शकतो. त्यामुळे वेळोवेळी स्वतःचा स्कोअर तपासणे आणि त्यात सुधारणा करणे आवश्यक आहे.
स्टेट बँक ऑफ इंडियाच्या योनो अॅपमधून सुविधा
देशातील सर्वात मोठ्या सार्वजनिक क्षेत्रातील बँक असलेल्या स्टेट बँक ऑफ इंडिया ने आपल्या ग्राहकांसाठी ही सुविधा सुरू केली आहे. आता ग्राहकांना एसबीआय योनो अॅपच्या माध्यमातून थेट सिबिल स्कोअर पाहता येतो. यासाठी बँकेने ट्रान्सयुनियन सिबिलसोबत भागीदारी केली आहे.
अॅपमध्ये प्रवेश केल्यानंतर कर्ज विभागात जाऊन ‘तुमचा क्रेडिट स्कोअर काय आहे’ हा पर्याय निवडावा लागतो. त्यानंतर पॅन क्रमांक किंवा इतर आवश्यक माहितीची पडताळणी करून अटी व शर्ती मान्य केल्यावर काही क्षणांतच स्क्रीनवर तुमचा तीन अंकी सिबिल स्कोअर दिसतो. यासोबतच सविस्तर क्रेडिट अहवालही उपलब्ध होतो.
खासगी बँकांचीही पुढाकार
फक्त स्टेट बँक ऑफ इंडिया नव्हे, तर अनेक खासगी बँका आणि वित्त तंत्रज्ञान कंपन्यांनीही त्यांच्या मोबाईल अॅपमध्ये ही सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे. उदाहरणार्थ, आयसीआयसीआय बँक देखील आपल्या ग्राहकांना अॅपद्वारे क्रेडिट स्कोअर तपासण्याची सोय देते. पूर्वी ज्या ठिकाणी स्वतंत्रपणे क्रेडिट माहिती संस्थेच्या संकेतस्थळावर नोंदणी करून माहिती घ्यावी लागत होती, ती प्रक्रिया आता काही मिनिटांत पूर्ण होते.
डिजिटल पारदर्शकतेकडे मोठे पाऊल
बँकिंग अॅपमध्ये सिबिल स्कोअरची सुविधा देणे हे ग्राहकांना अधिक जागरूक आणि जबाबदार बनविण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचे पाऊल आहे. यामुळे नागरिकांना त्यांच्या आर्थिक व्यवहारांवर नियमितपणे लक्ष ठेवता येते. चुकीची नोंद असल्यास ती वेळेत दुरुस्त करण्याची संधी मिळते.
डिजिटल बँकिंगच्या या नव्या टप्प्यात आर्थिक माहिती खरोखरच ग्राहकांच्या बोटांच्या टोकावर आली आहे. योग्य वेळी योग्य माहिती उपलब्ध झाल्यामुळे कर्ज प्रक्रिया अधिक सुलभ होते आणि आर्थिक निर्णय अधिक सुजाणपणे घेता येतात. त्यामुळे भविष्यात बँकिंग अॅप्सद्वारे क्रेडिट व्यवस्थापन अधिक पारदर्शक आणि सुलभ होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.